Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1801 K.2025/442

Taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklı bakiye iş bedeli alacağı için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk derece mahkemesinin kararı davalı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Vekil edeni şirketin Temiz Oda Kurulum ve Montaj Hizmetleri verdiğini, Davalı şirketin Medikal alanda hizmet veren bir şirket olduğunu, Davalı, temiz oda kurulum hizmeti almak istediğini ve başka bir şirket olan Neon Sağlık firmasında (Karabük) mevcut bulunan temiz oda ekipmanlarının demonte edilmesi ve davalı şirketine monte edilmesi konusunda teklifte bulunduğunu, taraflar 03.06.2022 tarihli sipariş üzerinde toplam 17.000 Euro üzerinden davalı taraf ile anlaşma sağlandığını,

sonrasında taraflar 22.07.2022 tarihinde demonte edilen ve monte edilme işlemleri ile ilgili temiz odaya ilave panel ve kanal bedeli için toplam 57.368,00 TL bedelle anlaşmaya varıldığını, vekil edenin üzerine düşen edimleri yerine getirdiğini, yapılan işlemlerin karşılığı olarak euro kurunun 18,2123 olduğu belirtilerek 292.664,22 TL üzerinden fatura düzenlendiğini, davalıya düzenlenen faturanın tebliğ edilmesi üzerine Kocaeli 7.Noterliğinin 19.10.2022 tarih ve ...

Yevmiye numaralı ihtarname ile faturaya haksız bir şekilde sözleşmenin gereği gibi ifa edilmediği gerekçesiyle itiraz ettiğini, vekil edeni şirketin Kartal 21.Noterliği 21.10.2022 tarih ve 46326 Yevmiye Numaralı ihtarname keşide ederek sözleşmenin yerine getirildiğini validasyon testlerinin yaptırılığını uygunluk belgesi alındığını ve sözleşmenin uygun şartlarda ifa edildiğini uygunluk işlemlerinin eksiksiz gerçekleştirildiğini belgelendirerek davalıya cevap verdiğini,

Davalı nezdinde kurulan temiz oda sisteminde universal certification a tipi muayane kurulunca davacı tarafından monte edilen ve kurulumu yapılan materyallerin 19.09.2022 tarihinde validete işlemleri gerçekleştirildiğini, 05.10.2022 tarihinde yapılan hizmetlere ait uygunluk belgesi alındığını belirterek Kocaeli İcra Müdürlüğü 2022/110666 Esas sayılı icra takip dosyasına vaki itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

Davacı yüklenici tarafından üstlenilen işlerin bir kısmı yapılmadığını, bir kısmı ise ayıplı ifa edildiğini, yapılan işlerin ayıplı olduğu davacıya bildirilmesine rağmen ayıpların giderilmediğini, kanuni ve sözleşmesel tüm yükümlülüklerin yerine getirildiğini, davacı tarafça gerekli iş ve işlemlerin yapılmaması,

yapılan işi kabul anlamına gelmemekle birlikte ihtarnamelerinde de kabul ettikleri üzere validasyon testlerini yaptırıp uygunluk belgesinin teslimini dahi fatura tarihi olan 07.10.2022 sonra olması iş ve işlemleri tamamlamadan ücret talep ettiğini açıkça gösterdiğini, bu durum dahi 07.10.2022 tarihli ... nolu 292.644,22 TL bedelli faturaya yaptığımız itirazımızı haklı kıldığını, temiz odadaki ayıpların giderilmesi için bir başka firma ile anlaşılmış ve ayıplar giderildiğini, davacı tarafa bildirilen validasyon işleminin yapılmaması talebi dikkate alınmadığını, buna rağmen validasyon işlemi davacı tarafça yapıldığını,

validasyon işlemi müvekkil şirket için yeterli olmadığından ayrıca validasyon işlemi başkaca firmaya yaptırıldığını, takibinde haksız ve kötü niyetli olan davacının dava değerinin yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere uygun bir tazminatla mahkum edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; " Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; davalının Kocaeli İcra Dairesinin 2022/110666 Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 104.558,07-TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihi olan 07.11.2022 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, alacağın %20'si oranında hesap edilen 20.911,61-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine" karar verilmiştir.

V. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;

Yerel Mahkemece yeni heyetten rapor alınması taleplerinin değerlendirilmeden çelişkili rapora itibar edildiğini, müvekkili şirketçe davacı tarafça bildirimler yapıldığını ancak ayıpların giderilmediğini, heyete bilginin odayı bizzat kullanan ve tekniği ile ilgilenen personeller yerine iş yerindeki sınırlı bilgi sahibi personeller tarafından aktarıldığını, teklif formlarında havalandırma sistemlerinin demontaj ve montaj işlemlerinin davacı tarafça yapılacağının belirtildiğinİ, bu yönde bir hüküm olmadığı yöndeki görüşe iştirak etmediklerini,

teslim süreci ve sonrasına ilişkin tanıklarının görgüye dayalı bilgi sahibi olduklarını rapor ve gerekçeli kararda tanıklara ilişkin değerlendirme yapılmadığını, alacağın muayyen değil yargılamaya muhtaç olduğunu, bu nedenlerle Yerel Mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklı bakiye iş bedeli alacağı için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 HMK, 6098 Sayılı TBK, 6102 sayılı TTK

3. Değerlendirme ve karar

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı bakiye iş bedeli alacağı için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir.

Somut olay değerlendirildiğinde; Taraflar arasında 03.06.2022 tarihli temiz oda demontaj ve montaj işlerinin yapımı, Pass Box, çelik konstrüksiyon, epoksi boya, validasyon işleri yapımına ilişkin 17.000,00 euro bedelli ile 22.07.2022 tarihli temiz oda duvar ve tavan panelleri, havalandırma kanalları yapımına ilişkin 57.368,00 TL bedelli eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğu konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacı yüklenici, 03.06.2022 tarihli asıl sözleşmede davalı iş sahibinin başka bir firmadan satın almış olduğu temiz oda sistemini yerinden söküp (demonte) davalı şirkete ait adreste kurumu (montajı) işini üstlenmiştir. Davacı yüklenici hak edişi için 07.10.2022 tarihli ve 292.664,22 TL bedelli faturayı düzenlemiştir.

İhtilâf yüklenicinin sözleşme gereği edimlerini yerine getirip bedeline hak kazanıp kazanmadığı, işin eksik ve ayıplı yapılıp yapılmadığı, buna göre hakedilen bedelin ve ödenmeyen iş bedelinin miktarının ne olacağı noktalarında toplanmaktadır. Bu haliyle sözleşmedeki bedeller, sözleşme tarihi itibarıyla uygulanması gereken 6098 sayılı TBK’nın m.480 hükmünde tanımlanan götürü bedeldir.

Götürü bedelli sözleşmelerde yüklenicinin hak ettiği iş bedelinin belirlenebilmesi için sözleşme konusu iş eksik bırakılmış ve ayıplı yapılmış ise ve iş-eser sahibince de Borçlar Kanununun 474 veya 477. maddeleri hükümlerinde öngörülen süresi içinde ayıp ihbarının yapıldığının saptanması halinde eksik ve ayıplar da dikkate alınarak saptanan ayıp ve eksikler gözetilip fiziki oran kurulup, sözleşme bedeline uygulanması gerekmektedir.

Davacı yüklenici bakiye iş bedelinin ödenmediğini iddiasıyla davaya konu icra takibini başlatmış, davalı iş sahibi ise eksik ve ayıplı iş savunmasında bulunmuştur. Davalı iş sahibi, Kocaeli 7. Noterliği'nin 19/10/2022 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesiyle imalatın eksik ve ayıplı olduğunu belirterek dava konusu faturaya itiraz etmiştir. İcra takibine konu iş bedeline dair fatura kesinleşmemiştir. Ayrıca, iş sahibi Kocaeli 4. Noterliği'nin 01/11/2022 tarihli ve 13685 yevmiye nolu ihtarnamesiyle yapılan imalatta eksik ve ayıplar olduğunu belirterek temiz odadaki ayıpların başka firmaya yaptırılarak giderildiğini yükleniciye ihtar etmiştir. Davalı iş sahibi sözleşmedeki eksik ve ayıplı işlerin üçüncü kişilere tamamlatıldığına ilişkin faturalar sunmuştur.

Yargılama aşamasında kök ve ek teknik bilirkişi raporlarında; dava konusu temiz odanın eski yerinden sökülerek davalı firmanın tesisine kurulduğunu, temiz oda havalandırma sistemi için çelik konstrüksiyon imalatı yapılarak monte edildiğini, ara bölüm kapılarındaki emniyet sisteminin çalışır durumda olduğunu, duvar panellerindeki eski priz deliklerinin kapatılarak sızdırmazlığın sağlandığını, küçük bölümlerdeki havalandırma kapak konumlarının, havalandırma değerlerini etkilemediğini, sistem değerlerinin standarda uygun olduğunu, Pass Box kapağının tam olarak çalışmadığını, takılı kaldığını ve davacı firma tarafından ayarlanmasının gerektiği tespit edilmiştir.

Davacının ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede, takibe konu 292.664,22 TL tutarlı faturanın davacının defterinde kayıtlı olduğu ve BS formunun mevcut olduğu, davalının davacıya 175.000,00 TL ödemesinin bulunduğu, davalının davacıya 117.664,22 TL borcunun bulunduğu; Davalının ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede ise, dava konusu faturanın davalının kayıtlarında bulunmadığı, davacının davalıya 175.000,00 TL borcunun bulunduğu belirlenmiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de; yapılan inceleme ve araştırma hüküm vermek için yeterli değildir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. Şöyle ki.

03.06.2022 tarihli temiz oda demontaj ve montaj işleri yapımı işi (17.000,00 Euro) 22.07.2022 tarihli Pass Box, çelik konstrüksiyon, epoksi boya, validasyon işleri yapımı işi (57.368,00 TL) sözleşme bedeli götürü belirlendiğinden yüklenicinin hak edişi belirlenme yöntemleri yukarıda açıklanan yöntemlere uygun değildir.

Ayrıca, teknik raporda, ayıplı iş olduğu belirlendiğinden davalı iş sahibinin ihtarları dikkate alındığında süresinde ayıp ihbarında bulunduğunun kabulü gerekmiştir. İş sahibi tarafından ayıplı işin üçüncü kişilere gidertildiğine ilişkin faturalar sunulmuştur.

Ne var ki alınan bilirkişi raporlarında, işin ayıplı olduğu belirlenirken iş sahibi tarafından eksik ve ayıplı işin üçüncü kişilere yapılmasına ilişkin faturaların dava konusu işin ayıbının giderilmesine ilişkin olup olmadığı ve sözleşme kapsamındaki işle ilgili olup olmadığı konusunda herhangi bir değerlendirme yapmamışlardır.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına göre de; ayıp ihbarı süresinde ise yüklenicinin hak edişi tespitinde, sözleşme kapsamındaki eksik ve ayıplı işin iş sahibi tarafından üçüncü kişilere yaptırılması halinde fiziki oran kurulurken bu eksik ve ayıpların dikkate alınarak belirlenmesi gerekmektedir.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş, sözleşme kapsamındaki eksik ve ayıplı işin kapsamı belirlenmeli, iş sahibi tarafından dava dışı üçüncü kişilere yaptırılan ve faturalandırılan işlerin sözleşme kapsamındaki eksik ve ayıplı işlere ilişkin olup olmadığı ve faturalarda belirtilen işleri yapılıp yapılmadığı belirlenmeli, yapılmış ise faturalarla uyumlu olup olmadığı tespit edilmeli, taraflar arasındaki 03.06.2022 tarihli temiz oda demontaj ve montaj işleri yapımı işi götürü bedelli belirlenmiş olduğu da gözetilerek dava konusu işin yapılıp yapılmadığı araştırılıp,

ayıp ve eksiklikler dikkate alınmak suretiyle fiziki gerçekleşme oranını yüzde (%) olarak belirlenmeli, bu oranı, götürü bedele (17.000,00 EURO+KDV) ye uygulanması suretiyle iş bedelinin tespiti, ayrıca taraflar arasındaki 22.07.2022 tarihli Pass Box, çelik konstrüksiyon, epoksi boya, validasyon işleri yapımı işinin götürü bedelli belirlenmiş olduğu da gözetilerek dava konusu işin yapılıp yapılmadığı araştırılıp, ayıp ve eksiklikler dikkate alınmak suretiyle fiziki gerçekleşme oranını yüzde (%) olarak belirlenmeli, bu oranı, götürü bedele (57.368,00 TL+KDV) ye uygulanması suretiyle iş bedelinin tespiti,

bu şekilde sözleşme kapsamındaki yüklenicinin her bir iş kalemi için hakediş bedeli ortaya konmalı, sözleşme kapsamında her bir iş için yapılan ödemeler belirlenen hakedişlerden ayrı ayrı düşürülmeli, bu şekilde yüklenicinin toplam hakedişi belirlenmeli, belirtilen hususlarda davaya konu işin yapıldığı yerde gerektiğinde keşif de yapılmak suretiyle dosyaya rapor sunan bilirkişi heyetinden veya yeni bir bilirkişi kurulundan belirtilen hususları kapsayan gerekçeli ve denetime elverişli rapor veya ek rapor alınarak sonucuna göre dava gözetilerek karar verilmesinden ibarettir.

Bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle kaldırılması gerekmiştir.

V. KARAR

Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin diğer istinaf sebepleri incelenmeksizin istinaf talebinin kabulü ile HMK'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için yerel mahkeme kararının kaldırılarak dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

* ... · Başkan ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip ... · ¸e-imzalıdır