Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1147 K.2024/1668

Taraflar arasındaki Menfi Tespit (Abone Sözleşmesinden Kaynaklanan) davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davacı ve davalı tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Davacı şirketin Gebze'de bulunan ticari faaliyetlerine ... adresinde ... ve ... isimli mal sahiplerinden 01/04/2014 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile başladığını, daha sonra aynı cadde üzerinde bulunan aynı mal sahiplerine ait sonradan numarası 8. F olan iş yerinde 2017 ile 2021 Şubat ayına kadar ticari faaliyetlerine devam ettiği, müvekkili olduğu şirketin 2021 yılı şubat ayı sonundan itibaren de kendilerine ait bulunan ... adresinde ticari hayatlarını sürdürdüğünü, davacı şirketin ... ve ... kardeşlerden kiralamış olduğu eski Anadolu Caddesi 8. E de kiracılık yaptığı iş yerinin kendisinden sonra gelen kiracısı ...

KY makina ve Hırdavat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, davacı müvekkili ile davalı arasında faturada gösterilen sayaç ile ilgili bir sözleşme olmadığı, davalı kurumun başkasının harcadığı enerjiyi müvekkilinden almaya çalıştığı, sayaç numarasının müvekkiline ait olmadığı, faturada gösterilen tarihler de müvekkilinin harcadığı enerji ile ilgili sayaç numarası ve sözleşme numarasının farklı olup davalının haksız bir işlem yapmaya çalıştığından takip nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; öncelikle; hak düşürücü süre, zamanaşımı def-i, derdestlik, görevsizlik, yetkisizlik ve husumet yönünden itirazlarını sundukları, davacı firmanın dava dışı ... KY Makine Hırdavat ve Sanayi Tic.Ltd .Şti ile organik bir bağının olduğu aşikar olduğu, davacının, tutanak konusu borçtan bu firmanın da sorumlu olamayacağı yönündeki beyanı da bu hususu doğruladığı, bu nedenlerle hukuki dayanaktan yoksun olarak tarafımıza yöneltilmiş olan iş bu davanın reddi ile davacı borçlunun %20 den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...Davanın kısmen kabul-kısmen reddine, Davacının, SFA2021000000279 numaralı, 19/04/2021 tarihli faturadan kaynaklı olarak 26.443,72.-TL yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin isteminin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davacının her hangi bir şekilde kaçak elektrik kullandığına dair dosya içinde bir tespit, bir fotoğraf, bir belge mevcut olmayıp, tüm bilirkişi raporları ile kaçak elektriğin kimin tarafından kullanıldığının belli olmadığı, davacı için kullanmıştır demenin mümkün olmadığı şeklindeki görüşleri varken ve davacı olarak bu nedenle davalı kuruma hiç bir borçları yokken, mahkemenin aksine görüş bildirip taleplerinin bir kısmını kabul edip diğerini kabul etmemesi nedeniyle kararını eksik ve yanlış kurması nedeniyle Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/32 Esas 2024/142 karar sayılı ilamının kaldırılmasına, davalıya hiç bir borçları olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkemenin "Davacının, SFA2021000000279 numaralı, 19/04/2021 tarihli faturadan kaynaklı olarak 26.443,72.-TL yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin isteminin reddine" şeklindeki hükmünün açıkça hukuka aykırı olduğunu, istinaf dilekçesinde belirttikleri sebep ve gerekçelerle hükmün müvekkili lehine kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Menfi Tespit (Abone Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı HMK, 6098 sayılı TBK, 6102 sayılı TTK,

3. Değerlendirme Dava, kaçak elektrik kullanım tutanağından kaynaklanan menfi tespit talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Davacının, ... numaralı adresinde Çayırova şubesini 30/04/2014 tarihli ticaret sicil gazetesinde ilan ettiği, 05/12/2016 tarihinde bu adrese ilişkin mülk sahibi ... ile kira sözleşmesi yaptığı, 01/04/2017 tarihli kira sözleşmesi ile de davaya konu elektrik kullanımının olduğu iddia olunan 8-E numaralı binanın kiralandığı ve buranın kira akdinin feshedildiği 15/02/2021 tarihine kadar davacının kullanımında olduğu,

davacının faaliyet gösterdiği Çayırova Şubesini, anılan 8-E nolu adrese taşıdığını 26/01/2017 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde ilan ettiği, 17/06/2019 tarihinde mülk sahibi ... tarafından iskansız ek bina için bağlantı anlaşması için enerji müsaadesi talebinde bulunulduğu, 09/10/2019 tarihinde ek binadaki ... numaralı tesisata ... seri numaralı sayaç takılarak ... numaralı mühür ile sayacın enerjisi kesik şekilde mühür altına alındığı, 19/04/2021 tarih, ... seri numaralı kaçak/usulsüz elektrik kullanım tespit tutanağı ile 8-E adresindeki ek bina için 09/10/2019-19/04/2021 tarihleri arasında yapılan tüketimin tespit olunduğu anlaşılmaktadır.

Davacı vekili, davacı ile davalı kurum arasında faturada gösterilen tarihlerde abonelik sözleşmesi bulunmayıp, bu kaçak tespit tutanağı dolayısıyla davacının borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi üzerine davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Dairemizin 2022/1344 esas, 2023/29 sayılı kararı ile ilk derece mahkemesi gerekçesinde bilirkişi raporuna atıf yapıldığı, dosya safahatının anlatıldığı ve yasal düzenleme ve Yargıtay içtihatlarına uygun denetlenebilir gerekçe yazılmadığı değerlendirilmesi ve eksik inceleme ile kararın kaldırılmasına karar verildiği, kaldırma kararı sonrası Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık, 19/04/2021 tarihli, 89.000,65 TL elektrik bedelinden davacının sorumlu olup olmayacağı noktasında toplanmaktadır.

Taraflar arasında dava konusu yere ilişkin abonelik sözleşmesi bulunmadığı dosyaya kazandırılan bilgi ve belgeler ile anlaşılmaktadır. Bununla birlikte davacının malik ile yaptığı kira sözleşmesi kapsamında kaçak elektrik kullanımına konu anılan işyerini 01/04/2017 ile 15/02/2021 tarihine kadar kullandığı sabittir.

Elektrik kullanımından dolayı fiilen kullanan kişinin haksız fiilden kaynaklanan sorumluluğu bulunmaktadır. Ancak, bu sorumluluk davalı olan abonenin sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini ortadan kaldırmamaktadır. Fiilen elektrik kullanan şahsın haksız fiil hükümleri uyarınca, abonenin de sözleşmeden doğan sorumluluğunun bulunduğu, bu durumda kullanımdan her ikisinin de müteselsilen sorumlu olduklarının belirgin olmasına göre, alacaklının alacağını sorumluların tamamından isteyebileceği gibi bunlardan biri veya birkaçından da isteyebileceğinin kabulü gerekir.

Hal böyle olunca, mahkemece, dava konusuna ilişkin bilgi ve belgelerin kazandırılması neticesinde alınan heyet rapor ve ek raporunda, özellikle kaçak kullanıma konu adresin google görüntüleriyle de belirlendiği üzere 2021/şubat ayına kadar davacının kullanımında olduğu, yani davacının fiili kullanıcı olduğu belirlenmiştir. Kaçak ve normal tüketimlere ilişkin, tahakkuk tarihleri dikkate alınarak Elektrik Tarifeleri Yönetmeliği ve sözleşme hükümlerine göre, davacının borçlu olduğu miktarlar belirlenmiş olup, kalan kısımlar yönünden davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi isabetli olmuştur. Tarafların bu yöne değinen istinaf istemi yerinde görülmemiş, istinaf isteminin esastan reddi gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, taraf vekillerinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

* · ... · Başkan · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Katip · ... · ¸e-imzalı