Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/1673 K.2023/1687

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle.

02.11.2006 tarihinde 14.926,00 TL tutarında 3.486 kg. fındık teslim ettiğini ve 10.11.2006 tarihinde 9.720,00 TL tutarında 2.319 kg. fındık teslim ettiğini, davacının parasını defalarca davalı kooperatiften talep ettiğini, 5-6 ay sonra alacağının 9.100,00 TL’sini alabildiğini, bakiye alacağını alabilmek için defalarca telefonla ve bilfiil davalı kooperatife giderek talebini ilettiğini ancak bir sonuç alamadığını bu sebeple, Akyazı İcra Dairesinin 2012/81 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, Davalı Akyazı Fındık Tarım Satış Kooperatifi, Fiskobirlik’e (Fındık Tarım Satış Kooperatifleri Birliği) bağlı olarak çalıştığını,

e Fiskobirlik Türkiye genelinde kooperatifler eliyle üreticiden fındık aldığını, Kooperatif sayısı 1960'ta 26'ya, 1987'de 55'e yükselirken, ortak sayısı da aynı yıllarda 65.363'ten 176.264'e çıkmıştır.

Birliğe bağlı kooperatifler, Rize'den Adapazarı'na kadar geniş bir bölgeye yayılmıştır, birliğin merkezi Giresun olup, Akyazı Tarım Satış Kooperatifi de davacıdan Fiskobirlik adına fındık satın aldığını, kooperatif ana sözleşmesinde açıkça beyan edildiğini, kooperatif ana sözleşmesinde yönetim kurulunun aldığı kararlarla Fiskobirlik’in kararları çeliştiğinde Fiskobirlik kararlarına üstünlük tanınacağı ve yine dışarıdan fındık alınacak ise Fiskobirlik’in olurunun alınması gerektiği,

yıl içerisinde ne kadar fındık alınacağı gibi vs. kararların Fiskobirlik tarafından kooperatiflere bildirileceği yönünde kooperatif ana sözleşmesinde hükümlerin olduğunu, Akyazı Fındık Tarım Satış Kooperatifi Müdürlüğünün 30.01.2012 tarihli Akyazı İcra Dairesinin 2012/81 E. sayılı dosyasına sunduğu itiraz dilekçesiyle Akyazı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/809 E. sayılı dosyasına sunduğu 11.12.2015 tarihli tebligatı zuhulen aldıklarına yönelik beyanlarının sundukları ancak beyanı sundukları dilekçenin antetli kağıda yazıldığını ve antetli kağıtta yer alan davalı e posta adresinin [EPOSTA] olması iki şirket arasındaki organik bağın varlığını

ortaya koyduğunu, bu sebeplerle dava konusu davacının alacağı olan 15.546,00 TL’nin ürün teslim tarihi 02.11.2006'dan itibaren hesaplanacak en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte tahsiline, Davalı Akyazı Fındık Tarım Satış Kooperatifi (Fiskobirlik Kooperatifidir) ile Fiskobirlik arasında organik bağın varlığına, Yargılama giderleriyle ücreti vekaletin davalıya yükletilmesini ve fazlaya ilişkin hakkımız saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı hakkında icra takibi başlatığını öncelikle arabuluculuk ile ilgili bilgilendirme yapılmadığını, öncelikle bu sebeple davanın reddini talep ettiklerini, dava konusu alacak hakkında genel zamanaşımı süresi 10 yıl olup bu süre zarfında tahsil edilemeyen alacaklar yönünden genel alacak zamanaşımı söz konusu olduğunu, bu nedenle davacı tarafın, alacaklarına yönelik taleplerinin zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, Davacı tarafça davalı kurum ile dosya kapsamı dışında olan ve ihbar olunan kurum sıfatı ile yer alan Fiskobirlik Entegre Fındık İşletme Tesisleri San.

Ve Tic. A.Ş. Arasında organik bağ olduğu yönündeki iddialar mesnetsiz ve asılsız olduğu, her iki kurumun faaliyet alanları ve bölgeleri birbirinden farklı yerler olup davacı tarafın kurum nezdinde alacağı tahsil amaçlı herhangi malvarlığı olmadığından bahisle dosya kapsamına hiçbir ilgisi ve alakası bulunmayan Fiskobirlik Entegre Fındık İşletme Tesisleri San. Ve Tic.

