Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/1729 K.2022/1704

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı aleyhine Gebze İcra Dairesi 2021/28629 E. sayılı dosyasından kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığını, dosya takip çıkış miktarının 456.112,32-TL olduğunu, davaya konu senet bedelinin 340.000-TL olduğunu, iş bu takibe konu senet üzerinde bulunan imzanın davacının eli ürünü olmadığını, davacının, icra takip alacaklısı ... ve diğer borçlu ... tarafından imzasının taklit edildiğini düşündüğünü, davalı ... ve diğer borçlu ... hakkında ayrıca suç duyurusunda bulunulduğunu, soruşturma numarasını bilahare dosyaya bildirileceklerini,

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/291 Değişik İş sayılı dosyasından alınan ihtiyati haciz kararı nedeniyle davacının bütün banka hesaplarına (15 banka) bloke konulduğunu, çalıştığı kuruma maaş haciz müzekkeresi gönderildiğini, senet üzerindeki imzanın Gebze 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/615 E. sayılı dosyasına sundukları dekontlarda bulunan davacıya ait imzaların, vekaletname üzerindeki imzası ve kurumlardan istenecek imzalarıyla karşılaştırıldığında gözle görülür bir şekilde farklı olduğunu, davacının 4.025,25-TL maaşla çalışan bir işçi olduğunu, davanın harçlarını ödemesinin zor olduğunu,

sağdan soldan aldığı borçlarla ancak avukat tuttuğunu, Gebze 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/615 E. sayılı dosyasından banka hesaplarındaki paraların alınmaması için 60.000-TL teminat yatırmak zorunda kaldığını, hayatı boyunca bütün birikimi üzerinde haciz olduğundan kullanamadığını, bu davalar yüzünden borca giren işçi olan müvekkilinin dava harç ve giderlerini karşılamasının imkansız olduğunu, dava dilekçelerinin ekinde fakirlik belgesi sunduklarını ve bu belgeye dayanarak davacı hakkında adli yardım kararı verilmesi gerektiğini,

davacının uğradığı zararın tazmini için davalı ... tarafından ihtiyati haciz kararı alınırken teminat olarak yatırılan tutar üzerine tedbir konulmasını talep ettiklerini, davalı tarafla yapılan arabuluculuk görüşmesine dair arabuluculuk tutanağını dava dilekçesi ekinde sunduklarını, tüm bu nedenlerle öncelikle adli yardım talebinin kabulüne, Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/291 Değişik İş sayılı dosyasında bulunan davalı ... tarafından yatırılan teminat üzerine tedbir konulmasını,

Gebze İcra Müdürlüğü 2021/28629 E. sayılı dosyasına ilişkin dayanak belge (senet) üzerindeki sahte imzanın aleni bir şekilde gözle görünür bir biçimde belirgin olduğunu, yapılacak bilirkişi incelemesinde belge üzerindeki sahteciliğin ve imzanın davacıya ait olmadığı anlaşılacağından davacının borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bahse konu menfi tespit davasında davaya konu senedin icraya konulduğu takibe dayanak olan ihtiyati hacizi veren mahkeme ile aynı mahkeme olduğunu, İcra dosyası Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/291 değişik iş sayılı dosyasından alınan ihtiyati haciz kararı nedeniyle davacının bütün banka hesaplarına (15 banka) bloke konulmuş çalıştığı kuruma maaş haciz müzekkeresi gönderilmiş olduğunu, İhtiyati haciz kararı alınırken davalı alacaklı tarafından borçlunun zarara uğraması durumu için teminatın yatırıldığını, dava dilekçelerinde bu teminat üzerine tedbir konulması taleplerinin reddedilmiş olduğunu,

tedbir kararı verilmesi gerektiğini, İhtiyati haciz kararı veren Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/291 değişik iş sayılı dosyasına yapılan itirazın da bu mahkeme tarafından duruşma açılıp reddedilmiş olup bu red kararını da istinaf ettiklerini, bu durumda ihtiyati haciz alan haksız alacaklı teminatını çok rahat bir şekilde çekebileceğini, bu nedenle tedbir konulması taleplerinin kabulü gerekirken reddinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; karşı tarafın imzaya itirazının tamamen haksız ve kötü niyetli olduğunu, karşı tarafın imzaları ile senetteki imza ile bire bir aynı olduğunu, karşı taraf davalının alacağına kavuşmasını engellemek için imzaya itirazda bulunmuş olduğunu, davalı alacaklı kambiyo senedinde anlaşılacağı üzere senette hamil olduğunu, davalıya anılan senetin ciro yoluyla geçmiş olduğunu, bu nedenle keşidecinin imzasının geçerli olup olmadığını bilecek durumda olmadığını, senette borçlu olan ve aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen ...'ın borca ve imzaya herhangi bir itirazının olmadığını,

karşı tarafça icra dosyasına teminat takip kesinleştikten sonra 08.12.2021 tarihinde yatırıldığını, anılan tarihte artık ihtiyati haczin herhangi bir hükmü kalmadığından ihtiyati haczin kaldırılması ve teminatın iade edilmemesine yönelik talebin hiçbir hukuki dayanağı olmadığını, davacının haksız ihtiyati haciz nedeniyle zarara uğradığı iddiası ve bu kapsamda tazminat talebi bulunmadığı, bu talep ve iddiaların farklı bir yargılamanın konusunu oluşturabileceği, dava konusu olmayan şeyler hakkında ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği yasa HMK'nın 389 ve devamı maddelerinde açıkça hüküm altına alındığından,

istinaf başvurusu açıkça usul ve yasaya aykırı olup, reddinin gerektiğini belirterek; davacının haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/105 Esas 13/04/2022 tarihli Ara Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkin olup, davacı vekili Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/291 değişik iş sayılı dosyasında, davalı ... tarafından yatırılan teminat üzerine tedbir konulmasını talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince; davanın menfi tespit davası olduğu, davacının Mahkememizin 2021/291 D. İş sayılı dosyasından verilen ihtiyati haciz kararına istinaden başlatılan takip nedeniyle sahtecilik iddiasıyla borçlu olmadığının tespitini istediği, ihtiyati tedbire konu teminatın davanın konusu olmadığı, davacının haksız ihtiyati haciz nedeniyle zarara uğradığı iddiası ve bu kapsamda tazminat talebi bulunmadığı, bu talep ve iddiaların farklı bir yargılamanın konusunu oluşturabileceği, dava konusu olmayan şeyler hakkında ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği anlaşılmakla; ihtiyati tedbir koşullarının oluşmadığı kanaatine varıldığından davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İhtiyati tedbir, bir "geçici hukuki koruma" müessesesi olarak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389 ila 397. maddeleri arasında düzenlenmiş olup, "İhtiyati tedbirin şartları" başlıklı 389. maddesi; "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." şeklinde olup, aynı kanunun 341. maddesi ile de "İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir" şeklindedir.

Doktrinde ihtiyati tedbir, "dava sırasında davalının dava konusunu üçüncü bir kişiye devretmesi (m.125) gibi bir nedenle, davacının davayı kazanması halinde dava konusu mal veya hakka kavuşması tehlikeye girebilir. İşte, davacının davayı kazanması halinde, dava konusu mal veya hakka kavuşmasını daha dava sırasında (hattâ davadan önce) güvence altına almaya yarayan tedbirler" olarak açıklanmıştır. (Baki Kuru; İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medeni Usul Hukuku-2016, s.631)

HMK’nın 389. maddesinde ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup, söz konusu maddede; meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkânsız hâle geleceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan hâller, genel bir ihtiyatî tedbir sebebi ve şartı olarak kabul edilmiştir. Mahkemece, ihtiyatî tedbir yargılamasının gerektirdiği inceleme ve ispat kuralları dikkate alınarak, yapılan incelemeden sonra, bu sakınca veya zararı ortadan kaldıracak tedbire karar verilmesi mümkün olacaktır.

İhtiyatî tedbirde asıl olan ihtiyatî tedbire esas olan bir hakkın bulunması ve bir ihtiyatî tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır. Bunlar ihtiyatî tedbirin temel şartlarını oluştururlar. Maddede bu iki hususa yer verilmiş ihtiyatî tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyatî tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir. Tedbir talebinin kabulü veya reddi bir kısım genel ilkeler konularak hakime bırakılmış, ancak ihtiyati tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verileceğini düzenlemiştir.

Karar başlığında; tarafların T.C. ibaresinin yazılmaması İİK'nın 260. ve kıyasen uygulanması gereken HMK'nın 391-(2) maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Yapılan açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında, davanın,kambiyo senedine dayalı icra takibinden sonra açılmış menfi tespit davası olduğu, üzerine ihtiyati tedbir konulması istenen, Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/291 D. İş sayılı dosyasına davalı ... tarafından yatırılan teminata ilişkin olarak açılmış bir dava olmadığı, dolayısıyla kaydına ihtiyati tedbir konulması istenen teminatın uyuşmazlık konusu olmadığı, bu nedenlerle mahkemece verilen 13/04/2022 tarihli ara kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırı bir husus bulunmadığı anlaşıldığından yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince; davacının istinaf başvurusunun esastan reddine, karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca; Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden alınmasına yer olmadığına,

3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf yolu için yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince esas hükümle birlikte yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

5-İstinaf eden tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

8-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.03/10/2022

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*