Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1697 K.2025/1560

2-GÜNSOY ENERJİ HAYV. EKİPMANLARI İNŞAAT TAAHHÜT İTHALAT İHRACAT SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. ...

DAVA

Sigorta sözleşmesinden ve eser sözleşmesinden kaynaklanan Maddi-Manevi tazminat

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 04/11/2025

Kocaeli 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/401 Esas - 2019/101 Karar sayılı dosyasından verilen 20/02/2019 tarihli karara karşı istinaf talebinde bulunulması ile dosyanın Dairemize gönderildiği, Dairemizin 29/11/2019 tarih, 2019/580 Esas, 2019/739 Karar sayılı kararı ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiş, dairemiz kararının davalı sigorta şirketince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 17/01/2024 tarih, 2021/10211 Esas- 2024/590 K sayılı ilamıyla bozulmakla yeniden yapılan yargılama sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Müvekkilinin tavuk çiftliğinin maliki olduğunu, davaya konu olan çiftliğin davalı Günsoy Ltd.

Şti. tarafından 14.04.2014 tarihinde sözleşme ile yapıldığını, yine diğer davalı olan sigorta şirketi tarafından 07.05.2014- 07.05.2015 tarihleri arasında işyeri sigorta poliçesi ile sigortalandığını, sigortalı işyerinde 31.12.2014 tarihinde yoğun kar yağışı nedeniyle çatının çöktüğünü, yaklaşık 5000 adet etlik pilicin telef olduğunu, çatının çökmesinden dolayı çatı ve çatının taşıyıcısı beton kolonlarda hasar meydana geldiğini, müvekkilinin zararından dolayı Günsoy Ltd.

Şti.'nin, çiftliği yapan şirket olarak sorumluluğu bulunduğunu; müvekkilinin, sigorta şirketine olayı ihbar ederek zararın tazminini talep ettiğini, ancak sigorta şirketinin hasarın teminat dışında olduğunu belirterek zararı haksız ve hukuka aykırı olarak ödemediğini, Meteoroloji Müdürlüğü tarafından verilen yazıda hasarın oluştuğu tarihte yoğun kar yağışı olduğunun belirtildiğini, buna rağmen sigorta şirketinin hasarı ödememek için haksız gerekçeler ileri sürdüğünü, bir an için binanın yapımındaki hatadan kaynaklı olarak çatının çöktüğü düşünülse bile bunun müvekkilinin kusurundan kaynaklanmadığını,

bu durumda davalı sigorta şirketinin müvekkilinin zararını tazmin etmesi ve diğer davalı şirkete TTK hükümleri gereği rücu etmesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle şimdilik 10.000,00 TL'nin faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine ve 50.000,00 TL manevi tazminatın davalı Günsoy Ltd.

Şti’nden faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davacı vekili talebini, 04.10.2017 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda 597.311,78 TL olarak adli yardım talepli ıslah etmiş, mahkemece davacının adli yardım talebi kabul edilmiştir.

Davalı SBN Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu taleplerin Yangın Sigortası Genel Şartları A.4 maddesi uyarınca teminat dışı olduğunu, dava konusu zararın sigortalı işyerinin hatalı, projeye aykırı inşasından ve kendi ayıbından meydana geldiğini, alınan ekspertiz raporu ve İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Fakültesinden (4) kişilik uzman bilirkişi tarafından düzenlenen raporda hasarın yapıdan kaynaklandığının tespit edildiğini, zararın teminat dışı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Günsoy Enerji vekili cevap dilekçesinde özetle;

