Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/2427 K.2022/2214

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; son dönemlerde küresel olarak yayılan ve özelde ülkemizi genelde tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgını ile paralel olarak dövizdeki dalgalanmalar ve faizlerin artması sonucu finansman maliyetlerinde çıkan artış şirketin finansal yapısını etkilediğini, bununla birlikte özellikle son dönemlerde Rusya’nın Ukrayna ile yaşamış olduğu savaş ile devam eden ve (2018 Yılı ilk yarısından itibaren) kendini hissettiren küresel kriz ve kurdaki dalgalanmalardan dolayı hammadde maliyetlerinin yükselmesi ve genel tahsilat sıkıntısı nedeni ile ödeme yükümlülüklerinin ifasında bazı aksamalar meydana geldiğini,

yeni şirket ortağının şirkete sağlayacağı nakdi desteğin elde olmayan sebeplerle gecikmesi sebebiyle müvekkil şirketin konkordato girmek durumunda kaldığını, öncelikle İcra ve İflas Kanunu'nun 287. maddesi gereğince 3 aylık geçici mühlet verilmesine ve gerekli görülmesi halinde işbu müddetin 2 ay daha uzatılmasına geçici İİK.

285. maddesi çerçevisinde geçici mühlet neticesinde İcra ve İflas Kanunu'nun 289. maddesi gereğince bir yıllık kesin mühlet kararı verilmesine ve gerekli görülmesi halinde bu mühlet kararının 6 ay daha uzatılmasına, kesin mühlet kararının ilanına yargılama neticesinde İİK. 305. ve diğer maddeleri gereğince konkordatonun tasdikine, tasdik kararının ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... 1-Borçlu şirketin konkordato talebinin HMK'nın 114/1-ç maddesinde düzenlenen kesin yetki dava şartı yokluğu nedeniyle aynı yasanın 115/2 maddesi gereğince usulden reddine, 2-Kararın kesinleşmesinden sonra ve HMK 20. Maddesindeki yasal süre içinde talep halinde dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı talep eden borçlu vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden borçlu vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece hiçbir somut araştırma yapılmaksızın İİK m. 154'e aykırı olarak kanuni karinenin aksini ispat etmeksizin yetkisizlik kararı vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, konkordato komiser heyetinin davacı şirket muamele merkezinin Sakarya olduğuna dair olumlu değerlendirmesinin aksine herhangi bir keşif, bilirkişi, zabıta tahkikatı vs. bir bilgi ve belge olmadığı ve bu yönde ayrıca bir araştırma da olmadığı halde yerel mahkemece yanılgılı gerekçeyle davanın usulden reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 02/11/2022 tarih, 2022/583 Esas - 2022/1455 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, konkordato istemine yöneliktir. İlk derece mahkemesince yetkisizlik kararı verilmiş karara karşı konkordato talep eden borçlu vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davacının adresini 25/05/2022 tarihli tarihli genel kurul kararı ile Bahçelievler/ İstanbul adresinden Serdivan / Sakarya adresine taşındığı, TTSG’de 27/05/2022 tarihinde yayınlandığı ve davanın 01/06/2022 tarihinde açıldığı, görülmektedir.

İİK'nın 285. maddesi yollaması ile İİK'nın 154 maddesi uyarınca; konkordato taleplerinde yetkili ve görevli mahkeme, borçlunun muamale merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesi olup bu yetki kuralı, kamu düzenine ilişkin ve kesindir.

Konkordato talebinde bulunan şirketin ticaret siciline kayıtlı olduğu yer, muamele merkezi yönünden karine teşkil ederse de, ticaret sicilinde kayıtlı yerden başka bir yerin muamele merkezi olduğu kanıtlanırsa davanın da bu yer ticaret mahkemesinde açılması gerekir. Muamele merkezinden kasıt, borçlunun ticarethanesinin olduğu yer olmayıp; borçlunun, ticaret yaptığı kişilere yönelik olarak işlerini takip ettiği yerdir.

Gerçek veya tüzel kişi tacir birden fazla yerde ticari faaliyetlerde bulunuyor; ancak, bu işletmelerden birinde yoğun şekilde ticari faaliyetler yürütüyor ve tüm ticari işletmesini buradan idare ediyor ise muamele merkezi, ticari faaliyetlerin idare edildiği yer olarak vasıflandırılmaktadır (Baki Kuru (1988), İflâs ve Konkordato Hukuku (İflâs ve Konkordato), Alfa Basım ve Dağıtım, Ankara, s. 53; Güneysu-Güngör, s. 129.).

İflası istenen kişinin ticaret siciline kayıtlı olduğu yer, muamele merkezi yönünden karine teşkil ederse de, ticaret sicilinde kayıtlı yerden başka bir yerin muamele merkezi olduğu kanıtlanırsa iflas davasının bu yer ticaret mahkemesinde açılması gerekir (Yargıtay HGK'nın 2012/19-643 Esas, 2013/256 Karar sayılı kararı). Aynı kural konkordato davaları için de geçerli bulunmaktadır.

Somut olayda; davacı şirketin önceden Algül Sağlık Hizmetleri ve Ticaret Ltd Şti ünvanı ile İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 896086-0 sicil numarasında ... adresinde sicile kayıtlı iken 25/05/2022 tarihli genel kurul kararına istinaden adres değişikliği yaparak adresini ... adresine taşıyarak Sakarya Ticaret Sicil Müdürlüğünün 35884 sicil numarasına kaydedildiği, bu hususun 27/05/2022 tarihli ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği, eldeki konkordato davasının 01/06/2022 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı şirketin tek işletmesi ... adresinde faaliyet gösteren Özel Şafak Tıp Merkezidir.

Bu belirlemelere göre; şirket merkezinin bulunduğu yerin şirketin muamale merkezi olduğuna dair karine var ise de, davacı şirketin tek işletmesi olan hastanenin faaliyetlerinin Sakarya iline taşındığına dair iddia ve delil olmadığı gibi dosyadaki raporlardan hastanenin tüm birimleriyle halen ... adresinde faaliyet gösterdiği görülmektedir.

Davacı şirketin tek işletmesi olan hastanenin faaliyetlerine yönelik tüm iş ve işlemlerinin ve ticari faaliyetlerinin işin doğası gereği (hasta kabul, muayene,servis hizmetleri, poliklinik hizmetleri, mal/tıbbi malzeme/ilaç alım, tahsilat, ödeme v.b...) İstanbul ilinde yürütüldüğü, sicile kayıtlı olduğu Sakarya ilinde herhangi bir ticari faliyetinin bulunmadığı, Sakarya ilinde kurulan ofiste bir takım vergi ve SGK işlemlerinin yapılmasının, davacı şirketin ortağının Sakarya ilinde iki şirketinin daha olmasının sonuca etkili olmadığı, zira her şirketin ayrı tüzel kişiliği olup holding şeklinde bir yapılanmanın da bulunmadığı,

dolayısıyla Sakarya ilinin davacı şirket yönünden muamele merkezi olarak kabul edelemeyeceği, bu nedenlerle; ticaret sicil adresinin muamele merkezi olduğu yönündeki karinenin aksinin dosya kapsamı delilere göre sabit olduğu, dava tarihi itibariyle muamele merkezinin İstanbul ili olduğu anlaşılmakla, kamu düzenine ilişkin kesin yetki şartının gerçekleşmediği, bu nedenle davanın yetkisiz mahkemede açılması nedeniyle 6100 sayılı HMK'nın 114/1-ç ve 115/2 maddeleri uyarınca kesin yetki yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı,

davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Mahkemece, gerekçeli karar başlığında davacı ve vekili ile alacaklı ve vekillerinin adresinin yazılmamış olması, 6100 sayılı HMK'nın 297/1-b maddesine aykırılık teşkil etmekte ise de; bu husus sonuca etkili olmadığından ve mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden kaldırma nedeni yapılmamış ve eleştiri getirilmekle yetinilmiştir.

Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, davacının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; davacının istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

2-İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

4-İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

8-Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda miktarı itibariyle KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.13/12/2022

... ... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*