Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/1883 K.2022/1156

Taraflar arasında görülen menfi tespit davası sonucu ilk derece mahkemesince verilen hükme yönelik davalı vekili tarafından süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının tavuk ticareti için davalıya ait taşınmazı 01.07.2020 başlangıç arihli 2 yıl süreli kira sözleşmesi ile kiraladığını, kira sözleşmesini imzalarken davalıya bu kira bedellerinin ödenmemesi ihtimaline binaen " Halkbankası Sakarya Kaynarca Şubesine ait 2025044 seri nolu 01.07.2022 vadeli 500.000TL lik çekini Teminat Çeki olarak " verdiğini, çekin arka yüzüne davacının eşi olan ve şirketinin müdürü olan ... ... tarafından da ciro yapılarak çekin teminat çeki olduğunun yazıldığını,

davalı ile olan kira sözleşmesini Sakarya 6. Noterliğinden 5 Ocak 2022 tarihinde 00279 yevmiye numaralı ihtarname ile sonlandırdığını ve Halkbankası Sakarya Kaynarca Şubesine ait 2025044 seri nolu 01.07.2022 vadeli 500.000TL lik teminat çekinin iadesini talep ettiğini, her türlü tazminat ve fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla,

davalı aleyhine açtığımız menfi tespit davasının kabulü ile davacının davalı şirket lehine keşide ettiği iddia edilen çek karşılığında davalı şirkete herhangi bir borcunun olmadığının tespiti ile dava konusu edilen Halkbankası Sakarya Kaynarca Şubesine ait 2025044 seri nolu 01.07.2022 vadeli 500.000TL keşideli çekin iptalini ve çek üzerinde tedbir konulmasını talep etmiştir.

İLK DERECE KARARININ ÖZETİ

İlk derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; mahkemenin görevsizliği nedeni ile HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine, karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; kambiyo senedine dayalı olarak açılan menfi tespit davasına dair temel ilişkiye atıfta bulunarak Sulh Hukuk Mahkemesini görevli göstermesinin hatalı olduğunu, huzurdaki uyuşmazlığın mutlak ticari dava niteliğinde olduğunu, kıymetli evrakta mücerretlik ilkesi gereği, senette yer alan hak ile bu hakkın oluşumuna neden olan temel borç ilişkisi arasındaki bağın ortadan kalktığını, senedin temel borç ilişkisinden soyutlanarak bağımsız bir varlık kazandığını, senet düzenleyenin düzenlediği senetle borçlanmasının doğal sonucu olan temel borç ilişkisindeki sakatlığı ileri sürememe hali yani soyutluk ilkesinin,

yalnızca kıymetli evrakta mevcut olduğunu, bu özelliğin genel anlamdaki senetlerde olmadığını, senet mücerretlik ilkesi gereği temel ilişkiden soyutlaşarak başlı başına varlık göstereceğini, somut olaydaki uyuşmazlığın iki tacir arasında gerçekleşen çek teslimine ilişkin olduğunu, huzurdaki uyuşmazlığa bakacak mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu,

davacı tarafından huzurdaki dava ikame edilmeden önce zorunlu dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmadığını,01.01.2019 tarihinde yürürlüğe giren 7155 Sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanunla 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’na eklenen 5/A maddesi, ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkındaki uyuşmazlıklarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmasını dava şartı haline getirdiğini, belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İlk derece mahkemesince toplanan deliller ile tüm dosya kapsamına göre, ileri sürülen istinaf nedenleri ve HMK 355/1 maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin yapılan inceleme sonucunda;

Dava, kira sözleşmesi uyarınca teminat senedi olarak verilen çekte dolayı borçlu olmadığının tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece, görevsizlik nedeniyle davanın reddine karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK.nun 4/1-a maddesine göre "Kiralanan taşınmazların, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda" Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. Mülga 1086 sayılı HMUK.'dan farklı olarak bu düzenlemede miktar ayırımı yapılmaksızın tahliye, alacak, tazminat, kiracılık sıfatının tespiti gibi tüm kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözüm yeri Sulh Hukuk Mahkemesi olarak gösterilmiştir.

Dava, kira sözleşmesi uyarınca teminat senedi olarak alınan çekin borçlusu olmadığının tesbiti istemine ilişkindir. Bu durumda taraflar arasındaki uyuşmazlığın kira ilişkisine dayandığının kabulü gerekir. Davanın, 6100 Sayılı HMK.nun yürürlüğe girmesinden sonra 07/07/2022 tarihinde Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığı anlaşılmıştır. Görev kamu düzenine ilişkin olup bu hususun yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerekir. Bu durumda mahkemece görevsizlik karara verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmadığından, davacının istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.