A.Ş. yi davaya dahil etmeye çalıştığını, 2012/81 E sayılı Akyazı İcra Müdürlüğü dosyasından icra takibi yapıldığı yapılan tebligatın usulsüz olduğunu, beyan etmiş ve davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Davacının alacak talebinin kabulü ile; 15.546,00 TL'nin 09/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 2-Davacının davalı ile dava dışı Fiskobirlik A.Ş arasında organik bağ olduğunun tespiti isteminin 6100 sayılı HMK'nın 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca hukuki yarar yokluğundan usulden reddine ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesinin birinci paragrafında davacının parasını defalarca davalı kooperatiften talep ettiğini, 5-6 ay sonra alacağının 9.100,00 TL’sini alabildiğini, bakiye alacağını alabilmek için de defalarca telefonla ve bilfiil davalı kooperatife giderek talebini dile getirdiğini ifade ettiklerini; bu iddiaya davalının hiçbir itirazı olmadığını; temerrüdün 09.08.2017 tarihinden başlatılması ve yasal faize hükmedilmesi hatalı olduğunu; çünkü davacı, alacağını ürünün teslimiyle talep ettiğini; davalı yana, reddedilen talep yönünden 5.100,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi de hatalı olduğunu; çünkü reddedilen bir miktar olmadığını beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesi incelendiğinde görüleceği üzere, davada husumet "Fiskobirlik Entegre Fındık İşletme Tesisleri San. Ve Tic A.Ş"ye yöneltildiğini; ancak davalı kurumlar dosyaya sunulan dilekçe de ifade edildiği üzere faaliyet alanları ve merkezleri farklı olan iki ayrı tüzel kişilik olduğunu; bu nedenle davacı asilin yalnızca bulunduğu yerde Akyazı Fındık Tarım Satış Kooperatifi ile yapmış olduğu işlemden dolayı diğer davalı kurum sorumlu tutulması hukuka ve hakkaniyete aykırı olacağını; davacı taraf açısından alacak zaman aşımına uğraması nedeniyle açılan davanın zaman aşımı yönünden reddi gerektiğini beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/03/2022 Tarih - 2021/513 Esas - 2022/949 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

DAVA; alacak istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacının, davalı kooperatifin üyesi olduğu dönemde kooperatife 02/11/2006 tarihinde 14.926,00 TL değerinde 3486 kg ve 10/11/2006 tarihinde 9.720,00 TL değerinde 2319 kg fındık verdiğini, kooperatifin kendisine 9.100,00 TL ödeme yaptığını, bakiye 15.546,00 TL'nin halen ödenmediğini belirterek bu bedelin 02/11/2006 tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte davalıdan tahsilini ve davacı ile dava dışı ihbar olunan Fiskobirlik Entegre Fındık İşletme Tesisleri San. ve Tic A.Ş. arasında organik bağ olduğunun tespitini talep ettiği, dava dilekçesinin davalıya 12/11/2021 günü tebliğ edildiği,

ilk derece mahkemesince davalı vekilinin 24/11/2021 tarihli dilekçesi üzerine 25/11/2021 tarihinde cevap süresinin 2 hafta uzatılmasına karar verildiği, davalının 13/12/2021 tarihinde verdiği cevap dilekçesinde zamanaşımı itirazında bulunarak davanın reddini istediği, davalının 23/12/2021 tarih 1913 sayılı yazısı ile davacının kooperatiften 15.547,05 TL alacaklı olduğunu bildirdiği, ilk derece mahkemesince 15.546,00 TL alacağın 09/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

davacı ile dava dışı Fiskobirlik Entegre Fındık İşletme Tesisleri San. ve Tic A.Ş. arasında organik bağ olduğu tespiti isteminin hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verildiği, karara karşı taraf vekillerinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

1-Davalı vekilinin istinaf istemlerinin incelenmesinde;

Davalı vekilinin, dava dışı Fiskobirlik Entegre Fındık İşletme Tesisleri San. ve Tic A.Ş. Arasında organik bağ bulunmadığını ve davanın bu şirkete yöneltildiğini belirterek istinaf isteminde bulunduğu anlaşılmış ise de davacının dava dilekçesinde açıkça davalı kooperatifi davalı göstermiş olması ve bu davalının mahkemeye gönderdiği 23/12/2021 tarih 1913 sayılı yazısı uyarınca davacının bu davalıdan alacaklı olduğu anlaşılmakla husumete yönelik istinaf isteminin reddi gerekmiştir.