Tarafların tavuk kümesi tesisi yapımına yönelik 14.04.2014 tarihli sözleşmeyi imzaladıklarını, ayrıca taraflar arasında ekipman listesi düzenlendiğini, sözleşme ve ekipman listesinde müvekkili tarafından yapılması gereken tüm edimlerin tanımlandığını, ardından ilgili kuruluşlardan çalışma ruhsatı ile iskan belgesini aldığını, dava konusu yapının müvekkili tarafından plan ve projeler doğrultusunda yapıldığını, bu plan ve projelerin uluslararası şirketlerce de kullanıldığını, dava konusu yapıda gerçekleşen hasarın, aşırı kar yağışına bağlı doğal afetten ileri geldiğini beyanla hasarın oluşmasında müvekkilinin bir sorumluluğunun bulunmadığını,

sunulan Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün 21.01.2015 tarihli yazısı ve fotoğraflarda görüleceği üzere, yıkımın gerçekleştiği tarihte yapı üzerindeki kar kalınlığının 71,3-72,8 olduğunu, yapıya ait statik raporlardan ve diğer raporlardan da anlaşılacağı üzere yıkımın gerçekleşme sebebinin yoğun kar yağışı ve kar kalınlığına bağlı doğal afet olup, müvekkiline atfedilebilecek herhangi bir proje hatası ve kusur bulunmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; Davalı Şeker Sigorta A.Ş. (SBN Sigorta A.Ş) aleyhine açılan davanın reddine, Davalı Günsoy Enerji Hay. Ekip. İnş. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti aleyhine açılan davanın kabulü ile; 597.311,78-TL tazminatın 31/12/2014 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalı Günsoy Enerji Hay. Ekip. İnş. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Dairemizin 29/11/2019 tarih, 2019/580 Esas, 2019/739 Karar sayılı kararına göre;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 20/02/2019 tarih, 2015/401 E - 2019/101 K sayılı kararının 6100 sayılı HMK nun 353/1-b-2 madde gereğince esas hakkında yeniden karar verilmek üzere KALDIRILMASINA,

2-Davanın kabulü ile; 597.311,78 TL tazminatın olay tarihi olan 31/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (Davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti olan 586,464,00 TL ile sınırlı olmak ve faiz yönünden 10.000,00 TL'sine 31/12/2014, kalan tutar yönünden ıslah tarihi olan 27/11/2017 tarihinden işleyecek yasal faizden sorumlu olmak üzere, karar verilmiştir.

Dairemiz kararının davalı sigorta şirketince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 17/01/2024 tarih, 2021/10211 Esas- 2024/590 K sayılı ilamı ile;

"1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Şeker Sigorta A.Ş. (SBN Sigorta A.Ş.) vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davacı vekili, davacının işlettiği, davalıya sigortalı iş yerinde hasar meydana geldiğini açıklayıp hasar bedelinin tahsilini talep etmiş, davalı vekili zararın artmasında davacının da kusuru bulunduğunu ileri sürerek tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini savunmuştur. Mahkemece, anılan savunma üzerinde durulmayarak karar verilmiştir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Somut olayda; davaya konu zararın, davacıya ait binanın mimari projeye aykırı olarak inşasından ve yapım hatalarından kaynaklandığının bilirkişi raporu ile tespit edilmiş olduğu anlaşılmakla; uzman bilirkişi heyetinden, davacı tarafça riziko öncesinde mutad tedbirlerin alınıp alınmadığı araştırılarak, yoğun kar yağışı sebebi ile sigortalı işyerinde meydana gelen zararda, davacı sigortalıya yüklenebilecek kusur bulunup bulunmadığı hususunda detaylı ve hüküm kurmaya elverişli rapor alınarak iş bu rapor ve tüm deliller irdelendikten sonra hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiş." şeklinde gerekçe ile dairemiz kararının bozulmasına karar verilmiştir.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; avalı sigorta şirketi yönünden sigorta sözleşmesinden, diğer davalı yönünde ise eser sözleşmesinden Kaynaklanan maddi ve manevi tazaminat talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

