Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2025/586 K.2025/589

Taraflar arasındaki İtirazın İptali davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince görevsizlik kararı verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davalı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının, müvekkilinin bölgesi dahilinde katılımcı olarak faaliyet gösterdiğini, müvekkilinin katılımcılarına, davalı ile de imzalandığı gibi ekteki altyapı hizmet sözleşmeleri ile su, doğalgaz, elektrik gibi altyapı hizmetlerini aracı olarak tedarik ettiğini, bu tedarik sonucunda müvekkili tarafından dava dilekçesi ekinde sundukları üzere faturalar düzenlendiğini, faturalara dayalı konu borcun davalı tarafından süresi içerisinde ödenmediğini, davalının bu kapsamda temerrüte düştüğünü,

müvekkilinin ödenmeyen muaccel alacaklarının tahsili maksadıyla davalı aleyhine Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2024/35580 Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlattığını, davalı tarafın söz konusu icra takibine itiraz ettiğini, haksız gerçekleşen bu itiraz sonucu takibin durduğunu, icra dosyası kapsamında davalı borçlu ile uzlaşmak amacıyla yapılan ve dava şartı olan arabuluculuk başvurusunun 17/02/2025 tarihinde anlaşamama ile sonuçlandığını, bu sebeple.

Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2024/35580 Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, haksız itirazları ile takibin durmasına sebebiyet veren davalı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Tensiben karar verildiğinden davalı cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...Eldeki davada, ödenmeyen altyapı hizmet sözleşmeleri için takip başlatılmış olup, takibe yapılan itirazın iptali talep edilmekle, işbu dava mutlak ticari dava niteliğinde olmadığından Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli bulunması karşısında HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkemece davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine, yönünde hüküm kurulmuşsa da iş bu davanın esasını kabul etmediklerini tekrarla iş bu ihtilaf konusu uyuşmazlık için görevli mahkemenin Asliye Ticaret mahkemeleri olduğunu, dilekçelerinde bahsettikleri emsal Yargıtay kararlarının da bu yönde olduğunu beyanla; davanın görevli Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi için kararın kaldırılmasına karar verilerek, davacının haksız davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının haksız, hukuka aykırı ve kötü niyetli istinaf başvurusunun reddine, kötü niyetli istinaf başvurusu neticesinde üst sınır olan 5.000-TL üzerinden para cezası tatbik edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, İtirazın İptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı HMK, 6102 sayılı TTK, 4562 sayılı Kanun'

3. Değerlendirme

Dava; davacı tarafından sağlanan altyapı hizmeti için düzenlenen faturalara dayalı başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Mahkemece, görevsizlik kararı ile dosyanın Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, hükme karşı davalı taraf vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Görevle ilgili konularda kazanılmış hak söz konusu olmaz.

6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesine göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan yasa maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan sayılması gerekir. Kanunun 5. maddesi uyarınca ticari davalarda görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olup, Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisidir.

Somut olayda; uyuşmazlık, davacı tarafından sağlanan altyapı hizmeti için düzenlenen faturalara dayalı başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Bu uyuşmazlığın mutlak ticari dava olduğuna ya da asliye ticaret mahkemelerinde görüleceğine dair yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle, eldeki davanın ticari dava olarak kabulü için uyuşmazlık konusunun her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olması ve her iki tarafın da tacir olması gerekmektedir.

4562 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi uyarınca OSB'ler özel hukuk tüzel kişisidir. Bununla birlikte 6102 sayılı Kanun'un 11 inci maddesindeki tanıma göre esnaf işletmeleri için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletmeleri işletmedikleri için aynı Kanun'un 16 ncı maddesi uyarınca tacir olarak kabul edilmeleri mümkün değildir.

Öte yandan OSB'lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır. Bu sebeple OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde yargılamanın Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gereklidir.

(Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin 2022/4599 Esas 2023/3797 Karar sayılı bölge adliye mahkemeleri kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi kararı) O halde eldeki davada uyuşmazlığın çözümü Ticaret Mahkemelerinin görevi içerisinde olmayıp genel mahkemelerin görevi içinde olduğundan mahkemece davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğundan reddine dair verilen karar yerinde görüldüğünden davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip ... · ¸e-imzalıdır