Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2026/898 K.2026/830

Av. ...

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

HÜKÜM

Akyazı 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) yargı yeri olarak belirlenmesi

6100 Hukuk Muhakemeleri Kanununun 21. ve devamı maddeleri uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Akyazı Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 2021/384 Esas, 2021/1059 Karar sayılı ilamıyla, HSK Birinci Dairesi'nin 08/07/2021 tarihli ve 568 sayılı müstemir yetkilerin belirlenmesine ilişkin kararı ile Sakarya'da 01/09/2021 tarihinden itibaren Asliye Ticaret Mahkemesi kurulup faaliyetine başlamış olmakla, dosyanın görevli ve yetkili Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesine devrine ve gönderilmesine karar verilmiştir.

Dosya kendisine tevzi olunan Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/133 Esas, 2022/845 Karar sayılı ilamıyla,Mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine, karar verilmiştir. karar kesinleştirilerek dosya Akyazı Asliye Hukuk Mahkemesi'ne (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) gönderilmiş, Akyazı Asliye Hukuk Mahkemesinin(Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 2022/662 Esasına kaydedilmiştir.

Akyazı Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 2022/662 Esas, 2024/74Karar sayılı ilamıyla, davanın reddine karar verilmiştir. Karar, Taraf vekilleri tarafından istinaf edilmiştir. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7 HD 2024/1013E- 2025/1979 K sayılı ilamıyla; HMK 353-1-a-4 uyarınca kaldırılmıştır. Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 2026/270E- 2026/203 K sayılı ilamıyla; dosyada birden fazla verilmiş görevsizlik kararı bulunduğu, uyuşmazlığın giderilmesi için dosyanın dairemize gönderilmesi yönünde karar verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dairemizce dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda; iki mahkeme arasında yeni kurulan mahkemeye gönderme kararı verilmesi nedeniyle uyuşmazlık olduğu anlaşılmıştır. Genel anlamda bir mahkemenin görevi, belli bir davaya dava konusunun niteliği veya değerine göre o yerdeki yargı koluna giren ilk derece mahkemelerinde hangisi tarafından bakılacağını ifade eder. İlk derece mahkemeleri genel mahkemeler ve özel mahkemeler olmak üzere ikiye ayrılır.

Genel mahkemeler ise Asliye ve Sulh Hukuk Mahkemesi olarak belirlenmiştir. Hangi davalara özel mahkemelerde, hangi davalara genel mahkemelerde bakılacağı, genel mahkemelerde bakılacak davalarda hangilerinin Asliye Hukuk, hangilerinin Sulh Hukuk Mahkemelerinde bakılacağı hususu görev; bunu düzenleyen kurallara da görev kuralları denir. Yargıtay İçtihat Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 08/12/1982 günlü 1982/4 Esas - 1982-4 karar sayılı ilamına göre.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 142. Maddesine göre, mahkemelerin görevleri kanunla düzenlenir, öte yandan 5 Aralık 1977 tarihli 4/4 sayılı Yargıtay ictihat birleştirme kararında açıklandığı üzere mahkemelerin görevi kamu düzeniyle ilgili olup kıyas ve yorum yoluyla genişletilmesi yahut değiştirilmeleri mümkün bulunmamaktadır.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının kanuni hakim güvencesi başlığını taşıyan 37.Maddesinde hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz hükümünü öngörmektedir.

Öte yandan; yeni bir mahkeme kurulurken o mahkemenin kuruluş yasasında zaman bakımından faaliyete geçme gününden önceki uyuşmazlıklara bakacak mahkemelerle ilgili özel bir düzenleme bulunmadığı taktirde her uyuşmazlık, meydana geldiği tarihte bu işe bakacak olan mahkemece çözümlenecektir. Başka bir anlatımla her dava açıldığı koşullara göre görülüp sonuçlandırılacaktır. Nitekim aynı hususlar Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 04.04.2019 tarihli ve 2017/11-10 E., 2019/401 K. sayılı kararında da vurgulanmıştır.

Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile yeni kurulan (Alanya, Aydın, Balıkesir, Diyarbakır, Manisa, Muğla, Sakarya ve Tekirdağ) Asliye Ticaret Mahkemeleri ile mevcut bulunan (Adana, Ankara, Ankara Batı, Antalya, Bakırköy, Bursa, Denizli, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Gebze, İskenderun, İstanbul, İstanbul Anadolu, İzmir, Karşıyaka, Kayseri, Kocaeli, Konya, Mersin, Samsun, Şanlıurfa ve Trabzon) Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevreleri belirlenmiştir. Ancak halihazırda açılmış davaların yeni kurulan mahkemeye devredileceğine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir.

Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile, Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı çevresinin ilin mülki sınırları olarak belirlenmesine, işbu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına ilişkin kararının 01/09/2021 tarihinden sonra açılacak davalar için yetkili ve görevli olduğu, 01/09/2021 tarihinden önce açılan ve halen derdest olan mahkemelerin elindeki Ticaret Mahkemesi'nin görev ve yetkisine giren davaların açıldığı mahkemelerce sonuçlandırılması gerektiği şeklinde yorumlanması gerekmekte olup, (Aynı yönde: Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 21/02/2022 tarihli, 2022/1073 Esas, 2022/1073 Karar sayılı ilamı)

Bu nedenlerle;Akyazı 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.

* · Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır