Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1018 K.2024/1124

Taraflar arasındaki Eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davacı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında akdedilen elektrik iş sözleşmesi kapsamında alacaklı olarak bulunan müvekkili ...'in sözleşme gereğince sorumlu olduğu elektrik işlerinin işçiliğini eksiksiz olarak tamamen yerine getirdiği,

fakat sözleşmenin diğer tarafı olarak bulunan davalının kendi borcunu ifa etmediğini, davalının 210.000,00 TL tutarında ödeme yapacağı sözleşme ile kararlaştırıldığını, ancak borçlunun müvekkiline hiçbir ödeme yapmadığını, bu sebepten dolayı taraflar arasında akdedilen elektrik iş sözleşmesinde borçlu olarak bulunan davalı şirket tarafından hasıl olan borcun, alacaklı olan müvekkiline ödenmemesinden kaynaklı olarak davalı şirkete fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 113.000,00 TL değerinde icra takibi başlatıldığını, borçlu tarafın itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu belirterek,

fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini, takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; yetki itirazında bulunduklarını, davacının sözleşmeden kaynaklı alacaklı olduğunu iddia ederek işbu davayı açtıklarını, davacının müvekkili şirketle akdedilen elektrik iş sözleşmesi kapsamında kendi işini eksiksiz olarak yerine getirmesine rağmen müvekkili şirketin kendisine iş yaptırmadığını ve iş yerini terk etmesini istediğini, sözleşmeden kaynaklanan ödemenin yapılmadığını iddia ettiğini, SGK kayıtlarında da görüleceği üzere 14/09/2023 tarihinde müvekkili şirkete ait şantiyede elektrik işlerine başlandığını,

daha sonra davacının sözleşmeye aykırı davranarak yapmakla üstlendiği elektrik işlerini ertelemiş, makul sürede tamamlamak için gerekli özeni göstermemeye başladığını, yine de müvekkili şirketin ahde vefa göstererek davacıyla olan sözleşmesini feshetmediğini belirterek, yetkiye ilişkin itirazların kabulü ile, mahkemenin yetkisizliğine karar verilerek dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde işbu haksız davanın tüm talepler yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; " Dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine " karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Taraflar arasında akdedilen ELEKTRİK İŞ SÖZLEŞMESİ kapsamında alacaklı olarak bulunan müvekkil ... sözleşme gereğince sorumlu olduğu elektrik işlerinin işçiliğini eksiksiz olarak tamamen yerine getirmiş, fakat sözleşmenin diğer tarafı olarak bulunan davalı kendi borcunu ifa etmediğini, Davalı Kolon Metal İnşaat Mühendislik San. Ve Tic. Ltd.

Şti 210.000,00 TL tutarında ödeme yapacağı sözleşme ile kararlaştırıldığını ancak borçlu olarak bulunan Kolan Metal Mühendislik San. Ve Tic. Ltd. Şti Müvekkil ...’ e hiçbir ödeme yapmadığını, Kocaeli 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/37 esas 2024/267 karar sayılı kararının istinaf incelenmesi sonucunda kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılarak talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; -Yerel mahkemenin yetkiye ilişkin itirazlarını kabul ederek Kocaeli İcra Dairelerinin yetkili olmadığına ve bu nedenle de ortada geçerli bir icra takibi bulunmadığına karar verdiğini, davacı tarafın ise davacının yerleşim yerinin yani Kocaeli İcra Dairelerinin yetkili olduğunu ileri sürdüğünü, davacının bu iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının haksız ve yersiz istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 HMK, 6098 Sayılı TBK

3. Değerlendirme ve karar

Dava, eser sözleşmesine dayalı alacaktan kaynaklı iş bedelinin ödenmediği iddiasıyla yapılan takibe itiraz nedeniyle İİK 67. maddeye göre açılmış itirazın iptâli davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı husus olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Taraflar arasındaki ilişki eser sözleşmesi niteliğinde olup, davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir. Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Yüklenicinin borcu sözleşmeye ve fen ve tekniğine uygun şekilde ve zamanında işi teslim, iş sahibinin borcu ise, iş bedelinin ödenmesidir

Yargıtay’ın kararlılık kazanmış uygulamalarına göre icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş ise, itirazın iptâli davasında mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş olsun veya olmasın öncelikle icra dairesinin yetkisine itirazın incelenip sonuçlandırılması gerekir. İtirazın iptâli davasının görülebilmesi usulüne uygun şekilde yapılmış geçerli bir takibin varlığına bağlıdır. Geçerli bir takibin bulunmadığı durumlarda itirazın iptâli davasının görülebilmesine usulen olanak yoktur. İcra dairesinin yetkisine itiraz edildiği hallerde bu itiraz incelenip sonuçlandırılmadığı sürece açıklanan şekilde geçerli bir takibin bulunmayacağı ortadadır (HGK.nun 20.3.2002 gün, 2002/13-241 E., 208 K., 28.3.2001 gün 2001/19-267 E. 2001/311 K. sayılı kararları).

İİK.nun 50/1. maddesi hükmüne göre HMK.nun yetkiye ilişkin hükümleri ilamsız icradaki yetki hakkında kıyasen uygulanır. Buna göre ilamsız icrada genel yetkili icra dairesi borçlunun yerleşim yeri icra dairesidir (HMK. madde 6). Bunun dışında akdin ifa olunacağı yer icra dairesi de özel olarak yetkilidir (HMK. madde 10). Ayrıca taraflar yetki sözleşmesi ile yetkili olmayan bir icra dairesini de yetkili kılabilirler (HMK. madde 17).

Taraflar arasındaki ihtilâf, eser sözleşmesi ilişkisinden kaynaklandığından, bu türden uyuşmazlıklardan kaynaklanan icra takiplerinin kural olarak İİK'nın 50. maddesi uyarınca HMK hükümleri kıyas yoluyla uygulanacağından davalının yerleşim yeri, sözleşmenin ifa edileceği yer veya yetki sözleşmesi ile belirlenen yer icra dairelerinden birinde açılması gerekir.

Bu türden sözleşmelerde para alacakları yönünden yetkili mahkemeyi alacaklının yerleşim yeri mahkemesi olarak belirleyen ve Türk Borçlar Kanunu'nun 89. maddesinin uygulama imkânı yoktur. Türk Borçlar Kanunu'nun 89. maddesi hükümlerinin sadece karz akdinden doğan borçlarla sınırlı olduğunun kabulü gerekir.

Aksi halde, bütün para borcu ilişkilerinden doğan ihtilâflarda yetkili mahkemenin bu maddeye göre tayini gerekeceğinden, para borçlarıyla ilgili tüm ihtilâfların davacının yerleşim yerinde takip ve davaya konu olması sonucunu doğurur ki bu da. Hukuk Muhakemesi Kanunu'nda yer alan yetkiyle ilgili kuralları adeta istisna haline getirmiş olur.

Oysa, Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmeleri, niteliği itibariyle iki tarafa borç yükleyen sözleşmeler olup, karşılıklı edimleri içerir. Bu nedenle, eser sözleşmelerinden kaynaklanan bir alacakta yetkili mahkemenin tayininde Türk Borçlar Kanunu'nun 89. maddesi hükümlerinin uygulanması mümkün değildir.

(Emsal Yargıtay 15. H.D.2019/2763 E, 2019/3958 K sayılı ilamı) Somut uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup ifa yeri Muğla ve davalı adresi Gaziantep'tir. HMK. madde 17 maddesine uygun yetki sözleşmesi de bulunmamaktadır. Bu nedenle takip yetkisiz icra dairesinde yapılmıştır.

Yetkisiz icra dairesinde yapılan takibe dayanılarak açılan itirazın iptâli davası dinlenemeyeceğinden mahkemece davanın özel dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair verilen kararda isabetsizlik bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; mahkeme kararı yerinde görüldüğünden, davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

* · ... · Başkan · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · ... · ¸e-imzalı