İlk derece Mahkemesi'nin 2015/401 Esas - 2019/101 Karar sayılı dosyasından verilen 20/02/2019 tarihli karara karşı davacı vekilinin istinaf talebinde bulunulması üzerine Dairemizin 29/11/2019 tarih, 2019/580 Esas, 2019/739 Karar sayılı kararı ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiş, dairemiz kararının davalı sigorta şirketince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 4.Hukuk Dairesince dairemiz kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Eser sözleşmesi TBK'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Eser sözleşmesinde taraflardan biri iş sahibi, diğeri ise yüklenicidir. Eser Sözleşmesinde, işin uzmanı sayılan yüklenici yapımını üstlendiği eseri işi, özen borcu gereği fen ve sanat kurallarına, sözleşme hükümlerine, kendisine duyulan güvene ve beklenen amaca uygun şekilde yapmakla yükümlüdür. Eser sözleşmesini diğer iş görme sözleşmelerinden ayıran en önemli özelliklerinden birisi sonuç sorumluluğudur.

Bununla yüklenici tarafların iradeleri doğrultusunda biri sonucun meydana getirilmesi taahhüdü altına girmektedir. Zira eser sözleşmesinde bir eserin yaratılıp teslim edilmesi borcu altına girilmektedir. Bu taahhüdün altına giren yüklenici işin niteliği gereği sadakat ve özenle yerine getirmek zorundadır. Sadakat borcu, yüklenicinin iş eser sahibinin yararına olacak şeyleri yapması ve ona zarar verecek her türlü eylemden kaçınmasıdır.

Sigorta sözleşmesinin Türk Ticaret Kanununda tanımı yapılmış olup, sigortacının prim karşılığında, para ile ölçülebilir bir menfaati zarara uğratan tehlikeyi, rizikoyu, meydana gelmesi halinde para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği bir sözleşmedir. Sigortacının sorumluluğu meydana gelen zarardan dolayı olup sigortalının ise belirlenen prim ödeme borcu mevcuttur.

Sigortacı sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur. Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığının ispat yükü sigortacıya aittir.

Sigortacı aksine bir sözleşme yoksa sigorta ettirenin, sigortalının, lehdarın ve bunların hukuken fiillerinden sorumlu bulundukları kişilerin ihmallerinden kaynaklanan zararları tanzim ile yükümlüdür. Sigorta ettiren, sigortalı ve tazminat ödenmesini sağlamak amacıyla bunların hukuken fiillerinden sorumlu oldukları kişiler, rizikonun gerçekleşmesine kasten sebep oldukları takdirde, sigortacı tazminat borcundan kurtulur ve aldığı primleri geri vermez.

Sigortacı ve sigorta ettiren sözleşme kurulmadan önce birbirlerine karşı dürüst hareket etmek zorunda olup bilinmesi gerekenleri bildirmekle yükümlü olup sigorta yapılacak malın muayenesi, incelemesi ve değerlendirilmesini, prim belirlemesini, sözleşme şartlarının açıkça karşılıklı mutabakat ve iyi niyet kuralları içerisinde yapılması, çıkacak ihtilaflar yönünden zorunludur.

Somut olay değerlendirildiğinde; davacı ile davalı Günsoy Enerji Ltd.

Şti. arasında, mülkiyeti davacıya ait Kocaeli ili, Kartepe ilçesi Eşmeahmediye köyü 21 parselde bulunan gayrimenkul üzerine tavuk çiftliği ve bakıcı evi binalarının yapımı hususunda 14/04/2014 tarihli sözleşmenin imzalandığı, işin devamı esnasında davacının isteği üzerine kümes inşaatının bir miktar büyütülerek inşa ettirildiği, ilk yapı ruhsatı ve tadil ruhsatının alındığı, 31/12/2014 tarihinde yoğun kar yağışı sonucu tavuk kümesinin çatısının bir bölümünün çöktüğü, kalan kısmın önemli bir bölümünde de deformasyon oluştuğu, çatıdaki çökme sonucu bir kısım kolonlarda da çatlama olduğu, temellerde de benzeri deformasyonların olduğu,

binanın yıkıldığı anlaşılmaktadır. Teknik bilirkişi raporlarında; binanın yıkılmasına tasarım ve uygulamada yapılan hataların sebebiyet verdiği, özellikle ara açıklıklarda projesinde gösterilen çapraz bağlantıların yapılmamasının bu bölgelerdeki taşıyıcı elemanlarda basınç yükleri altında burkulmaların kolaylaştığı, kar yükünün ancak çökmeyi hızlandırmış olabileceği yönündeki hasarın hatalı ve projeye aykırı imalattan kaynaklandığı belirlenmiştir.

