Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/1206 K.2022/1413

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; keşidecisi ..., avalistleri ... ve... olan 09/03/2021 tanzim tarihli 30/04/2021 vade tarihli 5.000,00.-TL bedelli. 30/06/2021 vade tarihli 15.000,00.-TL bedelli.

30/08/2021 vade tarihli 15.000,00.-TL bedelli bonoların zayi olduğunu, ..., ... ve ... ile müvekkilinin arasında 09/03/2021 günü bir borç ödeme sözleşmesi tanzim edildiğini, bu sözleşme müvekkilinin alacaklı sıfatıyla yer aldığı Gebze İcra Müdürlüğünün 2020/23896 esas sayılı takibinde borçlular ... ve...ın bakiye borcunun bir plan dahilinde müvekkiline ödenmesi hakkında olduğunu, sözleşmeyle takip borçluları ..., ... ve icra takibinde taraf sıfatı taşımayan (garantör) ...

55.000,00 bakiye borcun 20.000,00 TL'sini sözleşmenin imzası anında geri kalan kısmının ise 5.000,00 TL'sinin 30/04/2021 günü, 15.000,00 TL'sinin 30/06/2021 günü ve 15.000,00 TL'sinin 30/08/2021 günü olmak üzere taksitlerle müvekkiline ödenmesi hususunda mutabık kalındığını, iptalini talep ettikleri 3 adet senet de sözleşme anında peşin ödenen 20.000,0 TL'nin dışında kalan taksitle ödenmesi planlanan 35.000,00 TL teminat teşkil etmek üzere ... tarafından keşide edildiğini, söz konusu 3 adet senedin kaybolması nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... davanın reddine ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; somut olayda davaya konu bonolar müvekkilin rızası dışında elden çıkmış olup bu nedenle söz konusu senetler de incelenemediği, bonolar incelendiğinde üzerinde teminat senedi olduğuna dair herhangi bir ibare bulunmadığının görüleceğini, kaldı ki dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşme metninde de teminat senedi yahut bonoya dair herhangi bir ibare bulunmamakta ve bir bononun hukuken teminat bonosu olması için açıkça sözleşmede teminat hükmünün belirtilmesi,

teminat bonosu olarak geçen senetlerin açıkça yazması gerektiğini, bonolar üzerinde teminat olduklarına dair herhangi bir ibare bulunmamakla, bu durumda bonoları ele geçiren kötü niyetli bir üçüncü şahsın müvekkil aleyhinde işlem başlatmasına herhangi bir engel bulunmadığını beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLER

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/02/2022 Tarih - 2021/654 Esas - 2022/99 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece; davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 651. maddesi "Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir.

Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir" hükmüne amirdir.

Aynı şekilde TTK'nın 778'nci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi yollamasıyla anılan Kanunun iptale ilişkin 757 ilâ 765'nci maddeler hükümleri bonolar hakkında da geçerlidir.

Dosyanın incelemesinde; keşidecisi ..., avalistleri ... ve ... olan 09/03/2021 tanzim tarihli 30/04/2021 vade tarihli 5.000,00.-TL bedelli; 30/06/2021 vade tarihli 15.000,00.-TL bedelli;30/08/2021 vade tarihli 15.000,00.-TL bedelli bonoların zayi olduğu, bu nedenle bu bonoların iptaline karar verilmesi için eldeki davanın açıldığı, ilk derece mahkemesince açılan reddine karar verildiği, verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

TTK'nın 757'nci maddesinin birinci fıkra hükmü "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." şeklinde olup aynı Kanunun 759/2'nci madde hükmü ise "İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür" şeklinde olup bu dava ile amaçlanan bono bedelinin borçludan tahsilini sağlamaktır.

Yukarıdaki yasa maddeleri ve iptal davasının genel şartları birlikte değerlendirildiğinde; iptal davası açabilmek için davacının iptali talep olunan kambiyo senedinde hak sahibi olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla senedin rıza dışında elden çıkması durumunda elden çıktığı tarih itibari ile davacının senet alacaklısı olması gerekmektedir. Yasal düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde bu durumun dava şartı mahiyetinde olduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda; iptale konu 09/03/2021 tanzim tarihli 30/04/2021 vade tarihli 5.000,00.-TL bedelli; 30/06/2021 vade tarihli 15.000,00.-TL bedelli; 30/08/2021 vade tarihli 15.000,00.-TL lehtarının davacı ve keşidecisi ...olan bonoların davacının elinde iken zayi olduğu, buna göre davacının yetkili hamil konumunda olduğu anlaşılmakla, mahkemece; davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, davacının, dava dilekçesinde dava konusu bonoların teminat olarak verildiği bildirilmekle bonoların unsurları itibariyle kıymetli evrak niteliği taşımadığı anlaşılmakla davanın reddine şeklinde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Gerekçeli karar başlığında; davacı vekilinin adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, yerel mahkemenin kararının davacı lehine kaldırılmasına dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir hususta bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere ;

1-Davacının ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle ESASTAN KABULÜNE, GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 01/02/2022 tarih, 2021/654 Esas ve 2022/99 Karar sayılı kararının HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi gereğince, KALDIRILMASINA,

YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA,

a-Davanın KABULÜ ile; Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2020/23896 esas sayılı icra takip dosyanın dayanağı, lehtarı ... ve keşidecisi ... olan 09/03/2021 tanzim tarihli;

-30/04/2021 vade tarihli 5.000,00-TL bedelli,

-30/06/2021 vade tarihli 15.000,00-TL bedelli ve

-30/08/2021 vade tarihli 15.000,00-TL bedelli bonoların zayi nedeniyle iptaline,

b-Alınması gerekli 80,70 TL karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 59,30-TL harçtan mahsubu ile bakiye 21,4-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

c-Davacı tarafça yatırılan teminatın karar kesinleştiğinde istem halinde HMK'nın 392-(2) maddesindeki yasal süre de nazara alınmak suretiyle davacıya iadesine,

d-Davanın niteliği gereği yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

e-Kullanılmayan gider avansının karar keşinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

2-İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;

a-Davacının yatırdığı istinaf kanun yoluna başvuru harcının hazineye irad kaydına,

b-İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,

c-Davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

d-Davacının yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK.'nun 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince davacıya iadesine,

e-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359-(3) maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

İlişkin, 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-b)-3) maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi. 28/06/2022

... Başkan-... ¸e-imzalıdır ... Üye-... ¸e-imzalıdır ... Üye-... ¸e-imzalıdır ... Katip-... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*