Zamanaşımı itirazının incelenmesinde ise, dava dilekçesinin davalıya 12/11/2021 günü tebliğ edildiği, ilk derece mahkemesince davalı vekilinin 24/11/2021 tarihli dilekçesi üzerine 25/11/2021 tarihinde cevap süresinin 2 hafta uzatılmasına karar verildiği, ancak davalı vekilinin 24/11/2021 tarihli dilekçesinde cevap süresinin uzatılması talebinin bulunmadığı, bu durumda cevap süresinin 26/11/2021 tarihinde cevap süresinin dolduğu, davalının süresinde cevap dilekçesi sunmaması nedeniyle zamanaşımı itirazının dinlenme olanağının bulunmadığı anlaşılmakla bu istinaf isteminin de reddi gerekmiştir.

2-Davacı vekilinin istinaf istemlerinin incelenmesinde;

a-Davacının dava dilekçesinde fındığı davalı kooperatife verdiğini ileri sürdüğü, davalı kooperatifin bu iddiayı doğruladığı ve 23/12/2021 tarih 1913 sayılı yazısı ile davacının alacaklı olduğunu bildirdiği, davacı ile dava dışı Fiskobirlik Entegre Fındık İşletme Tesisleri San. Ve Tic A.Ş. Arasında her hangi bir alacak borç ilişkisinin bulunmadığı anlaşılmakla kooperatifle bu şirket arasındaki organik bağın tespit edilmesinde davacının hukuki yararı olmadığının anlaşılması nedeniyle istinaf isteminin reddi gerekmiştir.

b-Davacının dava dilekçesinin iki talebinden birinin reddedilmiş olması nedeniyle reddedilen talep yönünden davalı vekiline vekalet ücretine hükmedilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından bu istinaf isteminin de reddi gerekmiştir.

c-Temerrüte yönelik istinaf isteminin incelenmesinde 6098 sayılı TBK'nın 117. Maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusunun ancak alacaklının ihtarı ile temerrüte düşeceği, davacının davalıya gönderdiği bir ihtarnamesinin bulunmadığı, davacının, alacağını ilk kez Akyazı İcra Dairesinin 2017/784 esas sayılı icra takip dosyasında istediği ve davalının bu takip tarihi olan 03/08/2017 tarihinde temerrüte düştüğü anlaşılmakla temerrüte yönelik istinaf isteminin kısmen kabulü ile kararın kaldırılmasına ve davacı alacağının 03/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

3-Gerekçeli karar başlığında; taraf vekillerinin adreslerinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan bu nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle reddine, davacı vekilinin istinaf istemlerinin yukarıda (2-c) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle kısmen kabulüne diğer istinaf istemlerinin yukarıda (2/a-b) bendinde açıklanan nedenlerle reddine, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-)Davalının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE;

2-)Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN KISMEN KABULÜNE; Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/03/2022 Tarih - 2021/513 Esas - 2022/949 Karar sayılı kararının HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi gereğince kamu düzeni gereğince KALDIRILMASINA,

a-Davacının alacak talebinin KABULÜ ile; 15.546,00 TL'nin 03/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

b-Davacının, davalı ile dava dışı Fiskobirlik Entegre Fındık İşletme Tesisleri San. ve Tic A.Ş. arasında organik bağ olduğunun tespiti isteminin 6100 sayılı HMK'nın 114-(1)-h) ve 115-(2) maddeleri uyarınca hukuki yarar yokluğundan USULDEN REDDİNE,

c-Karar kesinleştiğinde dosyamız içerisinde bulunan dosya asıllarının ilgili mahkemelere ve icra müdürlüklerine iadesine,

ç-Alınması icap eden 1.061,74 TL harçtan peşin alınan 265,49 TL harcın mahsubu ile bakiye 796,25 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

d-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 5.100,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

e-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden red edilen talep yönünden 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

f-Davacı tarafından yapılan ilk masraf olan peşin harç 265,49 TL, başvurma harcı 59,30 TL, vekalet harcı 8,50 TL ile tebligat, müzekkere gideri 250,00 TL olmak üzere toplam 583,29 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,

g-Davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

h-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

3-)İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;

Davacı Yönünden

-İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harcının hazineye irad kaydına,

-İstinaf Karar Harcının talep halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,

-Davacı tarafından yapılan 220,70-TL İstinaf Kanun yolu masrafı ile 188,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 408,70 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

Davalı Yönünden

-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 1.061,74 TL İstinaf Karar Harcından, istinafa gelirken peşin alınan 265,48 TL'nin mahsubu ile bakiye 796,26 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

-İstinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların, istinaf eden üzerinde bırakılmasına,

4-)İstinaf edenler tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf edenlere iadesine,

5-)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

6-)Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

7-)Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.25/10/2023

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*