Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/2670 K.2024/357

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı tarafın taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesi ve çek taahhütnamesinden kaynaklı borcun ödenmediğinden bahisle başlatıkları takibe davalı tarafından haksız olarak itiraz edildiğini, arabuluculuk sonucu anlaşma sağlanamadığını, itirazın iptalini, alacak ve ferilerinin %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının pandemi koşulları nedeniyle ticari hayatının olumsuz etkilendiğini, itirazlarının kötü niyetten ziyade kanuni hakların kullanılması amacıyla olduğunu, davanın reddini, davalı tarafın haksız olarak talep etmiş olduğu % 20 tazminat talebinin reddini, davacı tarafın haksız ve kötü niyetli olarak başlatmış olduğu takip nedeniyle %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Açılan davanın KISMEN KABULÜ ile,

a-Sakarya 1. İcra Müdürlüğünün 2022/275 Esas sayılı takip dosyasındaki itirazın kısmen iptali ile takibin 23.611,54-TL asıl alacak 243,04-TL takip öncesi işlemiş faiz, 12,15-TL %5 oranında gelir vergisi(BSMV) olmak üzere toplam 23.866,73-TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren %21,60 oranında faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

b- 11 adet çekin yasal garanti tutarı olan 29.370,00-TL'nin davalı tarafından davacı banka nezdinde açılacak faiz getirmeyen bir hesapta depo edilmesine, davacı tarafından çeklerin karşılıksız asgari bedelinin ödenmesi halinde bu bedelin yıllık %21,60 oranında temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine(çekin baskı tarihine göre bankanın yasal garanti tutarının ödemekle sorumlu bulunduğu 5 yıllık zaman aşımı süresince geçerli olmak kaydıyla),

2-Davalı asıl alacak yönünden itirazında haksız çıktığından asıl alacak miktarı olan 23.611,54-TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine ... " karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme mevcut ticari hayatın akışını ve mevcut ekonomik koşullar göz önünde bulundurmayarak karar verdiğini; Covid-19 salgını sebebiyle duran ticari hayatın sonucu olarak karşılıksız kalan çek için davalı üzerine kusur bırakılması son derece kötüniyetli bir tutum olacağını; zira söz konusu olağanüstü durum değerlenilmeden hüküm kurulması davalı bakımından hakkaniyete aykırı olduğunu yerel mahkemenin davalı aleyhine hükmettiği %20 tazminatın reddi gerektiğini; davalı aleyhine usul ve yasaya aykırı şekilde hüküm kurulduğunu beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı tarafça, istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/11/2022 Tarih - 2022/352 Esas - 2022/1452 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacak için yapılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Dosyanın incelemesinde; davacının, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağının tahsili için Sakarya 1. İcra Dairesi'nin 2022/275 E. sayılı ilamsız icra takibi başlattığı, davalının ödeme emrine süresinde itiraz etmesi üzerine eldeki davayı açtığı, davalının davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Dairemiz önüne gelen uyuşmazlık, Covid-19 nedeniyle davacının ödeme yapmamasının yasaya uygun olup olmadığı ve icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı noktasındadır.

Davacının istinaf dilekçesinde, takip konusu borcu ödeyememesinin Covid-19 nedeniyle ekonominin bozulması olduğunu ileri sürmüş olmakla bu iddia mücbir sebep kapsamında ifa imkansılığı hukuki sebebi içerisinde değerlendirilmelidir.

İfa imkansızlığı 6098 sayılı TBK'nın 136 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

6098 sayılı TBK'nın 136. maddesinde; "Borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkansızlaşırsa, borç sona erer.

Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde imkansızlık sebebiyle borçtan kurtulan borçlu, karşı taraftan almış olduğu edimi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri vermekle yükümlü olup, henüz kendisine ifa edilmemiş olan edimi isteme hakkını kaybeder. Kanun veya sözleşmeyle borcun ifasından önce doğan hasarın alacaklıya yükletilmiş olduğu durumlar, bu hükmün dışındadır.

Borçlu ifanın imkansızlaştığını alacaklıya gecikmeksizin bildirmez ve zararın artmaması için gerekli önlemleri almazsa, bundan doğan zararları gidermekle yükümlüdür." hükmü bulunmaktadır.

İfa imkansızlığı borçlunun edimini yerine getirmesine engel olan, giderilmesi imkânı bulunmayan bir engelin ortaya çıkması halidir. Bu imkânsızlık geçici olabileceği gibi sürekli ve kesin de olabilmektedir. İmkânsızlık halinin, maddi, hukuki yada ekonomik sebeplerden doğması mümkündür. Borçlunun sorumlu olmadığı sonraki imkânsızlığının bir çok unsuru olmakla birlikte en önemli unsurları, borçlanılan edim sonradan imkânsız hale gelmiş olması ve edimin ifası objektif olarak imkânsızlaşmadır. Borçlanılan edim borçlu da dahil hiçkimse tarafından ifa edilemiyorsa, objektif imkânsızlık söz konusu olur. Borçlanılan edimin yalnız borçlu tarafından ifasının mümkün olmamasına, sübjektif imkânsızlık denir (Yargıtay (Kapanan) 15. HD., 12.05.2020 tarih, 2019/2672 E., 2020/1099 K. ).

Eldeki uyuşmazlıkta, Covid-19 pandemisinin 6098 sayılı TBK'nın 136. Maddesinde düzenlenen ifa imkansızlığı (mücbir sebep) sayılıp sayılmadığı değerlendirildiğinde; edimin imkânsızlığı sonradan ortaya çıkmış ise de bu imkânsızlığın objektif olduğu söylenemeyecektir. Bilindiği üzere,Covid-19 pandemisi herkesi etkilemiş, pandemi kapsamında alınan tüm tedbirler aynı statüde bulunan herkes için aynı şekilde uygulanmıştır.

Bu durumda dahi ülkedeki ekonomik ve ticari faaliyetler belirli koşullarda devam etmiş, gerçek ve tüzel kişiler kendi koşullarını bu koşullara uyarlamış ve ticari ve ekonomik faaliyetlerine devam etmişlerdir. Basiretli bir tacir gibi davranma zorunluluğu olan davalının bu süreçte temerrüte düşmesi ancak subjektif imkânsızlık içinde değerlendirilebilir.

Bu nedenle, sonradan ortaya çıkan ve borçtan sorumluluğu kaldıran ifa imkânsızlığı koşullarının davalı yönünden oluştuğu söylenemeyeceğinden, ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olup davalı vekilinin bu yöndeki istinaf istemlerinin reddi gerektiği,

Davacı alacağı, davalı yönünden belirlenilir ve likit olduğundan davalının icra inkar tazminatına ilişkin istinaf isteminin yerinde olmadığı anlaşılmakla tüm istinaf istemlerinin reddi gerekmiştir.

Mahkemece, gerekçeli karar başlığında; tarafların ve vekillerinin adreslerinin yazılmamış olması, 6100 sayılı HMK'nın 297/1-b maddesine aykırı olmakla birlikte sonuca etkili olmadığından, kaldırma nedeni yapılmamış ve bu hususa eleştiri getirilmekle yetinilmiştir.

Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, davalının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; davalının istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

2-İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 3.636,60-TL istinaf karar harcından, istinafa gelirken peşin alınan 909,15-TL'nin mahsubu ile kalan 2727,45-TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302/5 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

4-İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

8-Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.28/02/2024

... Başkan ... ¸e-imzalıdır

... Üye ... ¸e-imzalıdır

... Üye ... ¸e-imzalıdır

... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*