Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2021/1390 K.2022/1054

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında ticari faaliyette bulunulacağı düşünülerek Gölcük Tapu Müdürlüğü nezdinde 28/06/2010 tarihli 9084 yevmiye numarası ile Kocaeli ili, Gölcük ilçesi, ... parsel sayılı 6980 m² yüz ölçümlü tarla-bağ vasıflı taşınmaz üzerine davalı şirket lehine müvekkilinin doğmuş ve doğacak olan tüm borçları için 30.000-TL bedelli birinci derecede ipoteğin davalı lehine tesis edildiğini, müvekkilinin teminat ipoteği olan bu teminat kapsamında davalı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığını, müvekkilinin davalı ile herhangi bir ticari faaliyet yürütmeyi de düşünmediklerini,

bu nedenlerle bu ipoteğin fekkini talep ve ihtar ettiklerini, ihtarın davalı şirkete gönderildiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile Kocaeli ili, Gölcük ilçesi, ...parsel sayılı 6980 m² yüz ölçümlü tarla - bağ vasıflı taşınmaz üzerine davacı müvekkilinin borçları olması halinde temin amaçlı konulan ancak borç olmaması sebebiyle kaldırılması gereken davalı şirket lehine müvekkili ...'in doğmuş ve doğacak olan tüm borçları için 30.000-TL bedelli birinci derece konulan ve konusuz ve borçsuz kalan ipoteğin iptali ile fekkini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... Davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle HMK 114/1-d ve HMK 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasında vuku bulan-bulmayan ticari ilişkinin ne olduğu, bu ilişkiden bir borç doğup doğmadığı, bu ilişki neticesinde bakiye borcun bulunup bulunmadığı hususlarını bilebilecek ve dahası bunu bir dava konusu yapma risk ve sorumluluğunu üstlenebilecek kişi kendisi lehine bu ipoteği üstelik vekaletname ile tesis eden dolayısıyla bu ipoteği lehine kullanan davacı müvekkil olup konu doktrin ve Yargıtay uygulamaları kapsamında araştırıldığnıda ilgilisi olmak ve hukuki menfaatini ihlal etmek kaydı ile bu durumda lehine ipotek tesis edilen kişinin de aralarındaki ipoteğin dayanağı ilişkinin

sonlandığını iddia ederek dava hakkını kullanabileceği ve dava hakkının temelinin bu genel ilke ve anayasal dava hakkı olduğu tespit edilmiş ve ipotek işlemlerini genel düzenleyen TMK'deki ilgili hükümlerin sınırlayıcı değil düzenleyici bir yetkilendirme yaptığı işaret edildiği, Anayasadaki dava hakkının kapsamı ve genel hukuk mantığı nazara alındığında müvekkil davacının dava ve husumet hakkının olduğu açık olup ilgili yasa maddesini genel düzenleyici bir hüküm yerine sınırlayıcı bir hükümmüş gibi yorumlandığını beyan ederek,

yerel mahkeme davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile reddine ilişkin kararının kaldırılmasına ve davanın esasına ilişkin yargılama yapılarak bir sonuca varılmak üzere yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLER

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 11/02/2021 Tarih - 2020/442 Esas - 2021/98 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; ipoteğin fekki istemine ilişkindir. Mahkemece; davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacı ile davalı arasında ticari faaliyette bulunulacağı düşünülerek Gölcük Tapu Müdürlüğü nezdinde 28/06/2010 tarihli 9084 yevmiye numarası ile Kocaeli ili, Gölcük ilçesi, ... parsel sayılı 6980 m² yüz ölçümlü tarla-bağ vasıflı taşınmaz üzerine davalı şirket lehine davacının doğmuş ve doğacak olan tüm borçları için 30.000-TL bedelli birinci derecede ipotek tesis edildiği, davacı tarafından, verilen ipoteğin teminat amaçlı olduğu, bu nedenle bu teminat kapsamında davalı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığı belirtilerek verilen ipoteğin fekki için eldeki davanın açıldığı,

ilk derece mahkemesince davacının somut davayı açmakta aktif husumet ehliyetinin bulunmadığından bahisle davanın reddine karar verildiği, verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

4721 sayılı TMK.'nın İpoteğin terkinini isteme hakkı başlıklı 883. maddesinde: "Alacak sona erince ipotekli taşınmazın maliki, alacaklıdan ipoteği terkin ettirmesini isteyebilir" yönünde düzenleme getirilmiştir.

Dava konusu ipotekli taşınmazın tapu kaydının incelenmesinde, taşınmazın dava dışı ... adına kayıtlı olduğu, diğer deyişle davacı adına kayıtlı olmadığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda; TMK'nun 883. maddesinde alacağın sona ermesi halinde malikin ipoteğin terkinini isteyebileceğinin açık bir şekilde düzenlenmesi ve davacının malik olmaması nedeniyle ipoteğin fekki talebi ile ilgili olarak aktif dava ehliyetinin olmadığının anlaşılmış olması karşısında ilk derece mahkemesince yazılı olduğu şekilde karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davacının istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Gerekçeli karar başlığında; davacı vekilinin adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, davacının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,

2-Bakiye 21,40 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden davacı tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davacıya iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

8-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 16/05/2022

... Başkan-... ¸e-imzalıdır ... Üye-... ¸e-imzalıdır ... Üye-... ¸e-imzalıdır ... Katip-... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*