Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2021/1805 K.2022/1600

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 01.0337 kodlu Fiat Doblo araçlarda kullanılan fren pedalı parçasının, davacı şirketin ticari ilişki içinde olduğu dava dışı Sistemi Comandi Meccanici San. ve Tic. A.Ş.

(SCM) tarafından ham halde davacı şirkete teslim edildiğini, davacı şirketin bünyesinde bu parça üzerinden, işlem sırasıyla; saca form verme ve delme işlemleri yapıldığını, akabinde yine SCM şirketi tarafından parçanın davalı şirkete gönderildiğini, davalı şirketin de aynı parça üzerinde iki farklı bölgede kaynak işlemi yaptığını, daha sonra SCM şirketinin parçaya boya kaplaması yaparak Brezilya'ya gönderdiğini, ancak 2018 yılı sonlarında Brezilya'ya gönderilen parçalardan 742 adedinde ölçüm raporuna göre Davalı Şirket tarafından kaynağı yapılan boru milinin sola kaçık olarak kaynatıldığını,

bunun da pedalda sürtme ve bir tarafa doğru kaçık olma problemine neden olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle 742 adet fren pedalı parçasının ıskarta edildiğini ve Brezilya firması tarafından bedeli dava dışı SCM şirketine fatura edildiğini, SCM şirketinin de hatanın davalı şirketten kaynaklandığını tespit ederek bu faturayı davalı şirkete yansıttığını, akabinde davalı şirketin, hatanın davacı şirketin yapmış olduğu işlemden kaynaklandığını iddia ederek 01.10.2019 tarih ve 16.810,56-TL bedelli yansıtma faturası düzenleyerek davacı şirkete gönderdiğini,

bu faturaya davacı şirket tarafından Bursa 21. Noterliğinin 09.10.2019 tarih ve 42350 yevmiye numaralı evrakı ile itiraz edildiğini ve faturanın iade edildiğini, davalı şirketin bunun üzerine Kocaeli 8. İcra Müdürlüğü'nün 2019/132228 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davacı şirkete e-tebligat yolu ile tebliğ edilen ödeme emrinden mail ya da SMS yolu ile haberdar edilmemesi nedeniyle haberi olmadığını ve takibin kesinleştiğini, tesadüfen icra takibinden haberdar olan davacı şirketin taşınmaz mallarına haciz uygulandığını gördüğünü ve icra tehdidi altında dosya borcunu 13.12.2019 tarihinde 20.993,32-TL olarak ödediğini,

Haksız ve yersiz olarak tahsil edilen bedelin davalı şirketten tahsili amacı ile işbu davanın açılması zorunlu olduğunu, bu nedenlerle 20.993,32-TL’nin 13.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket ile dava dışı Sistemi Comandi Meccanici San. ve Tic.

A.Ş. arasındaki ticari ilişki kapsamında Normsay dava dışı SCM isimli şirketin isteği üzere detay parçayı davacı Vatan Pres'ten temin ettiğini, davacı Vatan Pres'in pedal kolu parçasının form verme ve deliklerini delme operasyonlarını yaptığını, dava konusu uyuşmazlık da esasen işbu delme işleminin gereği gibi yapılmamış olmasından kaynaklanan sorunlara ilişkin yasal sorumluluğun kime ait olduğundan ibaret olduğunu,

2018 yılında kaynak işlemleri yapılmak üzere davacı Vatan Pres' ten gönderilen "01.0337 eski doblo brezilya fren pedalı kolu” adlı detay parçalarının üzerinde bulunan burç deliklerinde eksen kaçıklığı ve ara mesafe hatalarının bulunduğunu, davacı Vatan Pres tarafından delinen bu deliklere davalı olan Şirket'in kaynak işlemi yaptığı burcun (boru parça) geldiğini ve burçların Davacı Vatan Pres'in gönderdiği parçalar üzerindeki deliklere göre pozisyon aldığını,

Burç kaynatılan bu deliklerin eksenlerinde 1 mm ve üzerinde oynama mevcut olduğundan ve kaynak işlemi de bu delikler baz alınarak yapıldığından parçaların satılmış olduğu Brezilya menşeli şirkette montajdan sonra sürtme problemleri ortaya çıktığını, işbu sürtme nedeniyle Brezilya'da bulunan şirket tarafından 742 adet parçanın hurda edildiğini ve 2.695,30-USD'nin dava dışı SCM isimli şirkete fatura edildiğini, dava dışı SCM de bu faturayı davalı Şirket’e yansıttığını, söz konusu hatalı işlemin davalı Şirket'ten değil, delik eksenlerini ve ara mesafeleri standart olarak ayarlayamayan davacı Şirket'ten kaynaklandığını,

davalı Şirket tarafından yapılan tek işlemin, kaynak işlemi olup bu işlem de deliklerin bulunduğu bölgeye göre yapıldığını, davalı Şirket yetkililerinin beyanına göre.

