Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/1128 K.2023/1509

2- ... - ...

VEKİLİ

Av. ... - ...

KARŞI TARAF/

DAVALI : ... - ...

DAVA TÜRÜ

Menfi Tespit

TALEP TÜRÜ

İhtiyati Tedbir

DAVA TARİHİ : 10/02/2023

KARAR TARİHİ : 29/09/2023

KR. YAZIM TARİHİ : 16/10/2023

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacılar vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı ... şirketinin yükleten, davacı Apex şirketinin taşıyan ve Ford şirketinin nihai alacı konumunda bulduğu taşıma ilişkisi kapsamında 81.800 Brüt kg yükün gemiyle Shangai limanından Evyap limanına taşınarak Ford'a teslimi hususunda 08/11/2022 tarihli ana konişmento düzenlendiğini, yükün nihai alıcı Ford'a teslimi konusunda taşınma işleri komisyoncusu sıfatını haiz karşı tarafın görevlendirildiğini, bu doğrultuda deniz taşıma senedi düzenlendiğini, yükün limana taşındığını, 07/12/2022 tarihinden beri limanda beklediğini,

mezkur taşıma senedi uyarınca yükün limandan alınarak Ford'a teslimi karşılığında davacı Apex'e 13.575 USD fatura kesildiğini, bedelin karşı tarafa ödendiğini, yükün limana ulaşmasından sonra yükün teslimi için gerekli işlemlerin yapılması için yapılan görüşmelerde ek 65.000,00 USD'lik ödeme yapılması gerektiğinin bildirildiğini, bu bedelin Ford tarafından ödenmesinin sağlandığını, toplamda 78.575 USD ödeme yapılmasına rağmen ek toplam ödenmesi gereken bedelin 140.790 USD olduğunun bildirildiğini, ödeme yapılmadığı takdirde malın gümrükten çekilmeyeceğinin bildirildiğini,

limanda bekleyen yük nedeniyle davacı Apex ve yükün nihai alıcı ford mağdur olduğunu, otomobil üretim bantları durma noktasına geldiğini, karşı tarafın hakkını açıkça kötüye kullandığını, mahkemece verilen tedbir kararı doğrultusunda yükün Ford şirketine tesliminin sağlandığını, tedbir uygulanması talep edildiğniden yasal süresi içeriside dava açılarak davalı şirkete kadar borçlu bulunmadıklarının ortaya konulması gerektiğini beyan ederek davaya esas teşkil eden Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/17 D.

İş dosyası kapsamında yatırılan 140.790 USD ile 5.294.321,50-TL bedelleri dikkate alınarak 140.790 USD'nin hiçbir şekilde davalıya ödenmemesi yönünde ek teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket EFA, tüm süreci; şeffaf, hukuka ve teamüllere uygun, standart operasyon işleyişine bağlı kalarak yürütmüş ve yalnızca, emeği karşılığı olarak hak ettiği ve esasen sorumluluğunda olmamasına rağmen ana konşimentoda alıcı olarak gözükmesi hasebiyle ödemek durumunda kalacağı bedelleri talep ettiğini; haksız ve mesnetsiz işbu davanın reddi gerektiğini beyan ile; davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince 13/02/2023 tarihli ara karar ile; " ... Davacı vekilinin talebinin REDDİNE ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı ihtiyati tedbir talep eden davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir talep eden davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; tedbir kararının reddine yönelik gerekçeler incelendiğinde, tedbir kararı taleplerinin mahiyetinin ve koruma amacının tam olarak anlaşılamadığı ve ihtiyati tedbir şartlarına aykırı nedenlerle tedbir talebinin reddine karar verildiğini; her ne kadar uyuşmazlık taşıma bedeli ile ilgili görünse de taşıma bedeli Davalının taşıma için kestiği fatura kapsamında ödenmiş olup taşıma kapsamında davalının bir alacağı bulunmadığını beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davalı tarafça, istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/75 Esas sayılı 13/02/2023 Tarihli İhtiyati Tedbir Talebinin Reddi Kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; menfi tespit istemine ilişkindir. Talep; ihtiyati tedbir istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacı ... satıcı, ...'nin akdi taşıyıcı, dava dışı Ford Otomotiv San.

A.Ş.'nin nihai alıcı ve davalının kara taşıyıcı olduğu ticari ilişkide davalının satıma konu malları Evyap Limanı gümrüğünden almak için 140.790 USD demiraj bedeli ödenmesi gerektiği, davacıların tevdi mahalli tayini üzerine Kocaeli 1. ATM'nin 24/01/2023 tarih 2023/17 D.İş Esas 2023/21 D.İş Karar sayılı kararı ile bu bedelin belirlenen tevdi mahalline yatırılmasına karar verildiği, dava dışı Ford Otomotiv San.

A.Ş.'nin davacılarla arasındaki alacak borç ilişkisinden mahsup edilmek üzere bedeli belirlenen tevdi mahalline yatırdığı, davacıların eldeki dava ile davalıya karşı bu bedel yönünden borçlu olmadıklarının tespitine ve tevdi mahallindeki paranın davalıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiği, ilk derece mahkemesince 14/02/2023 tarihli ara karar ile tevdi mahalline konu paranın mahkemenin aksi yönündeki kararına kadar blokeli olduğunu ve bu paranın ancak TTK'nın 1202/2 maddesi uyarınca teminat karşılığı çekilebileceğini belirterek tedbir talebinin reddine karar verildiği,

karara karşı ihtiyati tedbir talep eden davacılar vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Dava, niteliği itibariyle icra takibinden önce açılmış menfi tespit davası olup, tedbir talebi de İİK'nın 72-(2) maddesi kapsamında değerlendirilmelidir.

İİK'nın 72. maddesinin 2. fıkrası gereğince icra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkemenin, talep üzerine alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebileceği hüküm altına alınmıştır.

Davacı vekili eldeki dava ile, ilk derece mahkemesince tevdi mahalline yatırılan para üzerine ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiş ise de, tevdi mahalline yatırılan paranın ödenmesi, para üzerinde hak iddiasını mahkeme kararı ile ispat eden alacaklıya yine mahkeme kararı ile ödenecek olup bu aşamada davacının tedbir talep etmesinde hukuki yarar bulunmamaktadır.

Diğer yandan, davalı tarafından davacı aleyhine takip başlatılması halinde de davacının İİK'nın 72-(2) maddesi uyarınca her zaman tedbir talebinde bulunma hakkı olup bu aşamada ilk derece mahkemesince talebin reddi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde; usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; ihtiyati tedbir talep eden davacılar vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden; istinaf başvurusunun esastan reddine, karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; İhtiyati tedbir talep eden davacıların İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,

2-Bakiye 89,95 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf yolu için yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince esas hükümle birlikte yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

5-İstinaf eden davacılar tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davacılara iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

8-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

29/09/2023

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*