Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2025/721 K.2025/1309

Taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davalı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Davalı ile vekil eden arasındaki ticari iş ilişkisi çerçevesinde düzenlenen faturaya konu borcun 07/02/2024 tarihinde davalı tarafından ödenmesi gerekirken bugüne kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını, vekil eden şirkete, davalı tarafından iade faturası kesilmiş olup iade faturasına süresi içerisinde itiraz ettiklerini, vekil edene ödeme yapılmaması sebebiyle 15/03/2024 tarihinde davalı tarafa iade faturasına itiraz ettiklerini ve vekil eden ödeme yapılmasını talep ettiklerine ilişkin ihtarname gönderildiğini, bu ihtarnameye rağmen davalı tarafından vekil edene herhangi bir ödeme yapılmadığını,

Gebze İcra Müdürlüğü’nün 2024/9704 Esas sayılı dosyasıyla faturaya dayalı olarak 336.000,00 TL asıl alacak ve 2.651,18 TL işlemiş faiz toplamının tahsili amacıyla genel haciz yoluyla takip yapıldığını, davalı 15/04/2024 tarihinde borca itiraz ederek takibi durdurulduğunu, itirazın iptaline karar verilmesini, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

İşbu mahkemede dava haksız ve kötüniyetli olduğunu, ...

Mühendislik Firması, 05............ nolu numarayla Whatsapp yolu ile 06.11.2023 tarihinde vekil eden şirketi aradığını, bu aramada Sıfırdan krom kaplama tesisi kurulumu, yürütülmesi ve eğitimi için bir teklifte bulunulduğunu, bu teklife istinaden 08.11.2023 tarihinde ücretin %50 sini KDV dahil şekilde ... ...'in hesabına ödeme gerçekleştirildiğini, krom kaplama tesisinin dış hattı olan pimapen ve camları vekil eden firma kendisi ...

Mühendislikle ilgisi olmayan başka bir firmaya yaptırıldığını, ... ... 05.01.2024 tarihinde Kaplama ekipmanlarını vekil eden firmaya gönderdiğini, tesis kurulum için gerekli olan tesisat kurulumu ... Mühendislik'ten ... adlı şahsın getirdiği ... tarafından yapılmış olup ücreti müvekkil firma tarafından karşılandığını, yapılan tesisat tamemen hatalı olduğunu, mesuliyet ...

Mühendislik tarafında olduğu için ... ile görüşmeyi sürekli olarak ... ... gerçekleştirdiğini, 2-3 hafta süren konuşmalardan sonra ... firmaya gelip son dokunuşları yapmıştır fakat tesisat sorunu çözülmemiş olduğunu, ... Beyin getirmiş olduğu sökme/dağlama tankı, krom kaplama tankı ve su ile durulama tanklarının keskin köşelerinde ve ayaklarında kırıklar mevcut olup sürekli akıtma yaptığını, kaplama alanının zeminine sürekli kimyasal ve su karışımı döküldüğünü, ...

Bey tarafından vekil eden firmaya getirilip monte edilen krom kaplama tankından salınan havanın emilimini sağlayan fan, krom banyosunu fazla doldurduğu için içine su kaçmış ve işlevini yerine getiremez duruma geldiğini, vekil eden şirket tarafından yapılan ödemeyi davacı ... ...'de bırakma kararı alındığını ve kalan %50 si için iade kesildiğini, operasyonla ilgili bilirkişi raporu vekil eden firmaca alındığını, 18 Mart 2024 tarihinde Gebze 16. Noterliğinden 04898 nolu ihtarname ... ...- ...

Mühendisliğe söz konusu eksik ve hatalı hususları bildiren ihtar çekildiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...''Davanın kısmen kabulüyle takibin 336.000,00 TL üzerinden devamına, icra inkar tazminatı talebinin reddine'' karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde ...... istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;

... Mühendislik Firmasının,[TELEFON] nolu numarayla Whatsapp yolu ile 06.11.2023 tarihinde vekil eden şirketi aradığını, Sıfırdan krom kaplama tesisi kurulumu, yürütülmesi ve eğitimi için bir teklifte bulunulduğunu, Sistemin kurulumu, çalıştırılması, formüller, öğretilmesi ...

Mühendisliğe ait olduğunu, toplam ücretin %50 si(KDV dahil) siparişte ... ...'in hesabına olacak şekilde kalan %50 si sistem çalıştıktan ve sizin onayınızdan geçtikten sonra ödenecektir.'' şeklinde olduğunu, hesabına ödeme gerçekleştirildiğini, u süreci resmiyete dökmek adına bir sözleşme hazırlandığını ve imzalandığını, krom kaplama tesisinin dış hattı olan pimapen ve camlarını vekil eden firma kendisi ...