Davacı Şirket’in o dönemde kalıplarının ömrünü tamamladığını, artık uygun ürün üretilemez durumda olduğunu, uygun ürünün meydana getirilmesi için yeni kalıpların satın alınması gerektiği konusunda beyanları olduğunun belirtildiğini, uyuşmazlık konusu yansıtma faturasında belirtilen bedelden davacı şirket' in yasal olarak sorumlu olduğunu, zira söz konusu zararın ortaya çıkmasına kendi hatalı üretimlerinin sebebiyet vermiş olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... Davanın kabulü ile; 20.993,32-TL'nin 13/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesaplanan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi heyetince hazırlanan 12/06/2021 tarihli ek rapor da esasen, kök rapora yapılan itirazlarını karşılamaktan uzak olduğu gibi, yerinde inceleme yapılmaksızın evrak üzerinden yapılan inceleme neticesi hazırlandığından birçok teknik hususun bir kez daha kapsam dışı kalmış olduğunu, Yerel Mahkeme'nin 29/06/2021 tarihli duruşmasında tarafları mahallinde keşif ve delme makinesi üzerinde uygulamalı keşif talebinde bulunulmuş ise de, bu talep Yerel Mahkemece reddedilmiş ve dosya üzerinden yapılan incelemeye göre hazırlanan bilirkişi heyet raporlarına göre karar verilmiş olduğunu,

Yerel Mahkemece davacı şirket'in dosyaya sunmuş olduğu numune üzerinden inceleme yapıldığı, bu nedenle alınan raporların hükme esas teşkil edebilecek nitelikte olduğu belirtilmiş ve gerekçeli kararda da bu hususa yer verilmiş olduğunu, ancak gerek kök rapor gerek ek rapor incelendiğinde bilirkişi heyetinin bu parça üzerinde teknik bir inceleme yapmadığının açıkça görülebileceğini, verilen kararın eksik incelemeye dayanmakta olduğunu, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla, şayet somut olayda kalite kontrol ile ilgili bir kusur oranı belirlenecek ise bu durumda FKK ve GKK kontrollerini yapan davacı şirket'in de kusurlu olduğunu,

resimde görülen boşlukların sebebinin, kaynak fikstürüne oturan yüzeydeki çıkıntı formlardan kaynaklı boşluklar olduğunu, bu boşlukların parçanın hatalı kaynatılması anlamına gelmeyeceğini, bilirkişi ek raporundaki tespitin bu yönüyle hatalı olduğunu, prosesesin zorluğu, üretim ve kontrol ekipmanlarının türünden kaynaklanan nedenlerden dolayı yerinde inceleme yapılmaksızın konunun doğru anlaşılamadığını düşünmekte olduğunu ve bu nedenle Yerel Mahkemece eksik incelemeye dayalı olarak verilen davanın kabulü kararına karşı istinaf yoluna başvurduğunu belirterek;

istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının, dava dışı SCM şirketinin talebi doğrultusunda mekanik parçanın davacıdan temin edildiğini, mekanik parçanın form verme ve delme işlemlerinin davacı şirket tarafından gereği gibi yapılmadığını, uyuşmazlığın da buradan kaynaklandığını belirtmişse hakikatin böyle olmadığını, davalının, hataya neden olan işlemin kendilerinden kaynaklanmadığını, kendileri tarafından yapılan tek işlemin kaynak olduğunu ve hatanın da kaynak işleminden doğmadığını iddia etmiş olsa da tüm bu iddialarının mesnetsiz olduğunu, zira;

müvekkil şirketin yaptığı işlem saca form verme ve delme olduğunu, davalının, her ne kadar mahalde keşif talebinde bulunmuşsa da ancak bu taleplerinin yerel mahkemece reddedildiğinden eksik inceleme yapıldığını ifade etmişse de, davalı tarafın bu talebinin davayı uzatmaktan öte olmadığını, zira;

dosyaya sunulan numune fren pedalı bilirkişi heyeti tarafından incelenmiş, buna uygun olarak bilirkişi rapor hazırlanmış olduğunu, dava konusu parçaların üretildiği makinelerin incelenmesinin davanın sonuçlanmasına herhangi bir katkısı olmayacağı gibi, usul ekonomisine aykırı olarak dava süresini gereksiz biçimde uzatacağının açıkça ortada olduğundan davalı yanın keşif talebin reddi isabetli olduğunu belirterek; davalının haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/06/2021 tarih, 2020/61 Esas - 2021/369 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının icra dosyasına ödediği bedelin davalıdan tahsili talebine ilişkin istirdat davasıdır. Eldeki uyuşmazlık, taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle davalı tarafından düzenlenen 01.10.2019 tarih ve 16.810,56 TL bedelli yansıtma faturasından davacının tarafın sorumlu olup olmadığı ,bu fatura nedeniyle davacı tarafından icra dosyasına yapılan ödemeleri davalıdan talep edip edemeyeceği hususlarında toplanmaktadır.

