Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/159 K.2024/235

Taraflar arasındaki Davacı tarafından sağlanan elektrik enerjisinin usulsüz kullanımı sebebiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali istemi davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın Usulden reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Davalı borçlunun Sakarya 3.İcra Müdürlüğü'nün 2023/15076 E. Sayılı icra takibine yapmış olduğu itirazın iptaline ve takibin devamı ile davalının alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; " ....davacı tacir olmadığından ve uyuşmazlık ticari dava niteliğinde bulunmadığından mahkememizin görevsizliğine ve davanın görev dava şartı yokluğundan usulden reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusunun uyuşmazlık ticari iş niteliğinde olup, davalının tacir olması ve ticari işletmesinde kullandığı elektrik aboneliğine ilişkin olmakla Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nin 2022/573 E. 2022/596 K. Sayılı 21.04.2022 tarihli kararı ile mahkemenin kurulduğu tarihten önce açılmış davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemesinin Ticaret Mahkemesi sıfatıyla bakması gerektiği gerekçesi ile istinaf taleplerini reddederek Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin görevsizlik kararının yerinde olduğuna karar verildiğini, Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/555 E. 2023/578 K. Sayılı 24.10.2023 tarihli Görevsizlik kararının istinaf incelemesi ile ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin görevsizlik kararının kaldırılmasını ve davaya bakmakla görevli ve yetkili olarak Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin belirlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Davacı tarafından sağlanan elektrik enerjisinin usulsüz kullanımı sebebiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 HMK, 6098 Sayılı TBK

3. Değerlendirme ve karar

Dava; davacı tarafından sağlanan elektrik enerjisinin usulsüz kullanımı sebebiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Mahkemece, görevsizlik kararı ile dosyanın Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, hükme karşı taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davalı vekilince istinaf başvurusundan feragat edilmiş, vaki talep üzerine mahkemece 20.12.2023 tarihli ek kararla davalının istinaf başvurusunun feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Görevle ilgili konularda kazanılmış hak söz konusu olmaz.

6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesine göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan yasa maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan sayılması gerekir. Kanunun 5. maddesi uyarınca ticari davalarda görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olup, Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisidir.

Somut olayda; Uyuşmazlık, davacı tarafından sağlanan elektrik enerjisinin usulsüz kullanımı sebebiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Bu uyuşmazlığın mutlak ticari dava olduğuna ya da asliye ticaret mahkemelerinde görüleceğine dair yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle, eldeki davanın ticari dava olarak kabulü için uyuşmazlık konusunun her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olması ve her iki tarafın da tacir olması gerekmektedir.

4562 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi uyarınca OSB'ler özel hukuk tüzel kişisidir. Bununla birlikte 6102 sayılı Kanun'un 11 inci maddesindeki tanıma göre esnaf işletmeleri için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletmeleri işletmedikleri için aynı Kanun'un 16 ncı maddesi uyarınca tacir olarak kabul edilmeleri mümkün değildir.

Öte yandan OSB'lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır. Bu sebeple OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde yargılamanın asliye hukuk mahkemelerinde görülmesi gereklidir.

(Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin 2022/4599 Esas 2023/3797 Karar sayılı bölge adliye mahkemeleri kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi kararı) O halde eldeki davada uyuşmazlığın çözümü Ticaret Mahkemelerinin görevi içerisinde olmayıp genel mahkemelerin görevi içinde olduğundan mahkemece davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğundan reddine dair verilen karar yerinde görüldüğünden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

* ... Başkan ... ¸e-imzalı ... Üye ... ¸e-imzalı ... Üye ... ¸e-imzalı ... Katip ... ¸e-imzalı