Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/319 K.2023/805

Taraflar arasındaki İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davacı tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Gebze İlçesi Cumhuriyet Mah. Kapalı Spor Salonu ve Yarı Olimpik Yüzme Havuzu Yapım İşini, Kartepe Noterliği 17/07/2019 tarihli 13126 yevmiye nolu İhale Devir Sözleşmesi ile devraldığını, asıl işveren olan Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin kontrol ve talimatları doğrultusunda çalışmaya başladığını, müvekkilinin yapılan spor salonu kompozit cephe kaplaması imalatları için ahatar teslimi 120.000,00 TL, döküm söve işleri için 110.000,00 TL alüminyum doğrama imalatları için 130.000,00 TL ödemekle yükümlü olduğunu, davalı Kudretoğlu İnşaatın sözleşmeye göre yükümlü olduğu işleri,

işverenin belirlediği programa, genel teknik şartnamede yazdığı şekliyle belirli kalite ve şartlara aykırı olarak ifa ettiğini, yani 15/06/2020 tarihinde bir kısım işlerin hiç yapılmadığını, yapılan bir kısım işlerin ise eksik ve ayıplı yapıldığını ve bu durumun Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin denetim görevlileri tarafından tutulan 24/02/2020 tarihli durum tespit tutanağı ile de kayıt altına alındığını, davalı şirketin işlerini eksik ve ayıplı bir şekilde yapması sebebiyle müvekkilin sözleşmeye konu projeyi zamanında teslim edemediğinden cezalı duruma düştüğünü, müvekkilinin sözleşmede yazılı mali yükümlüklerini yerine getirmesine rağmen,

Kudretoğlu İnşaatın müvekkilinin sulh olmak yönündeki gayretlerinin sonuçsuz bırakıldığını, bu sebeple müvekkili tarafından, Gebze 4. Noterliği 15/05/2020 Tarih ve 005679 Yevmiye nolu ihtarname ile müvekkili tarafından keşide edilen çeklerin iadesinin talep edildiğini ancak davalı tarafça çeklerin iade edilmediğini, bunun üzerine taraflarınca menfi tespit talebiyle dava açtıklarını, işin geç teslimi sebebiyle taraflar arasında imzalanan 09/01/2020 tarihli sözleşmenin 4.0. maddesi gereğince, 92.000,00 TL gecikme cezası, 23/02/2020 temerrüt tarihinden işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte,

yine geç teslim sebebiyle ihale eden kurum Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından müvekkilinin hakedişlerinden kesilen 71.497,00 TL'nin, 23/02/2020 temerrüt tarihinden işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalı şirketlerden tahsili için taraflarınca Kocaeli İcra Dairesi 2022/37333 Esas sayılı icra dosyası ile takibin başlatıldığını ancak her iki davalı şirketçe takibe itiraz edildiğini, arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını beyanla; davalı borçlu şirketlerin organik bağ kapsamında hareket ettiğinin kabulü ile,

haksız olarak yaptıkları itirazın iptaline ve Kocaeli İcra Dairesi 2022/37333 E. sayılı icra takibinin devamına, haksız ve kötüniyetli olan davalı şirketler aleyhine asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve borçtan müşterek ve müteselsilen sorumlu tutulmalarına, davalı şirketler adına kayıtlı bulunan tüm menkul ve gayrimenkuller üzerine ihtiyati haciz konulmasına, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin de davalı taraflara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Yazar Bilişim Elektrik İnş. Şirketinin davalı sıfatının bulunmadığını, asılsız bir iddia ile müvekkili şirketin iddia edilen borçlan sorumlu tutulmaya çalışıldığını, her iki müvekkilinin de davacı şirkete bir borcunun bulunmadığını ve müvekkili Yazar Bilişim Şirketinin huzurdaki davayla bir ilgisi bulunmadığını, davalı Yazar Bilişim Elektronik İnşaat Gıda Ve San. Tic. Ltd. Şti. Yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacının haksız ve mesnetsiz davasının esası hakkında inceleme yapılarak her iki müvekkili yönünde de davanın tümden reddine, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;... taraflar arasında bulunan Gebze Kapalı Spor Salonu Ve Olimpik Yüzme Havuzu yapım işi kapsamında 09/01/2020 tarihli sözleşme ile kompozit cephe, alüminyum doğrama ve döküm söve işlerin yapımı hususunda anlaşan tarafların aralarında oluşan ihtilaf nedeniyle Gebze ATM'nin 2020/297 Esas sayılı Menfi Tespit davasında verilen kararın konu edildiği takip dosyası nedeniyle taraflar arasında ibraname düzenlenmiş olduğu, ibranamenin şekil şartlarını taşıdığı,

ibranamenin 7. maddesine göre protokol dışında olsa dahi herhangi bir hak ve alacağın alacaklı tarafından talep edilemeyeceği düzenlendiğinden davacının idarenin uygulamış olduğu hakediş kesintileri ile sözleşmeden kaynaklanan gecikme cezalarını dahi protokolün 7. maddesine göre talep edemeyeceği anlaşılmış olup, davanın her iki davalı arasında organik bağ bulunma ihtimali kuvvetli görülerek esastan reddine, şartları oluşmadığından davalı lehine kötüniyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkeme kararına usul ve esas yönünden itiraz ettiklerini, davalıların davaya süresinde cevap vermediğini, mahkemenin gerekçeli kararında davalının savunmasına-cevap dilekçesine- atıf yapıldığını ve davalının süresinde verilmeyen cevap dilekçesinde değindiği sulh ibra protokolüne itibar edilerek hüküm kurulduğunu ve davanın reddine karar verildiğini, yerel mahkemenin gerekçesini davalının süresinde verilmeyen ve hükme esas alınmaması gereken iddia ve delillerine dayandırdığını, ancak mahkemece süresinde verilmeyen cevap dilekçesi ve eklerinin hükme esas alınmaması gerektiğinin gözetilmediğini,

huzurdaki davanın konusunun müvekkil ile davalı Kudretoğlu İnşaat Ltd.Şti arasındaki eser sözleşmesine konu işin davalı yüzünden geciktirilmesi nedeniyle taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden davalıdan alınması gereken 92.000,00 TL gecikme cezasının-tazminatının- isteminden ibaret olduğunu, yerel mahkemece bu hususun gözardı edildiğini ve davanın odak noktasına yoğunlaşılmadan taleplerinin reddine karar verildiğini, nitekim davalı Kudretoğlu İnşaatın yapımını üstlendiği işleri sözleşmede kararlaştırıldığı gibi yerine getirmediğini,

işlerin yapım bedeli için Kudretoğlu İnşaat'a verilen çeklerin iadesi için menfi tespit davası açıldığını ancak davalı tarafından bahse konu çekler tahsil edildiği için bu davaya istirdat davası olarak devam edildiğini, yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verildiğini ve verilen hükmü Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2021/27906 E. Sayılı icra takip dosyasıyla takibine koyduklarını, icra takibi devam ederken borçlu Kudretoğlu İnşaat ile 24.11.2021 tarihli sulh ve ibra protokolü imzaladıklarını,

yerel mahkemece taraflar arasında imzalanan protokolün taraf iradelerinin çok ötesinde bir anlam yüklenerek geniş yorumlandığının açık olduğunu, gerekçeli kararın bir bölümünde geçen: " ...ibranamenin 7. maddesine göre protokol dışında OLSA DAHİ herhangi bir hak ve alacağın alacaklı tarafından talep edilemeyeceği..." ifadesinden de anlaşılacağı üzere mahkemece protokol maddesinin geniş yorumlandığını, "DAHİ" kelimesinin protokolde yer almadığını, mahkemenin taraf iradelerine uymayacak şekilde yorum yapmasını kabul etmediklerini,

yapılan protokolün temel amacının Gebze İcra Müdürlüğünün 2021/27906 esas sayılı dosyasındaki borcun taksitlere bölünerek ödenmesine yönelik anlaşmanın imza altına alınmasından ibaret olduğunu, başka hak alacaklara yönelik herhangi bir anlaşma iradesinin mevcut olmadığını, protokolün neredeyse bütün maddelerinde Gebze İcra Müdürlüğünün 2021/27906 esas sayılı dosyasından bahsedilmişken, mahkamenin protokolü bu şekilde geniş yorumlayıp, geçmişteki bütün hak ve alacakları kapsadığı kanaatine varması hatalı ve hukuka aykırı bir kararın ortaya çıkmasına neden olduğunu,

yerel mahkemece sadece bir cümleye odaklanılarak geniş yorum yoluna gidilmesi neticesinde davanın reddine yönelik kurulan hüküm bozmayı gerektirdiğinden istinaf başvurularının kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın istinaf dilekçesi ile öne sürmüş olduğu iddiaların gerçeği yansıtmadığını, davacının istinaf başvurusunun öncelikle usulden, aksi takdirde esastan reddi ile usule ve yasaya uygun Kocaeli 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/347 E. 2023/102 K. 16/02/2023 tarihli kararının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, vekalet alacağından kaynaklanan borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı HMK , 6102 Sayılı TTK,

3. Değerlendirme Dava, İİK'nın 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup; icra takibine takip borçlusu davalının vâki itirazının iptâli istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın ibraname nedeniyle reddine karar verilmiş olup, verilen karar davacı vekilince istinaf edilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Davacı vekili, davacının Gebze İlçesi Cumhuriyet Mahallesi Kapalı Spor salonu ve yarı olimpik yüzme havuzu yapım işini, Kartepe Noterliğinin 17/07/2019 tarihli 13126 yevmiye numaralı İhale Devir Sözleşmesi ile devraldığı, asıl işveren olan Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin kontrol ve talimatları doğrultusunda çalışmaya başladığı, sözleşme kapsamında yapılması gereken bir kısım işlerin davalıya taşere edildiği, davalı tarafından genel şartnameye aykırı olarak ifa edilen işler nedeniyle işin geç teslim edildiği,

geç teslim nedeniyle sözleşme uyarınca 92.000,00 TL gecikme tazminatı ve Kocaeli Büyükşehir tarafından hakedişten kesilen 71.497,00 TL'nin tahsili için Kocaeli İcra Müdürlüğü'nün 202/37333 takip sayılı dosyası üzerinden adî takip yoluyla başlattığı icra takibine de haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek, davalının vâki itirazının iptâlini istemiştir.

Davalı vekili, savunmasında özetle; davalı Yazar Bilişim'in sözleşmede taraf olmaması nedeniyle davanın bu davalı yönünden husumetten reddini; diğer davalı yönünden ise işte gecikmenin davacı yanın kusurundan kaynaklanması nedeniyle davanın reddini istemiştir.

Kocaeli İcra Müdürlüğü'nün 2022/37333 takip sayılı dosyası kapsamından; davacının adî takip yoluyla davalı şirketler hakkında başlatmış olduğu icra takibinde 92.000,00 TL gecikme cezası, 71.497,00 TL hakedişlerden düşülen bedelde asıl alacak olmak üzere toplam 222.088,27 TL'nin tahsilinin istendiği, takip borçlusu davalının süresindeki itiraz sonucu takibin durduğu anlaşıldığı gibi; itirazın iptâli davasının da bir yıllık hakdüşürücü nitelikteki süresi içinde açıldığı saptanmış bulunmaktadır.

Taraflar arasında imzalanan 09/01/2020 tarihli sözleşme, sözleşmenin akdedildiği tarihte yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğinde olup, uyuşmazlığın bu hükümlere göre çözümlenmesi gerektiği açıktır.

Mahkemenin hükme esas aldığı 21/11/2021 tarihli “Sulh, Feragat ve İbra Protokolü” başlıklı belge incelendiğinde; hukuksal niteliğince, bir "ibraname” olduğu sonucuna varılmaktadır. İbranamenin davacı şirketi temsile yetkili kişi tarafından imzalanmış olduğu çekişmesizdir. TTK'nın 540 ve 542. maddeleri hükmü gereğince, temsilcisi tarafından imzalanan belge, davacı şirketi bağlar. Bununla birlikte anılan ibranamenin kapsamı taraflarca Gebze İcra Dairesinin 2021/27906 esas sayılı takibine konu alacak ve borçlar belirlenmiş olup, işbu davanın konusu cezai şart ve hakediş kesintisidir. İbranamenin kapsamında değildir. Bu nedenle, Mahkemece taraf delilleri toplanarak sonucuna karar verilmesi gerekirken ibranameye göre davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; davacı tarafın istinaf talebi yerinde görülmekle yukarıda belirtilen nedenlerle yerel mahkemenin kararı yerinde olmadığından kaldırılmasına ve dairemiz kararına uygun şekilde yeniden karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

* · ... · Başkan · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Katip · ... · ¸e-imzalı