Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1834 K.2024/1912

Av. ...

DAVALI

EKSAN MİMARLIK MÜHENDİSLİK İNŞAAT TAAHHÜT İTHALAT İHRACAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - 0326007989000015 Mimar Sinan Mahallesi Bağlar Cad. Ay Yıldız Grup Apt. No: 79/2 Körfez/Kocaeli VEKİLİ : Av. ...

DAVA

Yüklenici tarafından iş sahibine karşı açılan eser sözleşmesinden kaynaklı alacak talebi

HÜKÜM

İstinaf başvurusunun esastan reddi

İSTİNAF EDEN

Davalı vekili

Taraflar arasındaki yüklenici tarafından iş sahibine karşı açılan eser sözleşmesinden kaynaklı alacak talebi davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk derece mahkemesinin kararı davalı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Taraflar arasında 29.04.2016 tarihinde Konya İli, Seydişehir İlçesi, 75 Yataklı Devlet Hastanesi, altyapı ve Çevre Düzenlemesi İnşaatı İkmal İşi yapım işleri kapsamında bulunan tüm ahşap kapılar, tezgahlar, bankolar, ve dolapların imalatı, montajı, nakliyesi ve aksamları işini kapsayan bir eser sözleşmesi imzalandığını, sözleşme bedelinin KDV hariç 315.000 TL olarak belirlendiğini, buna ek olarak ayrıca taraflar arasında bu sözleşmedeki işlere ek olarak KDV hariç 125.125 TL lik bir ek sözleşme akdedildiğini, davacı ana sözleşme ve ek sözleşmede belirtilen tüm yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini,

davacı müvekkil şirket sözleşme ve ek sözleşme kapsamı dahilinde davalı şirkete faturalar düzenlediğini, davalı şirket tarafından yapılan ödemeler sonrası dava tarihi itibari ile davacı şirketin davalı şirketten 183.417,21 TL asıl alacağı bulunduğunu belirterek davanın kabulü ile fazlaya dair haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik toplam alacağın 20.000,00 TL (ıslahla 183.417,21 TL)'nin TCMB'nin kısa vadeli avanslar için uyguladığı ticari faiz oranı ile faizlendirilerek, davalı şirketten tahsil edilerek davacı şirkete ödenmesine davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı vekili, davacı taraf işlerin bir kısmını eksik teslim ettiğini, eksik ve noksan kalan işlerin anlaşılan üçüncü kişiler tarafından yapıldığını, davacı şirketle 29.04.2016 tarihli sözleşme imzalandığını, yapılan tüm işlerin bu sözleşme kapsamında olduğunu, ek bir sözleşme imzalanmadığını, iş bedelinin davacıya eksiksiz ödendiğini, davanın reddini ve red olunan miktarın %20'sinden az olmamak üzere davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; "Davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile, 159.852,71-TL alacağın 20.000,00-TL'sine dava tarihi olan 08.10.2019 tarihinden itibaren, 139.852,71-TL'sine ıslah tarihi olan 22.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;

Davacı tarafın bakiye alacağının bulunmadığını, davacı tarafa hak ettiği ödemelerin tümünün eksiksiz olarak yapıldığını, davacı tarafın işlerin bir kısmını eksik bir kısmında hiç teslim etmediğini, eksik kalan kısımların tamamlanması için müvekkilinin Plus Mobilya Dekorasyon ve Koltuk Tasarım - ... isimli firma ile anlaşarak eksiklerin giderildiğini, uygulamada anahtar teslim dışında sözleşme dışında taraflar arasında başka bir sözleşme imzalanmadığını, iddia edilen başkaca bir ek anlaşma bulunmadığını, söz konusu iddiaların ilave iş sözleşmesi adı altında mükerrer olarak ileri sürüldüğünü,

davacının tekrar bu bedeller üzerinden alacaklı olduğu yönündeki kararın müvekkilinin aynı işe iki defa ödeme yaptırmak zorunda kaldığını, Yerel Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişi tarafından hazırlanan rapora itirazlarının değerlendirilmediğini, bu nedenlerle verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Davalı tarafın başka bir işlem için kendisine düzenlenen faturaları sanki dava konusu işlem için düzenlenmiş gibi göstererek hatalı yönlendirme yaptığını, söz konusu faturaların yapılan iş için değil alınan mallar için düzenlendiğinin görüldüğünü, işlerin yapılmadığı yönünde davalı tarafın bir iddiasının bulunmadığını, işlerin yapılmış olduğunun kaldırma kararı öncesinde yapılan yargılamadaki keşif ve bilirkişi raporu ile ortaya konulduğunu, bu nedenlere davalı tarafın istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, yüklenici tarafından iş sahibine karşı açılan eser sözleşmesinden kaynaklı alacak talebi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 HMK, 6098 Sayılı TBK, 6102 sayılı TTK

3. Değerlendirme ve karar

Dava, yüklenici tarafından iş sahibine karşı açılan eser sözleşmesinden kaynaklı alacak talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Mahkemece, davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Dairemizin 06/10/2023 tarihli, 2023/577 E, 2023/1204 K sayılı kararıyla eksik inceleme ve araştırma sebebiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne mahkeme kararının 6100 sayılı hmk'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmiştir.

Kaldırma kararı sonrasında mahkemece, davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.

Eser sözleşmesi TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Eser sözleşmesinde taraflardan biri iş sahibi, diğeri ise yüklenicidir. Eser Sözleşmesinde, işin uzmanı sayılan yüklenici yapımını üstlendiği eseri işi, özen borcu gereği fen ve sanat kurallarına, sözleşme hükümlerine, kendisine duyulan güvene ve beklenen amaca uygun şekilde yapmakla yükümlüdür. Eser sözleşmesini diğer iş görme sözleşmelerinden ayıran en önemli özelliklerinden birisi sonuç sorumluluğudur.

Bununla yüklenici tarafların iradeleri doğrultusunda biri sonucun meydana getirilmesi taahhüdü altına girmektedir. Zira eser sözleşmesinde bir eserin yaratılıp teslim edilmesi borcu altına girilmektedir. Bu taahhüdün altına giren yüklenici işin niteliği gereği sadakat ve özenle yerine getirmek zorundadır. Sadakat borcu, yüklenicinin iş eser sahibinin yararına olacak şeyleri yapması ve ona zarar verecek her türlü eylemden kaçınmasıdır.

Sözleşmede iş bedeli 6098 sayılı TBK'nın 480. maddesinde düzenlenen götürü bedel olarak kararlaştırılmış olup, davalı yükleniciye fazla ödeme yapılıp yapılmadığı fiziki oran kurularak bulunmalıdır.

Götürü bedelli sözleşmede, iş sahibinin fazla ödemesinin bulunup bulunmadığı fiziki oran yöntemi ile başka bir ifadeyle asıl sözleşme kapsamında yapılan işin eksiklikler gözetilerek tüm işe göre fiziki oranı bulunmalı ve bu oran sözleşme bedeline uygulanmalı, ilave yani sözleşme dışı işlerle ilgili olarak da yapıldığı yıl mahalli serbest piyasa rayici ile hesaplama yapılıp (serbest piyasa rayici içerisinde KDV bulunduğundan ayrıca KDV ilave edilmemelidir) her iki kalemin toplamı yüklenicinin hakkettiği iş bedeli olarak bulunmalı, davacının ödediği bedel iş bedelinden mahsup edilmeli, fazla ödeme varsa iade edilmelidir.

Eser sözleşmelerinde ayıplı imalât halinde 6098 sayılı TBK'nın 474/I. maddesi uyarınca açık ayıplarda iş sahibi eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek, gizli ayıplarda aynı Kanun'un 477/son maddesi uyarınca ortaya çıkması üzerine gecikmeksizin ayıp ihbarında bulunmak zorundadır. İş sahibi gözden geçirmeyi ve ihbarda bulunmayı ihmal etmişse eseri olduğu gibi kabul etmiş sayılır. Eksik işlerle ilgili teslim alınırken itirazi kayıt ileri sürmeye ve ihbarda bulunmaya gerek yoktur. Zamanaşımı süresi içinde işin eksik yapıldığı iş sahibince ileri sürülebilir.

Ayrıca, 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddesi hükmünde bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmazsa faturanın içeriğini kabul etmiş sayılacağı düzenlenmiştir.

Diğer yandan, eser sözleşmesi yapıldıktan sonra işin yüklenici tarafından yapıldığı ve tamamlandığı karine olarak kabul edilmiştir. Ancak bunun aksini iddia eden ispatı mümkündür. Bir başka anlatımla iş sahibi eseri kendisinin tamamladığını, yüklenicinin işi terk ettiğini, yani sözleşmenin sona erdiğini kanıtlamakla yükümlüdür.

Somut olay değerlendirildiğinde; taraflar arasında 29/04/2016 tarihli Konya ili, Seydişehir ilçesi, 75 yataklı Devlet Hastanesi altyapı ve çevre düzenlemesi inşaatı ikmal işi yapım işleri kapsamında bulunan tüm ahşap kapılar, tezgahlar, bankolar ve dolapların imalatı, montajı nakliyesi ve aksamları tüm ek parçaları aksesuarlarının yapımı için eser sözleşmesi mahiyetinde taşeron sözleşmesi akdedilmiştir.

Sözlemenin 5 maddesinde işin süresi (tezgah-dolap-banko) sipariş geçildikten itibaren 70 gün, kapılar için ise 50 gün olacağı kararlaştırılmıştır. İşin bedeli ise anahtar teslim 315.000,00-TL+KDV götürü bedel üzerinden kararlaştırılmış, ancak aynı sözleşmede kati proje onaylandıktan sonra kararlaştırılan metrajdan herhangi bir imalat cinsinde artma yada azalma olması durumunda söz konusu artma yada azalmanın sözleşme bedeline ekleneceği veya eksilteceği belirtilmiştir.

Davacı tarafça dosyaya sunulan bila tarihli "Taşeron İlave İş Sözleşmesi" başlığını taşıyan ilave sözleşme akdedildiği iddia olunmuştur. Bu sözleşmeye göre mobilya granit imalatları yapılacağı, buna göre; patoloji odası, yoğun bakım odası, mikrobiyoloji odası, sezaryen odası, ilave yoğun bakım, bir adet kapı, suntalam tavan kaplama, hasta yatak başı, granit, laminant yapımı toplam ilave iş bedelinnin 125.125,00 TL + % 18 KDV olduğu görülmüştür.

Anlaşmazlık davacının sözleşmelerden kaynaklı alacağı bulunup bulunmadığı, ek sözleşmenin davalıyı bağlayıcı olup olmadığı, ilave iş alacağı varlığı ve varsa miktarına ilişkindir.

Davacı tarafça davalı şirket temsilcisi ile ek sözleşme yapıldığını iddia etmiş ise davalının ticari defterlerinin incelemesinde dava dışı ...'ın SGK kayıtlarına göre davalı şirket çalışanları arasında yer almadığı ve şirket temsilcisi ve yetkilisi gibi hareket edip şirketi temsil etmesinin davalı şirketçe benimsenmediği ve davalı şirket adına yaptığı işlemlere icrazet verilmediği belirlenmiştir. Bu durumda, davacı tarafça anılan kişinin davalı şirketin temsilcisi olduğuna ya da temsilci gibi hareket ederek yaptığı iş ve işlemlerin davalı şirket tarafından benimsendiğine ilişkin bir kanıt da sunulmadığından davalının ek sözleşmeyle bağlı kılınması mümkün değildir.

Tarafların ticari defterlerinin yapılan incelemesinde; davacının ticari defterlerinde göre davacı şirketinin toplam 7 adet fatura düzenlendiği, davacı defterlerine işli olan toplam fatura bedelinin 524.184,21TL olduğu, davalı tarafından 341.947,29 TL'nin ödendiği, davacının toplam 183.417,21 TL alacaklı olduğu, davalının ticari defterlerine göre davacıdan alınan toplam 4 adet fatura tutarı 299.947,00 TL karşılığında toplam 345.173,00 TL ödendiği, davacının kalan alacak tutarının 45.226,29 TL olduğu, uyuşmazlık konusunun davacını defterlerinde kayıtlı olup davalı defterlerinde kayıtlı olmayan 3 adet fatura tutarı toplam 225.417,50 TL ve ayrıca davalı kayıtlarında görünüp davacı kayıtlarında görünmeyen 3.226,00 TL ödeme tutarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.

Dosya kapsamında yerinde inceleme ile hazırlanan teknik bilirkişi heyeti ek raporunda; davacının sözleşme kapsamında işleri eksiksiz ve ayıpsız olarak yapıp teslim ettiği, 29/04/2016 tarihli taşeron sözleşmesi kapsamında KDV dahil iş bedelinin 371.700,00 TL olduğu, davalı tarafça benimsenmeyen fakat ifa edilen ek sözleşme kapsamındaki işlerin davalı şirket yararına yapıldığı, davacının sözleşme kapsamı dışındaki ilave iş bedellerini vekaletsiz iş görme hükümlerine göre talep edebileceği, ilave işlerin mahalli piyasa rayiçlerine göre bedelinin KDV dahil 125.000,00 TL olduğu,

yine asıl sözleşme kapsamı dışında kapı kolu, kilidi ve benzeri ilave işlerin yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçlerine göre bedelinin KDV dahil 5.100,00 TL olduğu, toplam iş bedelinin (371.700,00+125.000,00+5.100,00) 501.800,00 TL olduğu, davacının davalı adına 7 adet toplam bedeli kdv dahil 524.184,21-TL fatura düzenlediği, faturaların davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, bu faturalardan üçünün (toplam 225.417,50-TL) davalının kayıtlarına almadığı, davalı iş sahibi tarafından yapılan sözleşme kapsamında toplam 341.947,29-TL ödeme yapıldığı,

davalı tarafça eksik bırakılan işlerin dava dışı üçüncü kişilere yaptırıldığı savunmuş ise de bu hususta davalı tarafça yaptırılmış tespit bulunmadığından yasal karinenin aksinin ispat olunmadığı, bu belirlemelere göre davacının (501.800,00TL- 341.947,29TL) 159.852,71-TL bakiye iş bedeli alacağının olduğu anlaşılmaktadır. Bu sebeplerle, bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalı tarafın yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

* ... Başkan ... ¸e-imzalı ... Üye ... ¸e-imzalı ... Üye ... ¸e-imzalı ... Katip ¸e-imzalı