Mühendislikle ilgisi olmayan başka bir firmaya ye yaptırılmıştır ... ... 05.01.2024 tarihinde Kaplama ekipmanlarını müvekkil firmaya gönderdiğini, tesis kurulum için gerekli olan tesisat kurulumu ... Mühendislik'ten ... adlı şahsın getirdiği ... tarafından yapılmış olup ücreti müvekkil firma tarafından karşılandığını, yapılan tesisat tamamen hatalı olduğunu, mesuliyet ...

Mühendislik tarafında olduğu için ... ile görüşmeyi sürekli olarak ... ... gerçekleştirdiğini, 2-3 hafta süren konuşmalardan sonra ... firmaya gelip son dokunuşları yaptığını, tesisat sorunu çözülmemiş olup sorun hala devam ettiğini ve işlevini yerine getirmediğini, tesisat harici olarak kurulduğu söylenen krom kaplam vekil edenin tesisinde tankları ve atık olan kimyasal içerikli suyu boşaltması gereken su pompası da ... ... tarafından müvekkil firmaya getirilmiş olup kendi tesisatçısı tarafından monte edildiğini, ilgili pompa işlevini yerine getirmiyor ve bozuk olduğunu, ...

Beyin getirmiş olduğu sökme/dağlama tankı, krom kaplama tankı ve su ile durulama tanklarının keskin köşelerinde ve ayaklarında kırıklar mevcut olup sürekli akıtma yaptığını, kaplama alanının zeminine sürekli kimyasal ve su karışımı döküldüğünü, ...

Bey tarafından vekil eden firmaya getirilip monte edilen krom kaplama tankından salınan havanın emilimini sağlayan fan, krom banyosunu fazla doldurduğu için içine su kaçtığını ve işlevini yerine getiremez duruma geldiğini, vekil eden firma defalarca ... ...'e bilgilendirilmesi yapılmasına rağmen kendisi ''O en son iş tesisi yürütelim, düzgün malı alalım sonrasında bozuk kırık olan her şeyi düzelteceğim, zaten paranın hala yarısı sizde'' şeklinde cevap vermiştir Tesis hatalı ve kırık olmasına rağmen ilgili malı almak için sorun olmadığı vekil eden firmaya iletildiğini, ... ... müvekkil firmadan bir personel istediğini,

vekil edenden de bir personel ayarlandığını ve 4 gün tesiste durulduğunu, 2 günü sabahtan akşama kalan iki gün öğleden akşama sürekli müvekkil firmanın imalatını yaptığı ürünler üzerinde krom kaplama denemeleri yapılmışancak herhangi olumlu bir sonuca varılamadığını, yapılan hatalı ürünlerin videolu görselleri mevcut olduğunu, sürekli deneme yanılma yöntemi ile mal almaya çalışıldığını ancak sonuç alınamadığını, ...

Mühendislik sözleşmenin gereğini ifa etmediğini, vekil edence, defalarca görüşme sağlanmasına, ... Mühendisliğe bilgi verilmesine rağmen bu tesis için herhangi bir olumlu aşama kaydedilmediğini, davacı haksız olarak kalan %50 lik kısım için takip başlatmış olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle;

Davalı tarafın sunmuş olduğu cevap dilekçesi ve delilleri süresinde olmadığını, mahkeme ara kararı cevap dilekçesinden sonra oluşturulmuş olduğunu, cevap dilekçesinin ve burada belirtilen delillerin toplanmasına muvafakatlerinin bulunmadığının mahkemede de dile getirildiğini, mahkeme tarafından verilen ara kararın da hatalı olması sebebiyle ara karardan dönülmesi tarafımızca talep edildiğini, davalı tarafa ara kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre verilmesi kanunsuz olduğunu,

ara karar tarihinin 05/07/2024 olması hususu da göz önüne alındığında 02/07/2024 tarihinde cevap dilekçesinin son gününden sonra oluşturulan ara karara dayanılarak verilen cevap dilekçesinin bir geçerliliğinin bulunmadığı açık olduğunu, mahkeme tarafında cevap dilekçesinin süresinin uzatılması konusunda herhangi bir karar verilmemesi durumunda bu hususun kabul olarak değerlendirilmesinin hukuka aykırı olduğunu, vekil eden, davalı tarafın kendisine kesmiş olduğu faturaya noter kanalıyla göndermiş olduğu ihtarname ile itiraz ettiğini, kanuni süre içerisinde itiraz gerçekleştiğini,

kanuni süre olan 8 günlük süre içerisinde iade faturasına itiraz edildiğini, davalı şirketin tebligat adresine gönderildiğini ve tebliğ edildiğini, davalı taraf hizmetin ayıplı olduğunu beyan etmekte ise de bu durumda da basiretli tacir gibi davranarak vekil edene bu hususta ayıp ihbarında bulunması gerektiğini, vekil edenin fatura içeriğinden de görüleceği üzere fatura içeriği mal satımına ilişkin olup bu husus bilirkişi raporu ile de sabit olduğunu, bu konuşmaların hukuki zeminde bir karşılığının bulunmadığını, yerel mahkeme ilamının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 HMK, 6098 Sayılı TBK

3. Değerlendirme ve karar

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Mahkemece dava dilekçesinin davalıya tebliği üzerine yasal cevap dilekçesi süresi içerisinde davalının süre uzatım talebine istinaden mahkemece cevap süresinin uzatılmasına karar verildiği, davalı tarafça uzatılan süre içerisinde cevap dilekçesi sunulduğu anlaşıldığından davalının cevaplarının süresinde olduğu değerlendirilmiştir.

Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir.

Taraflar arasında bila tarihli yazılı sözleşme ile davacının krom kaplama için gerekli tesisin sıfırdan kurulması işini yüklendiği, işin bedelinin 560.000 TL+KDV olarak kararlaştırıldığı, ödemenin %50 sinin ön ödeme olarak, kalan %50 sinin davalı iş sahibi onayı ile ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davalı iş sahibince davacıya 8.11.2023 tarihinde ücretin %50 sinin ödenmiş olduğu, davacı yüklenici tarafından 5.1.2024 tarihli sevk irsaliyeli fatura ile tesis kurulum ekipmanlarının davalıya gönderilerek dava ve takip konusu 7.1.2024 tarihli 560.000 TL+KDV bedelli faturanın düzenlendiği,

davalı tarafça davacıya 11.3.2024 tarihli 336.000 TL bedelli iade faturası düzenlendiği, davacı tarafça 15.3.2024 tarihli ihtarname ile davalının iade faturasına itiraz edilerek 7.1.2024 tarihli faturadan kaynaklı bakiye bedelin ödenmesi davalıya ihtar edildiği, davalının 18.3.2024 tarihli ihtarnameyle eksik ve ayıp ihbarında bulunduğu, sonrasında davacı tarafça bakiye iş bedelinin tahsili istemiyle eldeki itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmaktadır.

Eser sözleşmelerinde ayıplı imalât halinde 6098 sayılı TBK'nın 474/I. maddesi uyarınca açık ayıplarda iş sahibi eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek, gizli ayıplarda aynı Kanun'un 477/son maddesi uyarınca ortaya çıkması üzerine gecikmeksizin ayıp ihbarında bulunmak zorundadır. İş sahibi gözden geçirmeyi ve ihbarda bulunmayı ihmal etmişse eseri olduğu gibi kabul etmiş sayılır. Eksik işlerle ilgili teslim alınırken itirazi kayıt ileri sürmeye ve ihbarda bulunmaya gerek yoktur. Zamanaşımı süresi içinde işin eksik yapıldığı iş sahibince ileri sürülebilir.

Ayrıca, 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddesi hükmünde bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmazsa faturanın içeriğini kabul etmiş sayılacağı düzenlenmiştir.

Eldeki davada, az yukarıda tarih ve sıra numarası belirtilen takip konusu fatura davalı iş sahibince vergi dairesine mal alışı olarak beyan edilerek kabul edilmiş olup 8 gün içerisinde itiraz edildiği ileri sürülüp ispat edilmediğinden içerikleri kesinleşmiştir. Nitekim bu husus mahkemenin de kabulündedir. Buna göre davalı iş sahibinin işi eksiksiz teslim aldığı ve açık ayıplarla ilgili muayene ve ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediğinin kabulü zorunludur. Bu halde davalı iş sahibi ancak sonradan ortaya çıkan gizli ayıpların varlığı ve bunları ortaya çıkmasından itibaren gecikmeksizin yükleniciye bildirmesi halinde giderilmesini ya da bedelinin iş bedelinden düşülmesini isteyebilecektir. (Emsal Yargıtay 15. H.D. 2017/1382 E,2017/3332 K ve 2017/1382 E, 2017/3332 K sayılı kararları)

Bu durumda mahkemece davalı iş sahibi, davacı yüklenicinin sözleşme ile üstlendiği edimi eksiksiz teslim aldığını kabul ettiği ve açık ayıplarla ilgili muayene ve makul sürede ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediği gibi tebliğlerinden itibaren 8 gün içerisinde itiraz edilmediklerinden fatura içerikleri kesinleştiğinden, mahallinde resen seçilecek dava konusunda uzman teknik bilirkişi marifetiyle dava konusu krom kaplama ürününde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak 5.1.2024 tarihli sevk irsaliyesinden sonra ortaya çıkan gizli ayıp olup olmadığı, varsa bunların nelerden ibaret olduğu,

tespit edilen gizli ayıpların götürü bedelde kararlaştırılan sözleşme kapsamında tüm işe göre fiziki oranının yüzde kaç olduğu bulunmalı ve bu oran sözleşme bedeline uygulanarak hak edilen iş bedeli bulunmalıdır.

Mahkemece belirtilen hususlarda gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp belirlenecek bedelin takip miktarından mahsubu gerekip gerekmeyeceği değerlendirilerek davanın sonuçlandırılması gerekirken bu hususlar üzerinde durulmadan davanın kısmen kabulü doğru olmamıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, eksikliklerin tamamlanması amacıyla dosyanın 6100 Sayılı H.M.K'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

* · Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır