Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/1793 K.2022/1672

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirektin Aygaz, Mogaz Lipetgaz markaları ile Türkiye geline yayılmış bayilikleri vasıtasıyla halk arasında mutfakgazı olarak bilinen sıvılaştırılmış LPG dağıtım ve tevzi iştigali yaptıklarını, LPG nin TS55 ve TS 2178 standart gereği kendi markasını taşıyan ve mülkiyeti marka sahibi firmaya ait tüpler depozito mukabili bayii ve abonelere verildiğini,davalıların davacı şirket ile bir ticari ilişkini bulunmadığını, Hendek Sulh Hukuk Mahkemesi 2022/2 Diş sayılı dosayı ile 11/02/2022 tarihinde "...

Balıklı ihsaniye Mahl. Dere köprüsü başındaki bahçe Hendek Sakarya " adresinde bulunan DEPO adresinde davacı şirketlerin markasını taşıyan, davacı şirkete ait olan ve bilirkişinin 18/03/2022 tarihli raporunda belirttiği davaya konu edilen Aygaz, Mogaz ve Lipetgaz ibareli 862 adet tüp tespit edildiğini, ayrıca raporda ...

Sakarya adresinde Bereket Markette Aygaz, Mogaz ve Lipetgaz markalı tüplere rastlanılmadığı, Mogaz tüm bayii yazısı market camında hala bulunduğunun tespitine yer verildiği Hendek Savcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, davalı şirket ile davacı şirket arasında ticari bir ilişkisinin bulunmadığını, davalı tarafın mülkiyeti davacı şirketi ait LPG tüplerini piyasadan topladığını ve tüketici nezdinde maruf ve meşhur olan davacı şirketin markasını taşıyan tüpleri ticari faaliyetine konu ettiğini ve davacıyı zarara uğratığını, bu sebeplerle davalı işyerinde tespit edilen dav akonusu 862 adet tüp üzerine teminatsız ihtiyati tedbir konulmasını,

davalı işyerinde tespit edilen MOGAZ tüm bayii yazısının ihtiyati tedbir olarak kaldırılmasını, tüplerin imhasını,fazlaya ilişkin talepleri saklı kalmak kaydı ile 600,00 TL maddi tazminata hükmedilmesini 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusunun tazminat olan haksız rekabet iddiasına dayanan davalarda arabuluculuk zorunlu olduğunu ve dava şartı olup, davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olduğu dava şartı olan zorunlu arabuluculuğa başvurulmamış olması nedeni ile davanın usulden reddinin gerektiğini, yetki ve husumet itirazları bulunduğunu, taraflar arasında uzun yıllara dayanan ticari ilişkinin söz konusu olduğunu ve davalı şirketin , davacı ile 2016 yılından 2021 yılı sonuna kadar tam 5 yıl boyunca davacı şirketin bayiliğini yaptığını, taraflar arasında bayilik sözleşmesinin 2021 yılında sona erdiğini,

davalı şirketin davacı ile rekabet edebilmesi konumu ve işletmesel büyüklüğü nedeni ile zaten fiilen imkansız olduğunu, haksız rekabet şartlarının oluşmadığını üstelik davalı şirketin iddia konusu tüplerin satışını yaptığına dair dosyaya herhangi bir delil de sunulmamış olduğunu, bu bağlamda da haksız rekabet iddiaları mesnedsiz olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Yetki ilk itirazının kabulü ile, mahkememizin yetkisizliğine, 2-Kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde başvurulması halinde dosyanın yetkili İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı şirketlerin Sakarya Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne kayıtlı olup, dava konusu tüplerin ve Mogaz tüp bayii yazısının tespit edilmiş olduğu adresin de Hendek/Sakarya adresi olduğunu, haksız fiilin işlendiği ve zararın meydana geldiği yerin Sakarya/Hendek olup yetkili ve görevli Mahkemenin de Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, hal böyle iken davalı tarafın yetki itirazının kabulü ile davanın İstanbul (Çağlayan)Nöbetçi Asliye Ticaret Mhakemesine gönderilmesine karar verilmesinin esas ve usül yönünden yasaya aykırı olduğunu belirterek; istinaf başvurusunun kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalılar vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen 11/10/2021 tarihli Fesih ve İbra Protokolü'nün 5. maddesinde "İşbu Protokol'den doğan ihtilafların hallinde İstanbul (Çağlayan) Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir." hükmüne yer verildiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin Tüplü Bayilik Sözleşmesi olması, sözleşmenin sona ermesinden bir kaç ay sonra açılan işbu davanın da davacıya ait olduğu iddia edilen tüplere dayanması nedeni ile huzurdaki davanın söz konusu sözleşmeler ile HMK m. 17 uyarınca yetkili kılınan mahkeme(İstanbul-Çağlayan) dışında görülmesinin usul hukuku bağlamında olanaklı olmadığını beyan ile; davacı tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 31/05/2022 Tarih - 2022/399 Esas - 2022/1197 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; haksız rekabetten kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece; "mahkemenin yetkisizliğine" kararı verilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacının, Aygaz, Mogaz Lipetgaz markaları ile Türkiye geneline yayılmış bayilikleri vasıtasıyla sıvılaştırılmış LPG dağıtımı yaptığı, LPG nin TS55 ve TS 2178 standart gereği davacının markasını taşıyan ve mülkiyeti davacıya ait tüplerle, depozito mukabili bayii ve abonelere verildiği,

davalının, mülkiyeti davacı şirkete ait LPG tüplerini piyasadan topladığı ve tüketici nezdinde maruf ve meşhur olan davacı şirketin markasını taşıyan tüpleri ticari faaliyetine konu ettiği ve davacıyı zarara uğratığı, bu sebeplerle fazlaya ilişkin talepler saklı kalmak kaydı ile 600,00 TL maddi tazminat ile 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesi için eldeki davanın açıldığı, ilk derece mahkemesince açılan davada yetkisizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verildiği, verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

HMK m. 6'da; " (1) Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.

(2) Yerleşim yeri, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre belirlenir.

"

HMK m. 10'da; "-(1) Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir. "

HMK m. 16'da; " (1) Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.

"

TBk m. 89'da; "Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır;

1. Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde,

2. Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde,

3. Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde, ifa edilir. Alacaklının yerleşim yerinde ifası gereken bir borcun doğumundan sonra alacaklının yerleşim yerini değiştirmesi sebebiyle ifa önemli ölçüde güçleşmişse borç, alacaklının önceki yerleşim yerinde ifa edilebilir" hükümlerine yer verilmiştir.

Tüm bu açıklamalara göre somut olaya gelince; yanlar arasında 15/12/2016 tarihli tüplü bayilik sözleşmesi bulunduğu ve bu sözleşmenin 11/10/2021 tarihinde fesih ile sona erdirildiği, davacının dava konusu ettiği eylemlerin Hendek Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 11/02/2022 tarih 2022/2 tespit dosyası ile tespit edildiği ve uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşmeden sonraki döneme ait olduğu, bu hali ile sözleşmedeki yetki şartının eldeki davada uygulanamayacağı ve uyuşmazlığın haksız rekabetten kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

Davacının adresi Şişli/İstanbul, davalıların adresi ise Hendek/Sakarya olarak gözükmektedir. Uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığı düşünüldüğünde TBK'nın 89 ve HMK'nın 16. maddeleri uyarınca davacının ikametgahı adresi de genel yetki kuralı haricinde yetkilidir. Yani davacının davasını İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinde ya da Sakarya Asliye Ticaret Mahkemelerinde açması konusunda seçimlik hakkı mevcuttur.

Bu durumda, Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi davaya bakmakla görevli ve yetkilidir. İlk derece mahkemesince davanın esasına ilişkin deliller toplanarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile yetkisizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş olması doğru olmamıştır. Davacı vekili istinaf taleplerinde haklıdır.

Gerekçeli karar başlığında; davacı ile taraflar vekillerinin adreslerinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir. Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, diğer istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-3) maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-3) maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,

2-SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 31/05/2022 tarih, 2022/399 Esas ve 2022/1197 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,

5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359-(3) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi. 28/09/2022

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*