Ayrıca, dava konusu yer sigortalanmadan önce davalı sigorta şirketince gerekli inceleme ve araştırmalar yapılarak dava konusu yerin ruhsat ve projeleri incelenerek davacı ile sigorta sözleşmesi yapılmış, poliçe yapılmadan önce davalı sigorta şirketince 14/02/2014 ve 29/04/2014 tarihlerinde ekspertiz incelemesi yaptırılmış, sigorta şirketi tarafından yapının mevcut durumu, rizikoları gözönüne alınarak buna göre de prim belirlenerek işlem yapılmıştır.

Bu durumda, hatalı ve projeye aykırı imalattan kaynaklanan hasar sigorta şirketi ile davacı arasında düzenlenen poliçe kapsamında kalmaktadır. Kaldı ki, teminat altına alınan yerin ayıplı olduğunun davacı tarafça bilindiği ve kasten gizlendiği davalı sigorta şirketince ispatlanamamıştır.

Poliçe tanziminden önce sigorta şirketince dava konusu yerin ruhsat ve projeleri incelenerek sözleşmenin yapıldığı hususları birarada değerlendirildiğinde davalı sigorta şirketinin davacı sigortalının oluşan gerçek zararını gidermekle yükümlü olup, bilirkişi raporunda sigorta edilen yerin sözleşmedeki değeri ile yine sigorta edilen yerin değerini belirleyen 02/05/2014 tarih ve 2014/117 rapor nolu ekspertiz raporunda belirlenen değerin bilirkişi kurulunun 04/10/2017 tarihli raporunda belirlenen zarar miktarı olan 597.311,78 TL ile uyumlu olduğu saptanmıştır.

Bozma kararında işaret edilen hususta 10.06.2025 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda yapılan değerlendirmede; olay öncesi davacı sigortalının alabileceği mutad bir tedbir olmadığı ve olayda davacıya bir kusur verilemeyeceği tespit edilmiştir. Buna göre, davalı yüklenici ve sigorta şirketi (Davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti olan 586.464,00 TL sınırlı olmak üzere) meydana gelen 597.311,78 TL zarardan müteselsilen sorumludur.

Dairemizce usul ve yasaya uygun bulunan Yargıtay bozma ilamında; eldeki davada davalı Şeker Sigorta A.Ş. vekilinin davacı sigortalının müterafik kusuru olup olmadığı hususundaki araştırma eksikliği hususu dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar verildiği,

bozma ilamı dışında kalan hasar miktarı ve davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı gibi diğer hususların kesinleştiği, Yargıtay bozma ilamında eksik inceleme ve araştırma konusu yapılan hususa ilişkin 10.06.2025 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda olay öncesi davacı sigortalının alabileceği mutad bir tedbir olmadığı ve olayda davacıya bir kusur verilemeyeceği belirlenmekle bozma ilamındaki eksik inceleme ve araştırmanın gereğinin yerine getirildiği, diğer yandan anılan raporda bilirkişi heyetince Dairemiz görevlendirme konusu dışında kalan ve kararın kesinleşen yönlerine ilişkin değerlendirmelerde bulunulduğu,

davacı tarafın kazanılmış hakları gözetilerek hükmün Yargıtay bozma ilamında kesinleşen yönlerine ilişkin rapordaki sair değerlendirmelere itibar edilemeyerek yüklenici yönünden kesinleşen hüküm ve hükmün kesinleşen diğer hususları ve ferileri korunarak aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

* · Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır