Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/431 K.2024/903

:2-AYYILDIZ GAYRİMENKUL MİMARLIK İNŞAAT MÜTEAHHİTLİK MARKET SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ... ...

VEKİLLERİ

Av. ... - ...

DAVA

Eser sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili istemi

HÜKÜM

İstinaf başvurusunun esastan reddi

İSTİNAF EDEN

Davalılar vekili

Taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili istemi nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davalılar vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Alt yüklenici olan vekil edenin davalılar ile birim fiyatlı olarak hafriyat işlerinin yapılması konusunda anlaştıklarını, hafriyat işinin bedeli karşılığında 155.000,00 TL için çek verdiklerini ve çeklerin tahsil edildiğini, kalan 68.862,00 TL'nin ise ödenmediğini beyan ederek, 68.862,00 TL nin davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; Davacı ile metreküp birim fiyatı üzerinden anlaşıldığını, davacının yapmış olduğu işler kadar ödemenin eksiksiz şekilde kendilerine yapıldığını, projede kaç metreküp iş olduğunun sabit olduğunu beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; ''Davanın kabulü ile, 76.274,60-TL'ye 12/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine'' karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilince istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılar vekili istinafa başvuru dilekçesinde özetle;

Yüklendiği işler kapsamında ihtiyaç duyulan bir kısım hafriyat işlerinin gerçekleştirilmesi hususunda davacı şirket ile anlaşmaya vardıklarını, davacı tarafın her ne kadar bakiye alacağının olduğunu iddia ediyorsa da, davacı şirketin vekil eden şirketlerden herhangi bir alacağı bulunmadığını, vekil eden şirketlerin ağırlıklı olarak kamu ihalelerine katıldığını ve kamu ihalelerinin özelliği olarak hak ediş usulüne göre sözleşmeler akdedildiğini ve ödemelerin gerçekleştirildiğini, kamu ihalelerinde yapılan her işlem kalem kalem yer aldığını ve bu işlemlere ilişkin hangi ürünün ne sayıda kullanıldığı,

kaç metreküp ya da metrekare işlem yapıldığını, bu işlemlere ilişkin yüklenici firmaya ne kadar ödeme yapıldığı gibi bilgiler kayıt altına alındığını, davacı firma vekil eden şirketlere fatura tanzim etmediğini, ilgili idarenin ve valiliğin yüklenici firmalar olan vekil eden şirketlere bildirmiş olduğu metreküp hesabı sabit olduğunu, projede yer alan metreküp kadar iş yapıldığını, birim fiyatı ile yapılan metreküp çarpılarak davacı şirkete ödeme yapıldığını, ilgili ihalelerdeki evrakların, projeler, zemin etütleri ve sair dökümanlarla hangi projede ne kadar metreküpte iş yapıldığı sabit olduğunu,

dairenin de malumu olduğu üzere idarenin ihalesi neticesinde alınan işlerde, ihaleyi alan şirketin kendine düşen işi tamamlayacağını, işin eksiksiz yapıldığı herkesçe kesinleştikten sonra ödemeler tamamladığını, vekil eden şirket de benzer şekilde sözleşmelerini düzenlemekte olup kesin hak ediş neticesinde ödemeleri tamamladığı bir sistemde çalıştığını, idarenin projesine ve planlamasına uygun şekilde işler tamamlandığını, kesin hak edişin alınması akabinde vekil eden şirketlerce alt taşerona ödemeler yapıldığını, hazırlanan proje kapsamında işin ne kadar metreküp hafriyata sebebiyet vereceği de açıkça belirlenmiş vaziyette olduğunu,

davacı yan işin başından itibaren yapacağı işi ve harcayacağı emeği bildiğini ve bu doğrultuda sürece başladığını, davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulü yönündeki kararın ittihazının usul ve yasaya aykırı olduğunu, yerel mahkeme ilamının kaldırılarak işbu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle;

Vekil eden şirketlerin ağırlıklı olarak kamu ihalelerine katılmakta ve kamu ihalelerinin özelliği olarak hak ediş usulüne göre sözleşmelerin akdedildiğini ve ödemeler gerçekleştirildiğini, kamu ihalelerinde yapılan her işlemin kalem kalem yer aldığını ve bu işlemlere ilişkin hangi ürünün ne sayıda kullanıldığı, kaç metreküp ya da metrekare işlem yapıldığı,

bu işlemlere ilişkin yüklenici firmaya ne kadar ödeme yapıldığı gibi bilgiler kayıt altına alındığını, davacı firma ile akdedilen sözleşmede belirtilen birim metreküp fiyatı üzerinden, davacı firmanın yapmış olduğu işler kadar ödeme eksiksiz şekilde kendilerine yapılmıştır." şeklinde beyanda bulunarak ödemenin davacı vekil edenin eksiksiz bir şekilde yapıldığını iddia ettiğini, vekil eden sözleşmenin şartlarına göre yükümlülüğünü yerine getirdiğini, yapılan işin bedeli birim fiyatlara göre hesaplandığını ve davalılara bildirildiğini,

davalılar yapılan hafriyat işinin bedeli karşılığında 155.000,00 TL için çek verdiğini ve çeklerin tahsil edildiğini, kalan 68.862,00 TL ise ödenmediğini, istinat duvarlarına ilişkin hafriyat işinin yapılmadığının davalı tarafından ispat edilmesi gerektiğini, davalı tarafın ödemenin eksiksiz yapıldığını, davacı vekil edene karşı borcu bulunmadığını iddia etmiş olsa da bakiye kalan borç 76.274,60 TL olarak hesaplandığını, davalı tarafça iddia edilen hususu kabul etmelerinin mümkün olmadığını, bu hafriyatın binada kullanılıp kullanılmadığına yönelik ispat yükü davalı tarafta olduğunu,

davalı tarafın çıkan hafriyatın ne kadarının binada kullanıldığına ilişkin bir beyanı olmadığını, ispatlanmış bir olgu da bulunmadığını, davalı tarafın işin tamamlanmadığına ve yapılmadığına ilişkin bir iddiası bulunmadığını, davalı tarafın istinaf başvurusunun reddini, yerel mahkeme kararının onanmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı HMK, 6098 sayılı TBK, 6102 sayılı TTK

3. Değerlendirme Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır. İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne dair evrilen karara karşı davalı taraf vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Davacı yüklenici, davalılar ise iş sahibidir.

Taraflar arasındaki ilişki 6098 sayılı TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğinde olup, davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir. Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TBK. 470). Yüklenicinin borcu sözleşmeye ve fen ve tekniğine uygun şekilde ve zamanında işi teslim, iş sahibinin borcu ise, iş bedelinin ödenmesidir (TBK. 471 ve TBK. 479).

İş bedeli sözleşmede birim fiyat üzerinden belirlenmişse, birim fiyatlı sözleşmelerde gerçekleştirilen imalâtın metrajları bulunmalı, sözleşme kapsamında yapılan işlerin bedelinin sözleşme birim fiyatları ile, sözleşme dışı yapılan işlerin bedelininde yapıldıkları tarihteki serbest piyasa rayiçleriyle hesaplatılması, toplam fiyatı belirlenmeli, kanıtlanan ödemeler düşülerek alacak belirlenmelidir.

Somut olayda, iş sahibi davalılar Eksan Mimarlık Mühendislik İnşaat Taahhüt İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve Ayyıldız Gayrimenkul Mimarlık İnşaat Müteahhitlik Market Sanayi Ticaret Limited Şirketi ortaklığının, "Kocaeli Kandıra Zafer İlkakulu 1 Nolu Binası Ve Müştemilatının Yıkılarak Yerine 22 Derslikli İlkokul İle Çayırova Ahmet Yesevi İlkokulu Mevcut Sahası Üzerine 27 Derslikli İlkokul Binaları Yapımı Ve Çevre Tanzimi” işini anahtar teslim götürü bedel üstlendiği,

sözleşme kapsamında yer alan "Çayırova Ahmet Yesevi İlkokulu Mevcut Sahası Üzerine 27 Derslikli İlkokul Binaları Yapımı ve Çevre Tanzimi kısmının hafriyat işleri" yapım işi için davacıyla taşeron sözleşmesi akdedildiği, taraflar arasında bu şekilde eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğu anlaşılmaktadır.

Sözleşmede saha içi kazı yapılması birim fiyatı 2,00 TL/m3 olduğu, bu fiyata hafriyatın yerinden alınması gösterilen yere nakledilmesi depolanması dahil olduğu, saha dışı kazı yapılması birim fiyatı 27,00 T L/m3 olduğu, bu fiyata hafriyatın yerinden alınması, Belediyenin göstermiş olduğu döküm sahasına nakli, döküm yeri bedeli, hafriyat ve döküm yerine nakil için alınacak izinlerin her türlü giderleri dahil olduğu kararlaştırılmıştır.

Davalının sözleşme kapsamında çek ödemeleri ile toplam 155.000,00 TL ödemede bulunduğu uyuşmazlık konusu değildir. Davacı, sözleşme bedelinin bakiye ksımının ödenmediğini belirterek bakiye iş bedeli için talepte bulunmuştur.

Taraflar tacir olup, davacının ticari defterlerinde iş sahibi adına düzenlenmiş fatura bulunmadığı, 155.000 TL çek ile tahsilat yapıldığı hususlarının kayıtlara intikal ettirilmediği, davalının ticari defterlerinde 2020 vadeli 5 adet çek ile davacı firmaya ödeme yaptığı, ancak 2019-2020 yılı yasal defter kayıtlarında davacı firmaya ait fatura ve borç/alacak kaydının bulunmadığı belirlenmiştir.

Yerinde yapılan inceleme sonucu hükme esas alınan teknik raporda sözleşmedeki birim fiyatlara göre davacı yüklenicinin hakedişi 231.274,60 TL (KDV Dahil) olduğu tespit edilmiştir.

Mahkemenin, sözleşme kapsamındaki işlerin tamamlandığı tespit olunarak bu işler yönünden hakedilen bedel sözleşmedeki birim fiyatları ile belirlenmesine, sözleşme ayakta ve iş tamamlanmış ise işin sözleşme ilişkisi devam eden yüklenici tarafından tamamlandığı kabul edilmesine ilişkin karine dikkate alınarak yüklenicinin iş bedelinin tamamına hak kazandığına, Milli Eğitim Müdürlüğü'nden celp edilen projelerde istinat duvarlarının da proje kapsamında yer aldığına, sözleşme kapsamında istisna tutulan bir hafriyat iş ya da kaleminin yer almadığına,

istinat duvarlarına ilişkin hafriyat işinin taraflarca akdedilen sözleşmeye dahil olduğu değerlendirmesine göre bu sözleşme kapsamında yapılan işlerin bedeli 231.274,60 TL olarak tespit olunarak davalı yanca ispatlanan ödemelerin düşülmesi ile belirlenen bakiye iş bedeline hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalılar vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

* · ... · Başkan · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · .... · Katip · ... · ¸e-imzalı