Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/2202 K.2023/2147

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalılar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesi nedeniyle ödenmeyen borçların tahsili amacıyla Kocaeli İcra Dairesi'nin 2021/96694 Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe borçlularca itiraz edildiğini belirterek; itirazın iptaline ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile davalılar arasında borç ilişkisi bulunmadığını, davacının iddiasını kanıtlamakla yükümlü olduğunu, davacının taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... Davanın KABULÜ ile; 1-Kocaeli İcra Müdürlüğünün 2021/96694 esas sayılı dosyasına borçlunun yapmış olduğu itirazın iptaline, 2-Takibin kaldığı yerden devamına, 3-Asıl alacağın %20'si oranında tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın iddiasını kanıtlamakla yükümlü olduğunu, davacının davasını hukuken ispat edemediğini, icra takibinde, takibe dayanak belge sunmayan davacının, itirazın iptali davasında icra dosyasında var olan belgeler dışında başka belgelere dayanamaması nedeni ile bilirkişi raporunda iş bu belgelere dayanılmasının hukuka aykırı olduğunu, hesap kat ihtarnamesinin usulüne uygun tebliğ edilmediğini, temerrüt faizi koşullarının oluşmadığını, davacının davasının zamanaşımına uğradığını belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davacı vekili tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/05/2022 tarih, 2021/614 Esas - 2022/330 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacı tarafından başlatılan icra takibine yapılan vaki itirazın iptali ile takibin devamı ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince toplanan deliller ve yapılan yargılama sonunda; "...Tarafların iddia ve savunmaları, akdedilen kredi sözleşmesi, kefalet sözleşmesi, banka kayıtları, yaptırılan bilirkişi incelemesi ve tüm dosya kapsamından; dava hukuki niteliği itibariyle İİK'nun 67. maddesinden yasal dayanağını alan itirazın iptali davası olup, alacaklının icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK'nun 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır.

Takip hukukundan doğan bu davada tespit edilecek husus borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazında haklı olup olmadığının belirlenmesidir.

Somut uyuşmazlıkta davacı banka ile davalılar arasında genel kredi sözleşmesi imzalandığı, davalı ...'nün ise müşterek borçlu, müteselsil kefil sıfatıyla genel kredi sözleşmesini imzaladığı, kefalet sözleşmesine göre borcun tamamından sorumlu olduğu, asıl borçlunun borcunu ödememesi nedeniyle ve sözleşmenin diğer maddelerini ihlal etmesi sebebiyle kredinin kat'ına ilişkin ihtarnamenin keşide edildiği ve borçlulara ihtarnamenin tebliğ edildiği,

bu haliyle borcun muacceliyet kazandığı ve borçlunun temerrüde düştüğü, mahkememizce benimsenen bilirkişi raporu da esas alınarak davacı bankanın Kocaeli İcra Dairesinin 2021/96694 esas sayılı dosyasına yapılan takibin haklı ve yerinde olduğu,

davalı borçluların itirazlarında haksız olduğu anlaşılmakla itirazın iptali ile takibin devamına, alacak likit olduğundan asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur." şeklindeki gerekçeyle davanın kabulü ile Kocaeli İcra Dairesi'nin 2021/96694 Esas sayılı dosyasına borçlunun yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, asıl alacağın %20'si oranında tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş karara karşı davalılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Kamu düzeni yönünden yapılan incelemede;

1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilk derece yargılamasının beş temel aşamadan oluşması öngörülmüştür. Bunlar sırası ile; dilekçelerin karşılıklı verilmesi, ön inceleme, tahkikat, sözlü yargılama ve hükümdür.

HMK'nın 118 ila 136. maddelerinde "dilekçelerin karşılıklı verilmesi" aşaması ile dava, cevap, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçelerinin içeriği, dilekçelerin verilme zamanı ve zamanında verilmemesinin sonuçları, HMK'nın 137 ila 142. maddelerinde "ön inceleme" aşaması ile ön incelemenin kapsamı, yapılacak işlemler ve usulü, HMK'nın 143 ila 183.maddelerinde "tahkikat" aşamasının, HMK'nın 184 ila 186. maddelerinde "sözlü yargılama" aşamasının, HMK'nın 294 ila 303. maddeleri arasında "hüküm" aşamasının kapsamı ve usulü düzenlenmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda yargılamanın ilk kesiti, davanın açılması ile başlayan dilekçelerin karşılıklı verilmesi aşamasıdır. Dava dilekçesinin HMK'nın 119. maddesinde yer alan unsurları içermesi, harç ve gider avansının ödenmesi, belgelerin sunulması yada başka yerden getirtilecek belgelere ilişkin açıklama yapılması zorunludur.

Dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde, davalı da cevap dilekçesini sunmalı (HMK m.127/1), yine cevap dilekçesinde, savunmasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetlerini, her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceğini göstermeli ve taleplerini belirtmelidir (HMK m. 129).

Dava ve cevap dilekçelerinin kapsamına ilişkin ilkelerin tamamlayıcısı niteliğinde olan HMK'nın 136/2. maddesi gereğince; davacının cevaba cevap, davalının da ikinci cevap dilekçesi hakkında, dava ve cevap dilekçelerine ilişkin hükümler, niteliğine aykırı düşmediği sürece kıyasen uygulanacaktır.

Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonraki aşama 6100 sayılı HMK'nın Dördüncü Bölümünde yer verilen ön inceleme aşamasıdır.

Ön incelemenin amacı, tahkikat aşamasına geçmeden önce gerekli hazırlıkların yapılarak yargılamanın gereksiz yere uzamasını engellemek, tarafların yargılamada gerekli hazırlığı davanın başında yapmasını sağlamaktır.6100 sayılı HMK'nın ön incelemenin kapsamı başlıklı 137. maddesinde; dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılacağı, 138. madde dikkate alınarak,

öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verileceği, dava şartları ve ilk itirazlar hakkında mahkemenin kararını vermeden önce, gerektiği takdirde bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebileceği, ön inceleme duruşmasında tarafların iddia ve savunmaları kapsamında, uyuşmazlık konularını tam olarak belirleyebileceği, hazırlık işlemleri ile tarafların delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken işlemleri yapacağı, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda, onları sulhe veya arabuluculuğa teşvik edeceği ve bu hususların tutanağa geçirileceği belirtilmiştir.

Ayrıca ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar ile sınırlı olmak üzere tanık dinleme, belge inceleme, bilirkişi görüşü alma, keşif yapma ve yemin teklif etme gibi işlemlerin yapılması öngörülmektedir. HMK'nın 137/2 maddesinde "ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemeyeceği ve tahkikat için duruşma günü verilemeyeceği" düzenlenmiştir. Bu düzenleme emredici nitelikte bir düzenlemedir. Gereksiz duruşmalara ilişkin uygulamadaki eski alışkanlıkların devam etmesinin kesin olarak önüne geçilmesi amacıyla Kanun koyucu, ön inceleme aşaması tamamlanmadan ve bu aşamada alınması gereken kararlar alınmadan tahkikat aşamasına geçilmesini ve tahkikat için duruşma günü belirlenmesini kesin bir ifade ile yasaklamıştır (Pekcanıtez/ Atalay/Özekes s.574).

Açılan dava, HMK'nın 316/1. maddesine göre basit yargılama usulüne tabidir. 6100 sayılı HMK'nın "Ön İnceleme ve Tahkikat" başlıklı 320.maddesinde göre de;

''(1) Mahkeme, mümkün olan hâllerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir.

(2) Daha önce karar verilemeyen hâllerde mahkeme, ilk duruşmada dava şartları ve ilk itirazlarla hak düşürücü süre ve zamanaşımı hakkında tarafları dinler; daha sonra tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları tek tek tespit eder. Uyuşmazlık konularının tespitinden sonra hâkim, tarafları sulhe teşvik eder. Tarafların sulh olup olmadıkları, sulh olmadıkları takdirde anlaşamadıkları hususların nelerden ibaret olduğu tutanağa yazılır; tutanağın altı hazır bulunan taraflarca imzalanır. Tahkikat bu tutanak esas alınmak suretiyle yürütülür.

(3) Mahkeme, tarafların dinlenmesi, delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemlerinin yapılmasını yukarıdaki fıkrada belirtilen duruşma hariç, iki duruşmada tamamlar. Duruşmalar arasındaki süre bir aydan daha uzun olamaz. İşin niteliği gereği bilirkişi incelemesinin uzaması, istinabe yoluyla tahkikat işlemlerinin yürütülmesi gibi zorunlu hâllerde, hâkim gerekçesini belirterek bir aydan sonrası için de duruşma günü belirleyebilir ve ikiden fazla duruşma yapabilir.'' düzenlemesi ile basit yargılama usulünde öninceleme ve tahkikat aşamasının ne şekilde yapılması gerektiği belirtilmiştir.

HMK'nın 321. maddesinde ise;"Madde 321- (1) Tahkikatın tamamlanmasından sonra, mahkeme tarafların son beyanlarını alır ve yargılamanın sona erdiğini bildirerek kararını tefhim eder. Taraflara beyanda bulunabilmeleri için ayrıca süre verilmez.

(2) Kararın tefhimi, mahkemece hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanması ile gerçekleşir. Ancak zorunlu hâllerde, hâkim bu durumun sebebini de tutanağa geçirmek suretiyle, sadece hüküm özetini tutanağa yazdırarak kararı tefhim edebilir. Bu durumda gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılarak tebliğe çıkartılması gerekir."denilmektedir.

Tüm bu açıklamalardan sonra incelenen dosyada; mahkemece 19/11/2021 tarihli tensip zabtının 11. numaralı kararı ile;

"11-Dosyanın bankacı bilirkişiye tevdii ile; cra takip dosyası nedeniyle davalılardan alacaklı olup olmadığı hususlarında asıl alacak, faiz ve ferileri ile işleyecek faiz oranının tespiti bakımından rapor hazırlanmasının istenmesine,

-Gerektiğinde banka kayıtlarında inceleme yapılmak üzere bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilmesine,

-Bilirkişiye 600,00 TL ücret takdiri ile bilirkişi ücretinin davacı tarafça 2 haftalık süre içinde tamamlanmasına, bilirkişi ücreti yatırıldığından dosyanın bilirkişiye tevdine," şeklinde ara karar verilmiş ise de, HMK'nun yukarıda anılan hükümleri uyarınca öncelikle ön inceleme yapılıp, uyuşmazlık konuları tespit edilmeksizin, taraflar sulhe veya arabuluculuğa teşvik edilip, sonucu tutanağa geçirilmeksizin ayrıca varsa, hak düşürücü süreler ile zamanaşımı vs. itiraz ve def'iler incelenerek karara bağlanıp, tahkikat aşamasına geçilmeden dosyanın tarafların yokluğunda, tensip zaptıyla bilirkişiye tevdi edilmesi ve bu şekilde esas hakkında karar verilmesi doğru görülmemiştir.

O halde mahkemece yapılacak iş; HMK'nın yukarıda anılan hükümlerinde düzenlenen usullere uygun şekilde uygun şekilde ön inceleme duruşması yaptıktan sonra, tahkikat aşaması da tamamlanıp, geçmek ve tüm deliller, iddia ve savunma birlikte değerlendirilerek bir karar vermek olmalıdır.

Kaldırma nedenlerine göre sair istinaf itirazlarının incelenesine ise bu aşamada gerek görülemiştir.

Mahkemece, gerekçeli karar başlığında; taraf vekillerinin adreslerinin yazılmamış olması, 6100 sayılı HMK'nın 297/1-b maddesine aykırı olmakla birlikte sonuca etkili olmadığından, kaldırma nedeni yapılmamış ve bu hususa eleştiri getirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davalıların istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kamu düzeni nedeniyle kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Kamu düzeni nedeniyle Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/05/2022 tarih, 2021/614 Esas ve 2022/330 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

2-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,

4-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

5-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.21/12/2023

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*