Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/460 K.2024/533

Taraflar arasındaki Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/420 E 2023/99 K sayılı dosyasına istinaden açılan alacak davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın Usulden reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davalı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı müvekkili işveren firma YGS İş Makineleri Satış Servis ve Yedek Parça Limited Şirketi'nin ... İli ... İlçesi ... Ada ...

Parsel adresindeki maliki olduğu arsa üzerinde davalı yüklenici firma BSG Mimarlık ile aralarında 11.09.2017 tarihinde akdedilen sözleşmede belirtilen 300 günlük süre içinde anahtar teslim inşaat işinin sona ereceğine ve teslimatın iskanlı ve eksiksiz teslim edileceğine dair sözleşme akdedildiğini, yüklenici firmanın anahtar teslim inşaat işinin sona erme tarihi olan 23.07.2018 tarihinde inşaatı tamamlamadığını ve teslimatı gerçekleştirmediğini,

mal sahibi ve işveren olarak davacı YGS İş Makineleri Satış Servis ve Yedek Parça Limited Şirketi'nin bu süre zarfında sözleşme gereğince üstüne düşen yükümlülüklerinin tamamını yerine getirdiğini ancak yüklenici davalı BSG Mimarlık Restorasyon Müh. İnş. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin bu süre zarfında, sözleşmeden doğan ifa borcunu yerine getirmediğini, yüklenici firmaya taraflarınca Gebze 5. Noterliğince 18/09/2018 tarihinde 2018/26322 tarih ve yevmiye numaralı ihtarnamenin çekildiğini, bu ihtarnamenin akabinde de işleyiş adına olumlu gelişmeler sağlanamaması sebebiyle Gebze 5. Noterliğince 14/01/2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ikinci bir ihtarnamenin davalı tarafa yöneltildiğini, ancak davalıdan geri dönüş alınamadığını,

davalının mevut inşaatı bu hususa ilişkin olarak Gebze 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/14 Değişik iş sayılı dosyası ile inşaatın o tarihteki mevcut durumuna ilişkin bilirkişiler vasıtası ile tespit yaptırıldığını, taraflar arasında akdedilen mevcut eser sözleşmesinin 9. Sayfasında 4.maddeye istinaden, müvekkilinin uğramış olduğu maddi kazanç kayıplarının karşılanması adına 12/03/2019 tarihinde Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinde alacak davası açıldığını, 2019/130 Esas, 2021/999 karar sayılı dosyasında 08/12/2021 tarihinde "ASIL DAVA YÖNÜNDEN";Davanın KABULÜNE,

500,00.-TL cezai şart ve 500,00.-TL kira bedeli olmak üzere toplam 1.000,00.-TL'nin 13/03/2019 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya ödenmesine, karar verildiğini, bunun üzerine davalı tarafın kararı istinaf ettiğini, istinaf sonrası Sakarya BAM 5.Hukuk Dairesi'nin 20/05/2022 tarih 2022/269 Esas 2022/698 Karar sayılı ilamıyla kaldırıldığını ve Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/420 Esasa kaydının yapıldığını, yapılan yargılamada ASIL DAVA YÖNÜNDEN;Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,

646.500,00-TL cezai şart ve 306.624,00.-TL kira kaybı olmak üzere toplam 953.124,00.-TL'nin 13/03/2019 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya ödenmesine, karar verildiğini, verilmiş olan kararın akabinde davalı tarafın tekrardan istinaf başvurusunda bulunduğunu, müvekkili yanın sözleşme bitim tarihi olan 23/07/2018 tarihinden bu yana, yaşamış olduğu maddi manevi mağduriyetin ülkemiz koşularında gün be gün daha da katlanarak artmasını engellemek adına işbu açmış oldukları haklı davanın kabulü ile.

Gebze Asliye Ticaret mahkemesinin 2022/420 Esas 2023/399 karar sayılı dosyasında mevcut bulunan, 15/03/2023 tarihli bilirkişi raporu göz önüne alınarak, mevcut rapor doğrultusuna belirlenmiş olan, 646.500,00.-TL cezai şart ve 306.624,00.-TL kira kaybı alacağına istinaden işbu alacak davasını açmak zarureti hasıl olduğunu beyanla talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; "Davanın 6100 Sayılı HMK'nın 114/2 ve 115/2. maddeleri gereğince usulden reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel Mahkeme tarafından yetki yönünden herhangi bir inceleme yapılmamış olup Sayın Yüksek Mahkeme tarafından eksik kurulan kararın düzeltilerek yetki yönünden ve re'sen inceleyeceği hususlar yönünden incelenerek yeniden karar verilmesini aksi görüş hasıl olması durumunda ise dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilerek yetki yönünde inceleme yapılarak yeniden bir karar kurulmasını, İstinaf başvurularının kabulüne, Sayın Yüksek Mahkeme tarafından yapılacak resen inceleme ve itirazlarımız doğrultusunda karar verilmesine, aksi kanaat hasıl olur ise dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilerek eksikliklerin giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/420 E 2023/99 K sayılı dosyasına istinaden açılan alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 HMK, 6098 Sayılı TBK

3. Değerlendirme ve karar

Dava; Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/420 Esas 2023/399 Karar sayılı dosyasına istinaden açılan alacak davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Mahkemece davanın arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, hükme karşı davalı vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davalı vekilince yetki yönünden inceleme yapılarak karar verilmesi gerektiği yönünde istinaf talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır.

Dosya kapsamından; davacı vekilince 2019/130 Esas sayılı dava dosyasına ek olarak eldeki davanın açıldığı, mahkemece 2019/130 Esas sayılı dava açıldığında işbu davaya konu alacağın henüz doğmadığı gerekçesiyle eldeki dava yönünden davanın açılmasından önce düzenlenmiş arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin sunulmadığı, dava şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle 6100 sayılı HMK'nın 114/2. ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Davalı vekilince öncelikle yetki yönünden inceleme yapılması gerekeceği gerekçesiyle istinafa başvurulmuşsa da, 6100 sayılı HMK'nın 114.

Maddesinde dava şartlarının düzenlendiği, dava şartlarının mahkemece yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülmese dahi re’sen incelenmesi gerekeceği, 6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesi ve 6325 sayılı HUAK'nın 18/2-A maddesi uyarınca dava konusunun zorunlu arabuluculuk kapsamında dava şartı olduğu, davada kamu düzenine ilişkin kesin yetki kuralının da mevcut olmadığı, bu nedenle mahkemece öncelikle dava şartlarının mevcut olup olmadığının incelenmesinin tabii olduğu,

kamu düzenine ilişkin olmayan yetki kuralının ise ilk itirazlardan olduğu ve dava şartlarının varolduğunun tespiti halinde vaki yetki itirazı halinde inceleme konusu olacağı, neticeten istinafa gelen tarafın sıfatına göre mahkemece davanın arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi kararının yerinde olduğu anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle; mahkeme kararı yerinde görüldüğünden, davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

* · ... · Başkan · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Katip · ... · ¸e-imzalı