Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/2429 K.2022/2146

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talebinde bulunan vekili talep dilekçesinde. Dava dışı sigortalı Tezcan Galvanizli Yapı Elemanları San ve Tic. A.Ş'nin, davalı ...'in sahibi olduğu ...plaka sayılı kamyona, Kocaeli'nden Dilovası'na taşınmak ve Alper Çelik İmalat İnş. ve Tic.

A.Ş.'ne teslim edilmek üzere yüklediği 23.350 kg ağırlığındaki 1. Rulo Galvanizli sac emteasının, taşıma sırasında ıslanarak hasarlandığını ve bu hususun ... plaka sayılı aracın sürücüsü ... tarafından imzalanan hasar tutanağı ile tespit edildiğini, sorumluluk sözleşmesinde, "emteanın su ve rutubetten korunması ve kesinlikle branda örtülmesi gerektiği" şerhi ile eşyanın hasarlanması halinde taşımacının sorumluluğunu ve aleyhe ihtiyati haciz alınmasını kabul ettiğini, ıslanma hasarlı olarak teslim edildiğini, müvekkilinin taşımaya konu emtea için 24450582 sayılı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi ile sigorta teminatı verdiğini,

Alper Çelik İmalat İnş. San. ve Tic. A.Ş. hasarlı malı reddettiğini ve icra edilen Sigorta Ekspertiz çalışmaları sonucu düzenlenen Ekspertiz Raporu ile sigortalı zararının 10.699,74 USD olarak belirlendiğini, Tezcan Galvanizli Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş.'ye 10.699,74 USD Sigorta tazminatı ödendiğini beyan ederek.

10.699,74 USD alacağı teminat altına almak için davalı ...'in borca yeter menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

Yerel mahkeme 10/06/2022 tarihli kararı ile"... ihtiyati haciz talebinin kabulüne..." karar verilmiştir.

İhtiyati haciz kararına itiraz eden vekili itiraz dilekçesinde özetle; müvekkilinin taşıma sırasında malzemeye zarar vermesi gibi bir durumun söz konusu olmadığını, böyle bir iddiası olan sigorta şirketinin yargılama sonucunda ispatlaması gerektiğini, ihtiyati haciz kararı için kanunda aranan şartların somut olayda mevcut olmadığını, ortada rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir borçlarının bulunmadığını, Müvekkilinin nakliyici firma olduğunu, bir firmanın sac malzemesini başka bir firmaya taşıdığını, bu taşınan malzemenin hasarlandığının iddia edildiğini, müvekkili firmanın kusurunun bulunduğunun da iddia edildiğini,

daha öncesinde buna ilişkin icra dairesinde icra takibi başlatıldığını ve takibe itiraz edildiğini, daha sonrasında bu ihtiyati haciz talep edildiğini, ancak tüm bu hususlar dışında taşınan malzemenin ıslanması sonrasında müvekkilinin kusurunun bulunmasının mümkün olmadığını, taşınan malzemenin ıslanma ile birlikte böyle bir kusurunun oluşması ve kusurun müvekkiline yüklenmesinin mümkün olmadığını, tüm bu hususların bilirkişi tarafından incelenmesi ve bu alacağın yargılamayı gerektirmesi gerektiğini,

bu hacizler sonrası müvekkilimin tüm tırları üzerinde haciz konulduğunu ve müvekkilinin ticari hayatının devam etmesi için ... plakalı aracın üzerindeki haczin kaldırılmasını gerektiğini, ayrıca 200 bin liralık alacak için tüm araçların üzerine haciz konulmasının hakkaniyete uygun olmadığını, tüm bu hususların dikkate alınarak haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ 16/08/2022 TARİHLİ EK KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... ihtiyati haciz kararına karşı yapılan itirazın reddine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı hacze itiraz eden vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili istinaf dilekçesinde özetle ; yerel mahkemece verilen ihtiyati haciz kararı bir çok yönden kanuna aykırı olup uygulanan haciz işlemleri müvekkilin ticari hayatını tamamen durdurmuş ve mahvetme sürecine doğru ilerlemektedir ve esasa dair ortada kesinlikle yargılamaya muhtaç bir uyuşmazlık bulunmadığını, tüm bu sebeplerle kararın ortadan kaldırılmasını, bunun yanında aksi kanaat hasıl olması halinde de ortada ölçüsüz bir karar mevcuttur, ihtiyati haciz miktarı düşünüldüğünde müvekkilin çok sayıda aracına (tırına) haciz uygulanmıştır ve bu yolla bir taşkın haciz durumu ortaya çıkarılmıştır,

istinaf mahkemesinden taleplerinin ihtiyati haciz kararının tamamen kaldırılması kararı söz konusu olmaz ise dahi en kötü ihtimalle müvekkile ait ... plakalı araç üzerindeki haczin kaldırılması yönünde karar verilmesini zira müvekkilin ticari geleceği için şuanda en fazla önem arz eden araç bu plakalı araç olup diğer araçlar da pekala borç miktarı için yeterli olduğunu beyan ederek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İhtiyati haciz talep eden vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz kararının verilebilmesi için borcun muaccel olduğunun tam ve kesin olarak ispat edilmesi aranmayacağını, ihtiyati haciz kararının verilebilmesi için dava konusu uyuşmazlığın bir yargılamaya muhtaç olduğu itirazı haksızdır ve reddi gerektiğini, ihtiyati haczi tamamlayan merasim gereği gibi yerine getirildiğini beyan ederek, itiraz edenin istinaf taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 16/08/2022 tarih, 2022/161 D. İş - 2022/163 Karar sayılı ek kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ihtiyati haczin kaldırılması istemine yöneliktir. İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz kararına karşı yapılan itirazın reddine karar verilmiş karara karşı itiraz eden vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İhtiyati haciz talebinde bulunan tarafın Tezcan Galvanizli Yapı Elemanları San ve Tic.

A.Ş'nin sigortacısı olduğu, davalı ...'in sahibi olduğu ... plaka sayılı kamyona, sigortalı şirketin 23.350 kg 1. Rulo Galvanizli saç emtiasının yüklendiği, taşıma sırasında yüklenen ürünün, ıslanarak hasarlandığı ve bu hususun ... plaka sayılı aracın sürücüsü ... tarafından imzalanan hasar tutanağı ile tespit edildiği, sorumluluk sözleşmesinde, "emteanın su ve rutubetten korunması ve kesinlikle branda örtülmesi gerektiği" şerhi ile eşyanın hasarlanması halinde taşımacının sorumluluğunun doğacağı belirtilerek; sigortalı Tezcan Galvanizli Yapı Elemanları San. ve Tic.

A.Ş.'ye ödenen 10.699,74 USD Sigorta tazminatı için davalı ...'in borca yeter menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesinin talep edildiği, ilk derece mahkemesince talebin kabulüne karar verildiği, itiraz üzerine ek kararla itirazın reddine karar verildiği, verilen karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere; ihtiyati haciz, HMK 406/2 maddesinde geçici hukuki koruma olarak kabul edilmiş, ihtiyati haczin şartları ve etkileri ise İİK 257. maddesinde:

“Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa; Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder” şeklinde düzenlenmiştir.

Maddenin birinci fıkrasında vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz talep etme koşulları; ikinci fıkrada ise vadesi gelmemiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilecek haller düzenlenmiştir. Gerek birinci, gerekse ikinci fıkra hükümleri dikkate alındığında, ihtiyati haciz talep edebilmek için, öncelikle ortada bir para borcunun bulunması, bir diğer deyişle ihtiyati haciz talep eden kişinin talep konusu borcun alacaklısı sıfatına sahip olması gerekir.

Maddenin birinci fıkrasına göre ihtiyati haciz isteyebilmek için, alacağın kural olarak vadesinin gelmiş olması gerekir. Vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilmesinin diğer bir şartı ise alacak rehin ile temin edilmemiş olmalıdır. Rehin ile temin edilmiş olan bir alacak teminata haiz olduğu için ihtiyati hacze gerek yoktur.

Fakat rehinli malın kıymetinin rehinli alacağı karşılamayacağı tahmin ediliyorsa, karşılanamayacağı (açık kalacağı) tahmin edilen bölümü için, ihtiyat haciz istenebilir. Yine alacağın rehin ile temin edilmiş olmasına rağmen, istisna olarak, ilk önce rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapmak zorunluluğu olmayan hallerde, alacaklı (rehinle temin edilmiş olan alacağı için) ihtiyati haciz isteyebilir.

Yukarıda belirtilen şartların bulunması halinde, vadesi gelmiş bir borcun alacaklısı başka bir şart aranmaksızın ihtiyati haciz isteme hakkına sahiptir.

Vadesi gelmemiş bir borçtan dolayı ihtiyati haciz talep edilebilmesi ise; İİK’nın 257 maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir. Söz konusu fıkraya göre, borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa, borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa, bu hallerde ihtiyati haciz talep edilebilecektir.

İİK'nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir. Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından'' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir.

Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir.

Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi yaklaşık ispat yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmaz, alacağın varlığı hakkında yeterli kanaate sahip olunması için mahkemeye bu konuda delillerin sunulması yeterli kabul edilmelidir.

İhtiyati haciz, alacaklının para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati haciz kararı, geçici hukuki koruma tedbirlerinden olduğu için durumun gerektirdiği hallerde karşı taraf dinlenmeden (İİK'nın m. 258) ve tüm deliller toplanmadan yaklaşık ispat şartı yeterli görülerek de verilebilir. Mahkemece ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi şartı olmayıp, alacağın varlığı hakkında yeterli kanaate sahip olunması için mahkemeye bu konuda delillerin sunulması yeterli kabul edilmelidir.

Eldeki davada, ilk derece mahkemesince 10.06.2022 tarihinde eldeki dava dosyasının tarafları arasında olan ve aynı dava konusu ile aynı alacağa ilişkin olarak yine ihtiyati haciz kararı verildiği tüm dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Bu aşamada eldeki dosya davacısının daha önce 2022/161 E. 2022/163 K. Sayılı D. İş dosyasından aldığı ihtiyati hacizle ihtiyati haciz kurumundan elde etmeyi istediği sonucu elde ettiği anlaşıldığından, ilk derece mahkemesince daha önce verilen ihtiyati haciz kararının akıbetinin araştırılarak eldeki dava dosyasında sonucuna göre bir karar vermesi gerekirken bunun yapılmamış olması doğru olmamış bu nedenle de verilen kararın kaldırılması gerektiği anlaşılmıştır.

Gerekçeli karar başlığında; taraf vekillerinin adresleri ile karar yazım tarihinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan tüm bu gerekçelerle; ihtiyati hacze itiraz eden/karşı taraf vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, diğer istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-İhtiyati hacze itiraz eden/karşı tarafın ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,

2-KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 2022/161 D.İş 2022/163 Karar sayılı dosyasında; 16/08/2022 tarihli ek kararı ve 10/06/2022 tarihli D.İş sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,

5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi. 08/12/2022

... Başkan ... ¸e-imzalıdır

... Üye ... ¸e-imzalıdır

... Üye ... ¸e-imzalıdır

... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*