Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1259 K.2024/1309

Kocaeli 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/332 Esas sayılı dosyasından verilen 17/07/2024 tarihli ara karara karşı davacı vekilince istinaf talebinde bulunulması üzerine dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşılmakla, dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili ihtiyati haciz talepli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketlerin kendi aralarında kurmuş oldukları adi ortaklık ile Kocaeli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'ne ait "Kocaeli İli İzmit İlçesi İçme Suyu, Kanalizasyon ve Yağmursuyu Hatları Bakım, Onarım ve Yenileme İnşaatı" işinin yükleniciliğini, davalının da işin alt yükleniciliğini üstlendiği, 9.791.680,00 TL bedel üzerinden alt yüklenici sözleşmesi yapıldığı,

01/07/2023 tarihinden itibaren sözleşmede yazılı pozlar dışındaki içme suyu, kanalizasyon ve yağmur suyu hatları bakımın onarım işlerini aynı sözleşme hükümlerince yapmayı taahhüt etmesine karşın taahhütlerin tam olarak yerine getirilmediği, taahhüt işlerinin eksik yapıldığı, müvekkili şirketin davalıya bugüne dek toplam 12.383.246,08 TL nakdi ödeme yapıldığı, müvekkili 2023 yılının 10. ayı ile 2024 yılının 1. ayı arasında davalının toplam 1.336.845,19 TL işveren SGK prim borcunu ödediği, 20/12/2023 ve 15/01/2024 tarihlerinde davalının personellerine toplam 1.413.190,47 TL maaş ödemesi yapıldığı,

dava konusu işin bitimiyle birlikte davalı şirket personellerinin kıdem tazminatının da müvekkili tarafından arabuluculuk aşamasında ödenip cari hesap tablosuna işlendiğini belirterek davalının borcunu karşılayabilecek derecede taşınır, taşınmaz malları ile 3.kişilerdeki hak ve alacakları üzerine öncelikle teminatsız olarak, mahkeme aksi takdirde ise takdir edilen teminatın yatırılması karşılığında ihtiyati haciz konulmasına, şimdilik 1.000.000,00 TL alacak bedelinin temerrüt tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Kocaeli 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/07/2024 tarihli ara kararı ile;... Taraflar arasında eser sözleşmesinde bulunduğu anlaşılmakta olup işin tamamlanma durumu ile tamamlanan işe yapılan ödemenin ve bakiye alacağın belirlenmesi yargılamayı gerektirdiğinden davacı vekilinini ihtiyati haciz talebinin reddine , karar verilmiştir. Karara yönelik davacı vekilince istinaf talebinde bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Yerel Mahkemenin ihtiyati haczin reddine dair kararının Yargıtay içtihatları ışığında usul ve yasaya aykırı olduğu, dava dilekçesi ve sunulan delillerden de anlaşılacağı üzere müvekkilinin davalıdan alacağı olduğunun sabit olduğu, dava tarafları arasındaki alt yüklenici sözleşmesince de sabit olduğu üzere davaya konu yapım işinin sonlandığı, işin bitimi ile taraflar sulh olamayınca müvekkili tarafından davalıya keşide edilen Sultanbeyli 2. Noterliğinin 28.02.2024 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile de alacaklarının muaccel hale geldiği,

ihtiyati haciz kararı verilmesine kanaat gerektirecek deliller sunulmuş olup alacağın muaccel olduğunun da açıkça ortada olduğunu beyanla; usul ve yasaya aykırı olarak verilmiş olan ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararının kaldırılmasına ve istinaf incelemesi neticesinde ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde; yerel mahkeme kararının hukuka uygun olduğunu beyanla, davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, yerel mahkeme kararında usul ve yasaya aykırılık bulunup bulunmadığı, kararın eksik incelemeye ve/veya yanılgılı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı cari hesap alacağı talebine ilişkin davanın yargılaması sırasında talep edilen ihtiyati haciz isteminin reddine dair ara kararın istinafına ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk Derece Mahkemesince, 17/07/2024 tarihli davacının ihtiyati haciz talebinin reddine dair ara karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır.

İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257 ile 268. maddesinde yer almaktadır.

İihtiyati haciz talep edebilme koşulları İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacak rehinle temin edilmemiş olmasıdır. Müeccel alacaklarda ise kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Sözü edilen maddede bunun dışında her hangi bir koşul öngörülmemiştir.

İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı hakkında kanaat verilmesi yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulması aranmaktadır.

Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin bir yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı sona erdirmek değildir. İhtiyati hacizde amaç, ihtiyati tedbire benzer şekilde, Anayasanın 2. maddesinde yer alan “hukuk devleti” ilkesinin bir gereği olarak, bireylere etkin hukuki himaye sağlanmaktır.

İhtiyati haciz yargılamasında, etkin hukuki himaye sağlamak, bunu sağlarken mümkün olduğunca çabuk ve seri hareket etme gerekliliği, usul kurallarına göre maddi hukuka dayanan hakkın araştırılmasından önce gelir. Maddi hukuka göre kimin haklı kimin haksız olduğu, İcra ve İflas Kanunu’nun 264. maddesi çerçevesinde itirazın kaldırılması veya itirazın iptali davası kapsamında ya da açılacak bir menfi tespit veya istirdat davası sırasında incelenerek sonuçlandırılacaktır.

Somut olayda; davacının ihtiyati haciz istemini eser/alt yüklenici sözleşmesinden ve diğer avans alacaklarından kaynaklı cari hesap alacaklarına dayandırıldığı, taraflar arasında akdedildiği iddia olunan eser sözleşmesine göre davacının alacağına varlığına ve yüklenicinin sözleşmedeki edimlerini fen ve sanat kurallarına uygun olarak yerine getirilip getirilmediğine ilişkin delil tespiti ve yargılanma aşamasında alınmış bir bilirkişi raporu bulunmadığı, alacağın tespiti için tarafların defter incelemesini gerektirdiği, davacının dayandığı ihtarnamelerde de bir borç kabulü bulunmadığı,

davacının alacağının varlığının ve miktarının, varsa kusurun, alacağın muaccel olmadığı, takibe konu cari alacağın bulunupblunmadığının yargılamayı gerektirdiği, yasada belirtilen şartların oluşmadığı anlaşılmakla, İİK'nın 257. vd. maddesindeki şartların varlığı ve yaklaşık ispat kuralı gereğince ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığı kanaatine dayalı redde ilişkin mahkemenin kararında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, mahkemece verilen kararda usul ve esas yönünden aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

* · ... · Başkan · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Katip · ... · ¸e-imzalı