Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/1155 K.2024/2150

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkil şirketin maliki bulunduğu ....... sevk ve idaresindeki ....... Plakalı araç ile davalı ... sevk ve idaresindeki, diğer davalı .......

Oto Kiralama Otm.İnş.Tic.Ltd.Şti.'nin maliki bulunduğu ....... plaka sayılı aracın 18.02.2017 tarihinde maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazasına karıştığını, müvekkili şirketin maliki bulunduğu ....... plakalı araca ....... plakalı aracın çarptığını ve müvekkil şirkete ait aracın devrilerek maddi hasara uğradığını, kazanın meydana gelmesine dönüş kurallarına riayet etmemek suretiyle 2918 Sayılı KTK'nun 84/H maddesinde düzenlenen "kavşaklarda geçiş önceliğine uymama” kuralını ihlal eden ....... plaka sayılı araç sürücüsü Davalı ...'nın neden olduğunu, bu hususun 18.02.2017 tarihli kaza tespit tutanağı ile de sabit olduğunu,

aynı tespit tutanağındaki müvekkil şirketin aracının sürücüsüne de kusur izafe edilmiş olsa da bu kusurun izafe edilmesini kabul etmediklerini, Kayseri....Sulh Mahkemesi'nde .......

D.İş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını, 25.000.00 TL değer kaybı ve 30.000,00 TL de kazanç kaybı tespit edildiğini, kaza sonrasında aracın Kayseri Yeni Sanayi'de onarım gördüğünü, söz konusu kaza nedeniyle müvekkilinin aracında değer kaybı meydana geldiğini, müvekkiline ait aracın 2008 Mercedes -Benz marka bir otobüs olduğunu kaza öncesinde hasarı bulunmadığını orijinal olduğunu, ancak kazadan sonra orijinalliğini tamamen yitirdiğini, aldığı hasarlar ve gördüğü onarım nedeniyle ikinci el alım-satım değerinde önemli bir düşme meydana geldiğini,

müvekkilin aracındaki değer kaybının bilirkişi incelemesi sonucunda net olarak belirleneceğini, aynı zamanda aracın onarımının 45 gün sürdüğünü bu süre içerisinde Kayseri ....... Turizm bünyesinde şehirler arası yolcu taşımacılığı yapan otobüsün seferlerini gerçekleştirememiş olmasından dolayı müvekkil şirketin kazanç kaybına uğradığını, her iki zararın da karşılanması için davalı/malik .......

Oto Kiralama Otm.İnş.Tic Ltd.Şti ve davalı/sürücü ...'ya ihtarname gönderilmiş olmasına rağmen ödeme yapmadıklarını, bu nedenle ....... plakalı araçta hasar dolayısı ile oluşan değer kaybının ve aracın kullanılamamasından kaynaklanan kazanç kaybının 18.02.2017 kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilmesi için, şimdilik değer kaybı için 2.000,00 TL ve kazanç kaybı için 2.000,00 TL olmak üzere toplam 4.000,00 TL'lık iş bu davanın açıldığını, tüm masrafların ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesi talep etmiştir.

Davacı vekili 28/03/2023 tarihinde harçlandırdığı ıslah dilekçesi ile özetle.

Müvekkili tarafından davalılar aleyhine zarar tutarı belirsiz olduğundan sonra artırılmak kaydıyla 2.000,00 TL araç değer kaybı tazminatı ve 2.000,00 kazanç kaybı tazminatı talep edildiğini, yargılama aşamasında alınan 30.01.2023 tarihli bilirkişi raporunda müvekkili şirketin araç değer kaybı zararının 32.500,00 TL, kazanç kaybı zararının 6.500,00 TL olduğu belirlendiğini, kök ve ek rapora yönelik itirazlarının saklı olduğunu, talep tutarı ile yargılama aşamasında belirlenen zarar tutarı arasındaki fark yönünden taleplerini artırmak için iş bu talep artırım dilekçesinin sunulması gerektiğini,

talep edilen 2.000,00 TL araç değer kaybı tazminatını 30.500,00 TL artırarak 32.500,00 TL, dava dilekçesinde taraflarınca talep edilen 2.000,00 TL kazanç kaybı tazminatını 4.500,00 TL artırarak 6.500,00 TL olarak belirlediğini ve toplam zararları olan 39.000,00 TL' nın kaza tarihi olan 18.02.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesini, dava dilekçesinde tespit yargılama gideri taleplerinin aynen korunmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletlilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ....... Oto Kiralama Tic.ltd.şti. Vekili cevap dilekçesi ile özetle; usul açısından davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, alacak miktarlarının belirli olduğunu, dolayısı ile davanın hukuki yarar olmayacağından reddini talep ettiklerini, davacı tarafın yaptırmış olduğu Kayseri....Sulh Mahkemesi'nde .......