İlk derece mahkemesince toplanan deliller ve yapılan yargılama sonucunda, "...Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre. “01.0337 kodlu Fiat Doblo araçlarda kullanılan fren pedalı parçasının, tarfların ticari ilişki içinde oldukları dava dışı Sistemi Comandi Meccanici San. ve Tic. A.Ş.

(SCM) tarafından ham halde davacı şirkete teslim edildiği, davacı şirketin bu parça üzerinde, işlem sırasıyla; saca form verme ve delme işlemleri yapıldığı, akabinde yine dava dışı SCM şirketi tarafından parçanın davalı şirkete gönderildiği, davalı şirketin de aynı parça üzerinde iki farklı bölgede kaynak işlemi yaptığı, daha sonra dava dışı SCM şirketinin parçaya boya kaplaması yaparak Brezilya'ya gönderdiği,

Brezilya'ya gönderilen parçalardan 742 adedinde ölçüm raporuna göre davalı şirket tarafından kaynağı yapılan boru milinin sola kaçık olarak kaynatıldığı bunun da pedalda sürtme ve bir tarafa doğru kaçık olma problemine neden olduğunun tespit edildiği, bu nedenle 742 adet fren pedalı parçasının ıskarta edildiği ve Brezilya firması tarafından bedelin dava dışı SCM şirketine fatura edildiği, SCM şirketinin de hatanın davalı şirketten kaynaklandığını tespit ederek bu faturayı davalı şirkete yansıttığı, bunun üzerine davalının 01.10.2019 tarih ve 16.810,56-TL bedelli yansıtma faturası keserek davacı şirkete gönderdiği,

davacı şirketin Bursa 21. Noterliğinin 09.10.2019 Tarih ve 42350 Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile itiraz ettiği ve faturayı davalı şirkete iade ettiği, davalı şirketin bunun üzerine Kocaeli 8. İcra Müdürlüğü'nün 2019/132228 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığı, davacının icra dosyasına ödediği bedelin istirdadını talep ettiği anlaşılmış, uyuşmazlığın çözümü teknik bilgiyi gerektirdiği anlaşılarak dosya mahkememizce Kocaeli Üniversitesi Makine Mühendisliği fakültesinden seçilen heyete tevdi edilerek rapor alınmıştır.

Davacı tarafından sunulan bir adet numune fren pedalı bilirkişilerce incelenerek rapor hazırlandığından ve dava konusu ürünlerin imal edildiği makinelerin görülmesinin uyuşmazlığın çözümüne katkısı bulunmayacağı anlaşılarak davalı vekilinin keşif talebinin reddine karar verilmiştir.

Taraf iddia ve savunmaları, tanık anlatımları, dosya kapsamında yer alan ek ve kök bilirkişi raporları, tanık anlatımları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş; yansıtma faturasına konu hatalı imal edilen fren pedallarındaki üretim hatasının davalı şirketin imalat aşamasından kaynaklandığı davalının bu yansıtma faturasından sorumlu tutulamayacağı anlaşılarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." şeklindeki gerekçeyle, davanın kabulü ile.

20.993,32-TL'nin 13/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, karar verilmiş karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurmuştur.

6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, Dairemizce istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, tüm dosya kapsamından;

karar gerekçe içeriği bir bütün olarak değerlendirildiğinde mahkemece delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, karara dayanak alınan bilirkişi raporunun denetime açık, karar vermeye elverişli ve oluşa uygun olduğu, bilirkişi raporunda davaya konu fren pedalı parçaları ile ilgili olarak davacı Şirket tarafından yapılan işlemde hata bulunmadığının, fren parçalarındaki kaçıklığın davalı Normsay Otomotiv Metal Makine İmalat San. ve Tic.

A.Ş.'nin kusurundan kaynaklandığının belirlenmiş olmasına dolayısıyla, davalının davacının icra dosyasına yapmış olduğu ödeme nedeniyle sebepsiz zenginleştiğinin, davacının yapmış olduğu ödemeyi talep etmekte haklı olduğunun, tüm dosya kapsamından; kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus da bulunmadığının, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmasına göre, davalı vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde bulunmadığından istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1 gereğince esastan reddine, karar vermek gerekmiştir.

Gerekçeli karar başlığında; taraf vekillerinin adreslerinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde; usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; davalı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden; istinaf başvurusunun esastan reddine, karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca; Davalının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 1.434,05-TL İstinaf Karar Harcından, istinafa gelirken peşin alınan 358,70-TL'nin mahsubu ile bakiye 1.075,35-TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden davalı taraf üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden davalı tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davalıya iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

8-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

19/09/2022

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*