Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2025/136 K.2025/125

2- ... 3- ... 4- ... DAVACI : 5- ... VEKİLLERİ : Av. A... Av. ...

DAVALI : TÜRKİYE HAYAT VE EMEKLİLİK ANONİM ŞİRKETİ

VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... Av. ...

DAVA

Sigorta (Hayat Sigortası Kaynaklı)

HÜKÜM

Akyazı 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin(Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) yargı yeri olarak belirlenmesi

6100 Hukuk Muhakemeleri Kanununun 21. ve devamı maddeleri uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava,Sigorta (Hayat Sigortası Kaynaklı) talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Akyazı Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/463 Esas - 2022/66 Karar sayılı ilamıyla, HSK Birinci Dairesi'nin 08/07/2021 tarihli ve 568 sayılı müstemir yetkilerin belirlenmesine ilişkin kararı ile Sakarya'da 01/09/2021 tarihinden itibaren Asliye Ticaret Mahkemesi kurulup faaliyetine başlamış olması gerekçesiyle dosyanın görevli ve yetkili Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesine devrine ve gönderilmesine karar verilmiştir.

Dosya kendisine tevzi olunan Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/191 Esas - 2022/689 Karar sayılı ilamıyla, Hakimler ve Savcılar Kurulu 1.Dairesi'nin 08/07/2021 tarihli ve 568 sayılı kararında derdest dosyaların devredileceği yönünde bir ibare de bulunmadığı nazara alınarak mahkemenin kurulup faaliyete geçtiği 01/09/2021 tarihinden önce açılmış olan eldeki davanın yargılamasına açıldığı (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Akyazı Asliye Hukuk Mahkemesince devam edilmesinin gerektiği gerekçesiyle Mahkemenin görevsizliği nedeni ile HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmiş, karar kesinleştirilerek dosya Akyazı Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiş, 2022/561 Esasına kaydedilmiştir.

Akyazı Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 2022/561 Esas - 2023/1117 Karar sayılı kararı ile, ıslah edilen davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş ve hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine;

Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. HD'nin 07/11/2024 tarih 2023/1547 Esas - 2024/1580 Karar Sayılı kararı ile; davalının istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kamu düzeni önünden kararın 1-a-4 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmiştir.

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/19 Esas - 2025/27 Karar sayılı ilamıyla; Mahkemelerinin kararı ile görevsizlik kararı verildiğinden yeniden aynı hususta karar verilmesine yer olmadığına, dosyanın re'sen Sakarya Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi yönünde karar verildiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dairemizce dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda; iki mahkeme arasında yeni kurulan mahkemeye gönderme kararı verilmesi nedeniyle uyuşmazlık olduğu anlaşılmıştır. Genel anlamda bir mahkemenin görevi, belli bir davaya dava konusunun niteliği veya değerine göre o yerdeki yargı koluna giren ilk derece mahkemelerinde hangisi tarafından bakılacağını ifade eder. İlk derece mahkemeleri genel mahkemeler ve özel mahkemeler olmak üzere ikiye ayrılır.

Genel mahkemeler ise Asliye ve Sulh Hukuk Mahkemesi olarak belirlenmiştir. Hangi davalara özel mahkemelerde, hangi davalara genel mahkemelerde bakılacağı, genel mahkemelerde bakılacak davalarda hangilerinin Asliye Hukuk, hangilerinin Sulh Hukuk Mahkemelerinde bakılacağı hususu görev; bunu düzenleyen kurallara da görev kuralları denir. Yargıtay İçtihat Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 08/12/1982 günlü 1982/4 Esas - 1982-4 karar sayılı ilamına göre.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 142. Maddesine göre, mahkemelerin görevleri kanunla düzenlenir, öte yandan 5 Aralık 1977 tarihli 4/4 sayılı Yargıtay ictihat birleştirme kararında açıklandığı üzere mahkemelerin görevi kamu düzeniyle ilgili olup kıyas ve yorum yoluyla genişletilmesi yahut değiştirilmeleri mümkün bulunmamaktadır.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının kanuni hakim güvencesi başlığını taşıyan 37.Maddesinde hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz hükümünü öngörmektedir.

Öte yandan; yeni bir mahkeme kurulurken o mahkemenin kuruluş yasasında zaman bakımından faaliyete geçme gününden önceki uyuşmazlıklara bakacak mahkemelerle ilgili özel bir düzenleme bulunmadığı taktirde her uyuşmazlık, meydana geldiği tarihte bu işe bakacak olan mahkemece çözümlenecektir. Başka bir anlatımla her dava açıldığı koşullara göre görülüp sonuçlandırılacaktır. Nitekim aynı hususlar Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 04.04.2019 tarihli ve 2017/11-10 E., 2019/401 K. sayılı kararında da vurgulanmıştır.

Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile yeni kurulan (Alanya, Aydın, Balıkesir, Diyarbakır, Manisa, Muğla, Sakarya ve Tekirdağ) Asliye Ticaret Mahkemeleri ile mevcut bulunan (Adana, Ankara, Ankara Batı, Antalya, Bakırköy, Bursa, Denizli, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Gebze, İskenderun, İstanbul, İstanbul Anadolu, İzmir, Karşıyaka, Kayseri, Kocaeli, Konya, Mersin, Samsun, Şanlıurfa ve Trabzon) Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevreleri belirlenmiştir. Ancak halihazırda açılmış davaların yeni kurulan mahkemeye devredileceğine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir.

Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile, Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı çevresinin ilin mülki sınırları olarak belirlenmesine, işbu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına ilişkin kararının 01/09/2021 tarihinden sonra açılacak davalar için yetkili ve görevli olduğu, 01/09/2021 tarihinden önce açılan ve halen derdest olan mahkemelerin elindeki Ticaret Mahkemesi'nin görev ve yetkisine giren davaların açıldığı mahkemelerce sonuçlandırılması gerektiği şeklinde yorumlanması gerekmekte olup, (Aynı yönde: Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 21/02/2022 tarihli, 2022/1073 Esas, 2022/1073 Karar sayılı ilamı)

Her ne kadar, ilk uyuşmazlık yeni kurulan Asliye Ticaret Mahkemesine verilen görevsizlik kararına ilişkin olmuşsa da merci tayini yapılmadan Akyazı Asliye Hukuk Mahkemesince davanın dayanağı hayat sigorta sözleşmesi olup, miras bırakanın dava dışı banka ile imzaladığı kredi sözleşmesi değildir. Hayat Sigorta sözleşmelerinin niteliği gereği sigortalı tarafın mesleği ne olursa olsun gerçek kişi ve tüketici olması dışında bir seçenek yoktur.

Uyuşmazlığın 6502 sayılı yasanın 73/1 maddesindeki düzenlemeye göre, muris tüketici konumunda olup, davacıların da miras ilişkisine dayanarak dava açtıklarından, davalı sigorta şirketi ile aralarında akledilen sigorta sözleşmesi bir tüketici işlemi olduğundan, davaya tüketici mahkemesi sıfatıyla devam edilmiş olup, yargı yeri olarak Akyazı 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) belirlenmesine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.

* · ... · Başkan · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Katip · ... · ¸e-imzalı