D.İş sayılı dosyası ile 25.000.00 TL değer kaybı ve 30.000,00 TL de kazanç kaybı tespit edildiğini, ancak bu rakamlara itiraz ettiklerini, değer kaybı konusunda uzman bilirkişilerce hesap yapılması gerektiğini, kazanç kaybını talebinde de otobüsün tamir süresinin 45 gün olarak belirlenmesine itiraz ettiklerini makul bir süre olmadığını, tamir süresi belirlenirken gecikmeler, parça tedarikinde yaşanan gecikmelerin bu süreye dahil edilmesinin uygun olmadığını bu nedenle bu sürenin de bilirkişi tarafından tespit edilmesi gerektiğini,

meydana gelen kazada kusur oranlarını kabul etmediklerini Müvekkil şirket aracının sürücüsünün kusuru olmadığı otobüsün kusurlu olduğu anlaşıldığını, kusurun mevcut kusur oranlarına göre paylaştırılmasının gerekmekte olduğunu, davalı müvekkili şirketin araba kiralama işi ile iştigal ettiğini, ekte sunulan kira sözleşmesi gereği kazaya karışan aracın uzun süreliğine diğer davalıya kiraya verildiğini bu durumda davalı şirketin diğer davalı ile müştereken sorumlu tutulması ve işleten olarak addedilmesinin yasalara aykırı olduğunu,

son olarak dava konusu aracın kazadan sonra zorunlu ve kasko şirketinden ikame araç alıp almadığı bu tarihten sonra ekstradan bir ücret, para, yardım v.s. alıp almadığının sigorta şirketlerinden araştırılması ve davacı tarafın sebepsiz zenginleşmesinin önüne geçilmesi gerektiğini beyan etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile özetle; müvekkilin idaresindeki araç ile ....... idaresindeki araçların kazasında tutulmuş olan trafik kaza tespit tutanağında müvekkiline atfedilen kusur miktarını kabul etmediklerini, özellikle diğer aracın kavşağa oldukça hızlı girmesinin kazaya neden olduğunu değerlendirdiklerini, otobüsün ön kısmının müvekkil aracının sağ yan kısmına vurmuş olması ifadesinin de göz ardı edilmemesi gerektiğini,

çünkü kavşağa bir araç girdikten sonra diğer aracın kontrol yükümlülüğü de mevcut olduğundan ve hızını Azaltarak gelmesi gerektiğinden otobüsün ön kısmı ile müvekkil aracın sağ yanına vurmasının asli kusurlunun otobüs sürücüsü olduğunu gösterdiğini, davacı tarafından talep edilen 25.000,00 TL değer kaybı ve 30.000,00 TL kazanç kaybı rakamlarının fahiş rakamlar olduğunu, davacı tarafın onarım süresi olarak iddia ettiği 45 günlük sürenin fazla olduğunu davacının talep ettiği değer kaybının sigortacısının sorumlu olduğunu, davanın Mapfre Sigorta A.Ş.'ne ihbar edilmesini, davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi ....... Esas ....... Karar sayılı gerekçeli kararında özetle.

"Yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, bilirkişi raporları, Yüksek Mahkeme ilamları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde 18/02/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde davacıya ait aracın zarar gördüğü, Mahkememizce aldırılan 17/09/2019 Tarihli Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin kusur raporundan anlaşıldığı üzere kazanın meydana gelmesinde davalı sürücüsünün %65 oranında asli kusurlu olduğu, davacı sürücünün ise %35 oranında tali kusurlu olduğu,

dosya içerisinde yer alan hesap Raporları Arasındaki Çelişkiyi Giderir 24/11/2023 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda aracın makul tamir süresinin 25 gün olduğu, tarafların kazanın meydana gelmesindeki kusur oranları nazara alındığında davacının talep edebileceği kazanç kaybı maddi zararının 6.825,00 TL olduğu, yukarıda detayı verilen T.C.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 20/09/2017 Tarih ve 2016/14941 Esas-2017/7966 Karar sayılı ilamı çerçevesinde yapılan hesaplamada kusur dağılımı da yapıldığında davacının değer kaybı maddi zararının 32.500,00 TL olduğu anlaşılmakla davacının ıslah dilekçesindeki talepleriyle bağlı kalınarak davasının kabulü ile 18/02/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 32.500,00 TL Değer Kaybı maddi zararı ile 6.500,00 TL İkame Araç Bedeli(Kazanç Kaybı) maddi zararının davalılardan temerrüt tarihi olan 18/02/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine

karar verilmiş, yine yukarıda detayı verilen T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi ....Hukuk Dairesinin 30/03/2022 Tarih ve ....... Esas-.... Karar sayılı ilamı da emsal alınarak davacı tarafından dava öncesinde yapılan delil tespiti giderleri tarafların haklılık durumu nazara alınarak yargılama giderleri içerisinde değerlendirilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak;

Davacı davasının KABULÜ İLE;

Davacının 18/02/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 32.500,00 TL Değer Kaybı maddi zararının DAVALILAR ... İLE ....... OTO KİRALAMA OTM. İNŞ. TİC. LTD. ŞTİ'den temerrüt tarihi olan 18/02/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,

Davacının 18/02/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 6.500,00 TL İkame Araç Bedeli(Kazanç Kaybı) maddi zararının DAVALILAR ... İLE ....... OTO KİRALAMA OTM. İNŞ. TİC. LTD. ŞTİ'den temerrüt tarihi olan 18/02/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,

Davacının dava öncesinde yapmış olduğu tespit masrafların YARGILAMA GİDERLERİ İÇERİSİNDE DEĞERLENDİRİLMESİNE " şeklinde hüküm kurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; karar esas teşkil eden bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, önceki bilirkişi raporlarına davacının aracının eski kazaları olmasından dolayı taraflarınca haklı olarak itiraz edildiğini, bu itirazları incelenirken davacı aracındaki eski kaza ve hasarların tamamen geçiştirildiğini ve üstelik daha öncesinde daha düşük olan araç değer kaybının da maalesef arttırıldığını, değer kaybının bilirkişi kanaati ile artırıldığının ortada olduğunu, belirlenen kazanç kaybı bedelinin de fahiş miktarda olduğunu, tüm bu nedenlerle Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....... Esas ....... Karar nolu kararının ortadan kaldırılarak talepleri gibi karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava trafik kazası nedeniyle değer kaybı ve mahrumiyet talebine ilişkindir. Mahkemece verilen karar davalı ... tarafından aşağıdaki yönlerden istinaf edilmiştir.

Yargıtay 17.HD'nin ....... E- .... K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.

Bu halde, davaya konu olan olayda davacıya ait araç hasara uğramıştır. Bu durumda sözü edilen aracın onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Çünkü tamamen onarılmış olsa bile bu araba tahribatın izlerini taşımaktadır. Onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir.

Davacı ayrıca davalıdan araç mahrumiyet zararını istemiştir. Talep edilen araç mahrumiyetine ilişkin zararın belirlenmesinde hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre ve emsal aracın ikamesinin kullanımı için ödenecek ücret ile bu aracın kullanılamadığı süre içerisinde elde edilen yararlar dikkate alınarak söz konusu zararın kapsamı belirlenmesi gerekmektedir.

Somut dosyamızda. Yargıtay uygulamaları doğrultusunda hükme esas alınan en son uzman makine mühendisi bilirkişinin de bulunduğu heyet tarafından aracın modeli, markası, özellikleri, önceki hasarlarındaki kaza yerleri ile davaya konu hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları,

davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının zararının belirlenmesi (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 14/06/2017 tarih ve 2016/13290 E., 2017/6752 K sayılı kararı) yapıldığından, davalı tarafın haksız fiil sorumlusu olarak zarardan sorumlu olduğu,

kaza sonrası araç fotoğrafları ve belgelerin de değerlendirildiği bilirkişi raporu, yetkili servis faturaları, görülen hasara göre de belirlenen hasar, değer kaybı ve yoksun kalınan kara ilişkin zararın uygun olduğunun da anlaşılmasına, en son heyet raporunun önceki, yine Yargıtay uygulamasının esas alındığı makine mühendisi bilirkişi raporundaki belirlemelerle de paralel olmasına, hasar miktarının aracın kaza tarihindeki değerine kıyaslandığında da değer kaybının fazla bulunmamasına,

istinaf edenin iddiasının aksine önceki hasarların da raporda değerlendirilmiş bulunmasına göre, ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından, davalı tarafın anlatılan zarar kalemlerine yönelik itirazlarının yerinde olmadığından buna yönelik itirazların reddine karar verilmiştir.

Bu halde, kamu düzeni ve istinaf sebepleri çerçevesinde; dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön ile kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına; dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davalı ... istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.