Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2025/1584 K.2025/1399

2- ....... 3- ..... ÇELİK SANAYİ VE DIŞ TİCARET ANONİM ŞİRKETİ -...... Gebze/KOCAELİ

VEKİLİ

Av. .......

DAVA

Hisse Devrinin İptali (Muvazaa (TBK M.19))

HÜKÜM

Gebze 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesi

Taraflar arasında görülen davada Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi ile Gebze 2.Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Vekil edenin babaları muris ...'ün 02.04.2024 tarihinde vefat ettiğini, geriye mirasçı olarak davacı müvekkil, davalıların kardeşlerinin kaldığını, diğer davalı şirket de hisselerin iptali talep edilen şirket olduğunu, İç Anadolu geleneklerine göre kız çocuğuna mal bırakmamak amacıyla tarafların murisi, kendi adına kayıtlı önemli miktarda malvarlığı değerini erkek evlatları olan davalılara devrettiğini, davalılardan ... babalarından bila bedel şirket hissesi aldığını, büyük ölçekli fabrika sahibi olduğunu, buna karşın davacı müvekkile tek bir malvarlığı verilmediğini,

murisin davalılara devrettiği ve halen adına kayıtlı olan malvarlığı değeri bilinemediği için İstanbul Anadolu 24. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2024/422 Tereke sayılı dosyasından tereke tespiti davası başlatıldığını, ... Çelik San. ve Dış Tic.

A.Ş. muris ... ve kardeşi ... tarafından kurulduğunu, muris kendisine ait %49'luk hissenin % 24'lük kısmını eşit olarak davalılara devrettiği, davalıların başkaca bir işleri de bulunmadığından dolayı bu denli değerli hisseyi satın alacak ekonomik güçleri bulunmadığını, 22.12.2015 tarihinde ilan edilen gazete uyarınca murisin şirkette hiçbir hissesi kalmadığını, davalılar bu hisse devirleri için murise hiçbir bedel ödemediğini, davacı müvekkilin, sırf kız çocuğu olması sebebiyle ayrımcılığa uğradığını, murisin vefatı ile birlikte de davacının bu mağduriyetinin giderilmediğini,

bu nedenle müvekkilinin babasından kalan miras hakkını elde etmek için işbu davayı açma mecburiyetinde kaldığını, arz ve izah etmeye çalışılan sebeplerle ihtiyati tedbir talebimizin kabulünü ... Çelik San. Ve Dış Tic. A.Ş. de bulunan davalı asillere ait şirket hissesinin ve şirkete ait kayıtlı taşınır, taşınmaz tüm malvarlığı değerlerinin üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davanın kabulü ile ... Çelik San. Ve Dış Tic.

Anonim Şirketinde murise ait iken davalı asillere muvazaalı şekilde devredilen şirket hisselerinin davacı vekil edenin miras hissesi oranında iptali ile davacı müvekkil adına kayıt ve tesciline, bunun mümkün olmaması halinde iade ve tenkisine, yargılama masrafları ve ücreti vekaletin davalılardan tahsili ile tarafımıza ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARININ ÖZETİ

Gebze 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin kararı;

"..Davacının, tarafların murisi olan ...'ün vefat etmeden önce ...

Çelik Sanayi ve Dış Ticaret Anonim Şirketindeki hisselerini muvazaalı olarak davalı oğullarına devrettiği iddia ettiği, davalılar vekilinin ise hisse devirlerinin Kanuna uygun olduğu ve muvazaalı devir yapılmadığını savunduğu, dava konusunun Anonim Şirketin hisse devri olup, bu hisselerin devrinin ne şekilde yapıldığı ve yapılması gerektiği, muris ile davalı asiller arasında yapılan hisse devrinin geçerli olup olmadığı, muvazaa nedeniyle iptalinin gerekip gerekmeyeceği hususlarında 6102 sayılı TTK'daki ilgili hükümlerine göre değerlendirme yapılması gerektiği anlaşıldığından,

davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, görev hususunun yargılamanın her aşamasında re'sen değerlendirilebileceği, bu haliyle Mahkememizin görevsiz olduğu anlaşıldığından davanın görevsizlik sebebiyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. (Aynı mahiyette Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 19/10/2015 Tarih, 2015/11369 Esas, 2015/10642 Kararı).

(Aynı mahiyette Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi 06/01/2021 Tarih, 2021/511 Esas, 2021/541 Kararı6100 sayılı HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince görevsizlik sebebiyle davanın usulden reddine, Mahkememizin görevsizliğine,,,..." şeklinde görevsizlik kararı verilmiş, karar 11/06/2025 tarihinde kesinleşmiştir.

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin kararı;

"...Saptanan ve hukuksal durum bu olunca TTK'nın 4 ve 5. maddeleri kapsamında "ticari dava" olarak nitelendirilemeyeceği ve davaya bakmanın asliye hukuk mahkemelerinin görevi kapsamında olduğu anlaşılmakla Mahkememizin karşı görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Ayrıca ticaret sicil kayıtları incelendiğinde, şirket sermayesinin ve ortakların pay durumlarının belirli olduğu, mevcut durumda 320.000.000,00.-TL sermayesinin bulunduğu, davanın değeri dikkate alındığında, tedbir kararının uygulanması ile tedbiren verilen teminat miktarının, davalı şirket ve diğer davalılar için orantısız olacağı, telafisi mümkün olmayan zararlara sebep olabileceği değerlendirilerek ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Açılan davada HMK'nın 114/1-c maddesinde düzenlenen göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan, HMK'nın 115/2. maddesi gereğince davanın usulden reddine,..." şeklinde karşı görevsizlik kararı verilmiştir, karar 25/09/2025 tarihinde kesinleşmiştir.

III. İSTİNAF

Yargı yeri belirlenmesi amacıyla dosya Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından Dairemize gönderilmiştir.

IV. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, merci tayinine ilişkindir.

V. DEĞERLENDİRME ve KARAR

Dava, Hisse Devrinin İptali (Muvazaa (TBK M.19)) istemine ilişkindir.

6102 Sayılı Ticaret Kanunun 4. Maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması, ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olması gerekir.

6100 sayılı HMK 2. Maddesine göre, dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın mal varlığı haklarına ilişkin davalarla şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir.

Somut olayda; davacı taraf muris tarafından kendisinden mal kaçırmak amacıyla şirket hisselerinin devredildiğinden bahis ile muris muvazaasına dayalı talepte bulunmuş olup, uyuşmazlığın TBK 19.Madde uyarınca genel muvazaa kapsamında değerlendirilmesi gerekli olup, uyuşmazlık iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olmayıp genel hükümlere göre görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Bu nedenlerle; Gebze 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır