Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/2582 K.2023/24

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket Aytaş Ayhanlar Madencilik Enerji ve Sanayi Ticaret Anonim Şirketi mülkiyetinde bulunan, Kocaeli İli, Gebze İlçesi, 4734 ruhsat numaralı maden sahası sınırları içerisinde yer alan sahada maden işletme ruhsatı sahibi davacı ile davalı şirket arasında 10/01/2015 tarihli Rödovans Sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşmenin imzalanması tarihinden bu yana davacı şirketin kendi üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirmesine rağmen davalı tarafın sorumluluklarını ve yükümlülüklerini yerine getirmediğini,

nitekim davalı tarafın başlıca yükümlülüğü olan rödovans bedelini davacı şirkete ödemediğini, rödovans sözleşmesi gereğince davacı şirketin.

2018 yılı için KDV dahil 364.186,79-TL orman kullanım izin bedeli, 369.889,20-TL devlet hakkı, 110.996,76-TL orman payı, 462.361,50-TL maden arama katkı payının ödenmediğini, 2019 yılı için KDV dahil 626.585,85-TL orman kullanım izin bedeli 307.428,60-TL devlet hakkı, 92.228,58-TL orman payı, 384.285,75-TL maden arama katkı payının ödenmediğini, 2020 yılı için KDV dahil 561.318,63-TL orman kullanım izin bedelinin ödenmediğini, 2021 yılı için KDV dahil 612.454,75-TL orman kullanım izin bedeli ve 2022 yılı için KDV dahil 834.163,37-TL orman kullanım izin bedelinin ödenmemiş olduğunu, davacı şirketin 2019 yılındaki hakedişi olan 1.250.000 ton,

2020 yılındaki hakedişi olan 1.250.000 ton, 2021 yılındaki hakedişi olan 1.250.000 ton taş rödövans bedelinin ödenmediğini, konuya ilişkin olarak Gebze Arabuluculuk Bürosu'nun 2022/129 büro dosya numarası, 2022/19743 arabuluculuk numaralı dosyası ile arabuluculuk başvurusunda bulunulmuşsa da davalı şirket ile anlaşma sağlanamadığını,

tüm bu nedenlerle 10/01/2015 tarihli Rödovans Sözleşmesi kapsamında 834.163,37-TL ve 337.500 ton mıcır alacağına tekabül eden 23.895.000,00-TL'lik borca yeter miktarda taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine mahkeme aksi kanaatte ise 6100 sayılı HMK 391. maddesi gereğince davalı adına gayrimenkul, araç ve davalının nezdindeki menkuller üzerine ihtiyati tedbir kararı verilmesine,

10/01/2015 tarihli Rödovans Sözleşmesi kapsamında 834.163,37-TL ve 337.500 ton mıcır alacağına tekabül eden 23.895.000,00-TL'lik alacağın temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... Davanın Harçlar Kanununun 28. maddesi ile 6100 Sayılı HMK'nın 120/1 ve 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin harç tamamlanması için taraflarına verilen süre dolmadan davayı usulden reddetmesi nedeniyle kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur. Davalı vekili tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/09/2022 tarih, 2022/719 Esas - 2022/705 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, alacak istemine yöneliktir. İlk derece mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde; davacının 23.895.000,00-TL'lik alacağının tahsili için eldeki davayı açtığı, ilk derece mahkemesinin 13/09/2022 tarihli tensip zaptı (2) nolu ara kararıyla "-Davacıya mevcut dava değeri 24.729.163,37.-TL üzerinden yatırılması gereken 422.312,28.-TL nispi peşin harçtan, peşin yatırılan 170,78.-TL harcın mahsubu ile eksik olan 422.141,50.-TL nispi peşin harcı.

Asliye Ticaret Mahkemesine dava açılırken yatırılması gereken 80,70.-TL başvurma harcından, dava açılırken yatırılan 37,00.-TL başvurma harcının mahsubu ile 43,70.-TL eksik başvurma harcını.

133,00.-TL ihtiyati haciz ihtiyati tedbir harcını yatırmak üzere tensip zaptının tebliğinden itibaren iki hafta kesin süre verilmesine, kesin süre içerisinde harcın yatırılmaması halinde ise Harçlar Kanunu'nun 28., HMK'nın 120/1 ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verileceğinin davacı vekiline ihtarına (ihtaratın tebligat ile yapılmasına)" karar verildiği, davacı vekiline tensip zaptının elektronik posta yoluyla 19/09/2022 tarihinde tebliğ edildiği, ilk derece mahkemesince;

verilen kesin sürede davacı tarafından harcın yatırılmadığı gerekçesiyle dosya üzerinden 28/09/2022 tarihli istinafa konu kararla davanın Harçlar Kanunu'nun 28. maddesi ile 6100 Sayılı HMK'nın 120/1 ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nın uygulama alanını, adli yargı ilk derece hukuk mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinde tutulacak kayıtlar ile yazı işleri hizmetlerinin yürütülmesi ve bu işlemlerde UYAP'ın kullanılmasına dair usul ve esasları düzenlemek amacıyla çıkartılan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin 52. maddesi gereğince, tebligat işlemlerinin 7201 sayılı Tebligat Kanunu ile Tebligat Kanunu uyarınca çıkarılan yönetmeliklere göre fiziki ya da elektronik ortamda yapılacağı düzenlenmiştir.

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun "tebligatın yapılması" başlıklı 1. maddesinde; tüm tebligatların bu Kanun hükümlerine göre Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü veya memur vasıtasıyla yapılacağı; "tebligatın memur vasıtasıyla yapılması" başlıklı 2. maddesinde ise; özel hüküm bulunması halinde tebligatın kendi memurları veya mahalli mülkiye amirinin emriyle zabıta vasıtasıyla yaptırılacağı kabul edilmiştir.

11/01/2011 tarihinde yürürlüğe giren "Elektronik tebligat" başlıklı 7/a maddesi ise. “Tebligata elverişli bir elektronik adres vererek bu adrese tebligat yapılmasını isteyen kişiye, elektronik yolla tebligat yapılabilir. Anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlere elektronik yolla tebligat yapılması zorunludur.

Birinci ve ikinci fıkra hükümlerine göre elektronik yolla tebligatın zorunlu bir sebeple yapılamaması hâlinde bu Kanunda belirtilen diğer usullerle tebligat yapılır. Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır” hükmünü içermektedir.

Dosya kapsamı delillere göre; ilk derece mahkemesinin, davacıya kesin süre verilen 13/09/2022 tarihli tensip zaptının tebliğine ilişkin elektronik tebligatın 14/09/2022 tarihinde davacı vekilinin “tebligat alanına (hesabına) başarılı şekilde konulduğu” 19/09/2022 tarihinde “tebligatın, alıcının hesabına iletilmesini müteakiben mevzuat gereği bilinen sürenin sonunda otomatik olarak okundu sayıldığı” dosya kapsamındaki elektronik tebligat dökümünden anlaşılmıştır.

Kesin süreyi ve sonuçlarını içeren tebligatın davacı vekiline 19/09/2022 tarihinde tebliğ edilmesi ve kesin sürenin iki hafta olarak belirlenmesi karşısında mahkemece sürenin dolması beklenmeden yanılgılı değerlendirme ile 28/09/2022 tarihinde yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, davacı vekilinin istinaf sebebinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Diğer yandan, davacı dava dilekçesinde 23.895.000,00-TL'lik alacağının tahsilini istemiş, kesin süre verilen ara kararda ise alacak tutarı 24.729.163,37-TL olarak esas alınarak bu rakam üzerinden harç hesabı yapılmıştır. İlk derece mahkemesince gerekirse davacı vekilinden talep sonucu hakkında açıklama istenip dava değeri ve davacının yükümlülükleri doğru bir şekilde tespit edilmelidir.

Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.4 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.4 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,

2-Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/09/2022 tarih, 2022/719 Esas ve 2022/705 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,

5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.18/01/2023

... ... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... ... Katip 154693 ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*