Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/1791 K.2022/1467

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle.

05/08/2021 günü davacının yasal danışmanı olduğu ''sınırda zeka düzeyi+juvenil romatoid artrit'' tanısı konulan oğlu .....'ın bu özel durumundan faydalanıldığını, kandırıldığını ve elindeki telefon alınarak dolandırıldığını 38.300-TL kredi, 15.000 TL kredi kartı, 2.937-TL kmh, 3.000-TL cari hesapta bulunan para ve altın hesabında bulunan 5 gr altının Denizbank Adapazarı Şubesi hesabından çalınarak harcandığını, bu sebeple suç duyurusunda bulunulduğunu harcamalara itiraz edildiğini, bankaya bildirim yapıldığını ancak davalı banka tarafından hiç bir şekilde yardımcı olunmadığını,

mobil bankacılık üzerinden kullanılan krediler kredi kartı kullanımları ve söz konusu kullanılan kredi için banka tarafından yapılan Metlife Emeklilik ve Hayat Poliçesi tahsilatları için hiç bir imza ve onay alınmadığını, bloke konulan harcamaların da daha sonra blokesinin kaldırıldığını ve hesaplardan çıkışı sağlandığını, ...'ın Sakarya'da faaliyet gösteren A101'in deposunda getir götür işlerinde çalışmakta olup davalı bankada maaş hesabı bulunduğunu, ayrıca davalı banka tarafından bir de internet bankacılığı tanımlandığını, ...'ın ''sınırda zeka'' özel durumu bulunduğundan hiç bir bankacılık işlemi yapamayacağını,

internet bankacılığı işlemleri için talebinin bulunup bulunmadığı, imza ve gerekli belgelerin usulünce tanzim edilip edilmediği, var ise imzanın kime ait olduğunun belli olmadığını, izah edilen nedenlerle mobil bankacılık üzerinden 38.000-TL kredi, 15.000-TL kredi kartı ve 2.937-TL km h. kullanımından dolayı ...'ın hiç bir borcunun olmadığının tespitini, mobil bankacılık üzerinden çekilen cari hesaptaki 3.000-TL ve 5 gram altın bedeli 2.403,64-TL olmak üzere toplam 5.403,64-TL'nin çekim tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte geri ödenmesini,

harcamaların tahsili amaçlı davalı bankanın ...'ın maaş hesabından kendiliğinden yaptığı kesintilerin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derce mahkemesince; "... Mahkememizin görevsizliğine, davanın görev dava şartı yokluğundan usulden reddine, Bu karara karşı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak görevsizlik kararının kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten itibaren, karara karşı kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde, dosyanın görevli Sakarya Tüketici Mahkemesine gönderilmesine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın esasına yönelik beyan ve itirazlarının saklı kalmak kaydıyla, Yerel Mahkeme’nin 29/03/2022 tarihli usul, yasa ve örnek içtihatlara aykırı kararının ortadan kaldırılmasına ve neticeten haksız davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme karının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/03/2022 tarih, 2022/377 Esas 2022/1054 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

DAVA; menfi tespit ve tazminat istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Davacı vekilinin, telefon dolandırıcılığı yöntemi ile davacıya davalı bankadan kredi kullandırıldığı ve dava dışı üçüncü kişiler tarafından kredi bedeli ve bir kısım para ve altının alındığını belirterek davalı bankanın bu zarardan sorumlu olduğu gerekçesi ile eldeki davayı açtığı, ilk derece mahkemesince davada görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi olduğu gerekçesi ile tensiben davanın görevsizlik nedeni ile usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Taraflar da, yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

6100 sayılı HMK.'nun 114-(1)-c) maddesi uyarınca; görev, mahkemeye ilişkin olumlu dava şartıdır. Mahkeme tarafından dava şartlarının bulunup bulunmadığı, davanın her aşamasında resen araştırılır. Dava şartının bulunmaması halinde, HMK.'nun 115-(2) maddesi uyarınca; davanın usulden reddine, karar verilir.

28/05/2014 tarihinde yüıürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un (3)-1)-k) maddesinde, tüketici. "Ticari veya mesleki olmayan amaçlı hareket eden gerçek veya tüzel kişi" olarak, aynı Kanun'un (3)-1)-n) bendinde sağlayıcı.

"Kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye hizmet sunan ya da hizmet sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişi," olarak, aynı Kanun'un 3/1-l bendinde tüketici işlemi " Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi" şeklinde tanımlanmıştır.

Tüketici Mahkemeleri'nin görevini düzenleyen 73-(1) maddesinde; "Tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir".

Eldeki uyuşmazlıkta, davaya konu banka mevduat sözleşmesi, kredi sözleşmesi ve diğer belgelerin getirtilmediği görülmektedir. Sayılan sözleşme ve belgeler olmadan davacının yukarıda açıklanan şekilde tüketici sıfatında olup olmadığı ve davayı doğuran olayın tüketici işlemi sayılıp sayılmayacağının belirlenmesi olanaklı değildir. Davalı banka da görevli mahkemenin Ticaret Mahkemesi olduğunu ileri sürmektedir. Bu belirlemelere göre eksik araştırma üzerine verilen kararın kaldırılması gerekmiştir.

Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş; davacı ile davalı arasındaki mevduat ve kredi sözleşmelerinin getirtilmesi, sözleşmelerin incelenerek niteliklerinin (tüketici sözleşmesi vs.) belirlenmesi, davalıya dava dilekçesinin tebliği ile taraflara arasındaki hukuki ilişkinin niteliği konusunda savunma ve beyanda bulunma olanağı tanınması, dilekçeler aşaması tamamlandıktan ve belirtilen eksiklikler giderilip usulü işlemler tamamlandıktan sonra mahkemenin görevi hakkında bir karar verilmesi olmalıdır.

Gerekçeli karar başlığında; davalının adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının HMK'nın 353-(1)-a)-3)-6) maddesince kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalının; İlk derece mahkemesinin kararına ilişkin İstinaf Başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-3)-6) maddesi gereğince ESASTAN KABULÜNE,

a-Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/03/2022 tarih, 2022/377 Esas 2022/1054 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

b-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

2-İstinaf Karar Harcının, talebi halinde ve ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

3-İstinaf eden tarafından yapılan İstinaf başvuru giderlerinin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirilmesine,

4-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362-(1)-g) maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.06/09/2022

... Başkan... ¸e-imzalıdır. ... Üye... ¸e-imzalıdır. ... Üye... ¸e-imzalıdır. ... Katip... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*