Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/1577 K.2025/32

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı tarafın davalı ile aralarındaki faturalar nedeniyle 5 farklı icra takibi başlattığını, 5 farklı icra takibine davalı tarafından haksız olarak itiraz edildiğinden bahisle itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, aralarında faturaya dayalı ticari ilişki bulunmadığını, davalının temerrüde düşürülmediğinden bahisle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... 1-Davanın kabulü ile; davalı borçlunun;

a) Sakarya 2. İcra Dairesi'nin 2022/19 Esas sayılı dosyasında yaptığı itirazın iptali ile takibin aynen devamına,

b) Sakarya 4. İcra Dairesi'nin 2021/15523 Esas sayılı dosyasında yaptığı itirazın iptali ile takibin aynen devamına,

c) Sakarya 1. İcra Dairesi'nin 2021/15511 Esas sayılı dosyasında yaptığı itirazın iptali ile takibin aynen devamına,

d) Sakarya 4. İcra Dairesi'nin 2021/15507 Esas sayılı dosyasında yaptığı itirazın iptali ile takibin aynen devamına,

e) Sakarya 2. İcra Dairesi'nin 2021/15399 Esas sayılı dosyasında yaptığı itirazın iptali ile takibin aynen devamına,

2-Davalı itirazında haksız çıktığından toplam asıl alacak miktarı olan 57.828,66-TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyada öncelikle temerrüt doğmadan faiz yönünden talebin reddine karar verilmesi gerekirken bu konuda bir karar verilmeden takibin aynen devamı yönünde verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, ayrıca davalının malları teslim edilmesi konusunda ispat yükü altında olması nedeniyle bu konuda hiçbir inceleme ve delil sunulmadan karar verildiğini belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur. Davacı vekili tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/05/2023 tarih, 2022/712 Esas - 2023/296 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

6100 sayılı HMK'nın 6763 sayılı Kanun ile değişik 341/2 maddesinde "Miktar veya değeri üç bin Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir." (Ek cümle: 24/11/2016-6763/41 md.), 341/4 maddesinde "Alacağın tamamının dava edilmiş olması durumunda, kararda asıl talebinin kabul edilmeyen bölümü üç bin Türk Lirasını geçmeyen taraf, istinaf yoluna başvuramaz." hükümlerine yer verilmiştir. Maddedeki değerler, 6763 Sayılı Kanunun 47. maddesi uyarınca yeniden değerleme oranlarına göre arttırılmış ve karar tarihi olan 2023 yılı için 17.830,00 TL olmuştur.

İncelenen dosyada; Mahkemece Sakarya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2022/19 Esas, Sakarya 4. İcra Müdürlüğü'nün 2021/15523 Esas, Sakarya 4. İcra Müdürlüğü'nün 2021/15507 Esas, Sakarya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2021/15399 Esas dosyalarında kesinlik sınırının altında daha az bedele hükmedildiği, genel hukuk mahkemeleri için karar tarihi olan 2023 yılı itibarıyla kesinlik sınırı altında kaldığı anlaşıldığından istinaf olunan kararın bu dosyalar açısından olan kısmı davalı yönünden kesindir.

Bu nedenle; Sakarya 1. İcra Müdürlüğü'nün 2021/15511 Esas sayılı dosyası açısından inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacının etiket ve reklamcılık sektöründe işlerini icra ettiği, davalıya etiket sattığını, fatura düzenlendiğini, davalının borcunu ödemediğini belirterek davalıdan alacağının tahsili için Sakarya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2022/19 Esas, Sakarya 4. İcra Müdürlüğü'nün 2021/15523 Esas, Sakarya 1. İcra Müdürlüğü'nün 2021/15511 Esas, Sakarya 4. İcra Müdürlüğü'nün 2021/15507 Esas, Sakarya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2021/15399 Esas dosyalarında sayılı ilamsız icra takibini başlattığı, ödeme emrine süresine itiraz edilmesi üzerine eldeki davayı açtığı, davalının davanın reddini istediği, mahkemece bilirkişiden alınan raporda;

tüm faturaların davalının defterlerinde kayıtlı olması ve davalının fatura borcunu ödediğini ispat edemediği nedeniyle davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Davalının malları teslim edilmesi konusunda ispat yükü altında olması nedeniyle hiçbir inceleme ve delil sunulmadan karar verildiğine ilişkin istinaf itirazı değerlendirildiğinde;

Davacı, taraflar arasında mal(etiket) satışı bulunduğunu iddia etmiştir. Satış sözleşmesine dayalı bu ticari ilişkide davacının, malı(etiketi) teslim ettiğini, davalının da bedelini ödediğini ispatla yükümlüdür.

6100 sayılı HMK'nın 190. maddesi ile 4721 sayılı TMK'nın 6. maddesi uyarınca, herkes iddiasını ispatla yükümlüdür. Takip konusu alacakların tanıkla ispat sınırının üzerinde olması nedeniyle alacağın varlığı 6100 sayılı HMK'nın 200. maddesi uyarınca yazılı delil ile ispat edebilir. Aynı kanunun ticari defterlerin ibrazı ve delil olması başlıklı 222-(1) maddesine göre; "Mahkeme; ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir." Tarafların defterlerini sunmamaları halinde yapılması gerekenler de aynı Kanun'un 222. maddesinde düzenlenmiştir.

Mahkemece, taraf defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 02/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda davalının ticari defterleri incelenmiş, defterlerin usulüne uygun tutulduğu, faturaların defterde kayıtlı olduğu ve davalının kendi defterlerine göre 57.828,66 TL alacaklı olduğu belirtilmiştir.

Bu açıklamalar kapsamında dosya incelendiğinde; davalının, faturaların içeriği malların kendisine teslim edilmediğini, fatura düzenlenmiş olmasının tek başına fatura içeriği malların teslim edildiği anlamına gelmediğini iddia ettiği, mahkemece bilirkişi raporu dikkate alınarak hüküm verildiği anlaşılmaktadır.

Fatura düzenlenmiş olması tek başına malın teslim edildiği veya hizmetin verildiği anlamına gelmez ise de basiretli bir tacir gibi davranması gereken davalının faturaları defterlerine kaydetmiş olması karşısında artık fatura içeriği hizmetin verilmediği ve malların teslim edilmediği iddiasının dinlenme olanağının olmadığı kabul edilmiştir.

Başka bir söyleyişle ticari defterlere kaydedilen fatura içeriği malın teslim edildiği veya hizmetin yerine getirildiğine dair davacı lehine karine oluşmuştur ("... hiçbir tacir kendi defterine aleyhe kayıt düşemeyeceğinden faturaların davalı defterinde kayıtlı olması faturalar içeriğindeki malın davalıya teslim edildiğine karine oluşturur.

Bu karinenin aksini bir başka deyişle faturalar içeriği emtianın teslim edilmediğini, faturaların usulsüz olduğunu davalı ispatlamalıdır ... " Yargıtay HGK., 14/05/2019 Tarih, 2017/19-823 E. 2019/553 K.). Artık davalının bu karinenin aksini ispat etmesi gerekmekte olup davalı bu yönde bir delil ileri sürememiştir.

Diğer yandan, davalının borcun ödendiğini savunmadığı ve ödemeye ilişkin bir delil sunmadığı dikkate alındığında, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş olmasında usul ve yasaya aykırı bir yön yoktur.

Davalının temerrüt doğmadan faiz yönünden talebin reddedilmesi gerektiğine ilişkin istinaf itirazı değerlendirildiğinde;

6098 sayılı yasanın 117.maddesine göre; borçlunun alacaklının ihtarıyla temerrüde düşeceği, vade tarihi açıkça belirlenmiş ise ayrı bir temerrüt ihtarına gerek olmadığının düzenlendiği, faturaların hepsinin üzerinde ödeme tarihinin yer aldığı, faizin de bu tarihlerden başlatılmasında isabetsizlik bulunmadığından davalının istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Kamu düzeni yönünden yapılan incelemede;

Ancak; dosya kapsamında resen yapılan inceleme sonucu; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesi, 7036 sayılı Kanun'un 3. madde 14-16. fıkralarda; tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarının Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği, Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin yargılama giderlerinden sayılacağı, yine bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderlerin anlaşmaya varılamaması halinde ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacağı düzenlendiği halde, Devlet bütçesinden karşılanan zorunlu arabuluculuk ücreti ile ilgili bir karar verilmemesi hatalıdır.

Mahkemece arabulucuk giderleri yargılama gideri olarak eklenmediğinden bu yönden yeniden karar verilmesi gerekmiştir.

Mahkemece, gerekçeli karar başlığında; davalı vekilinin adresinin yazılmamış olması, 6100 sayılı HMK'nın 297/1-b maddesine aykırı olmakla birlikte sonuca etkili olmadığından, kaldırma nedeni yapılmamış ve bu hususa eleştiri getirilmekle yetinilmiştir. Bu nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle esastan reddine, yerel mahkemenin kararının kamu düzeni gereğince kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere ;

1-Davalının ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle ESASTAN REDDİNE,

2-Kamu düzeni yönünden Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/05/2023 tarih, 2022/712 Esas ve 2023/296 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince, KALDIRILMASINA,

YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA,

a)Davanın kabulü ile; davalı borçlunun;

-Sakarya 2. İcra Dairesi'nin 2022/19 Esas sayılı dosyasında yaptığı itirazın iptali ile takibin aynen devamına,

-Sakarya 4. İcra Dairesi'nin 2021/15523 Esas sayılı dosyasında yaptığı itirazın iptali ile takibin aynen devamına,

-Sakarya 1. İcra Dairesi'nin 2021/15511 Esas sayılı dosyasında yaptığı itirazın iptali ile takibin aynen devamına,

-Sakarya 4. İcra Dairesi'nin 2021/15507 Esas sayılı dosyasında yaptığı itirazın iptali ile takibin aynen devamına,

-Sakarya 2. İcra Dairesi'nin 2021/15399 Esas sayılı dosyasında yaptığı itirazın iptali ile takibin aynen devamına,

b)Davalı itirazında haksız çıktığından toplam asıl alacak miktarı olan 57.828,66-TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

c)Alınması gerekli 4.141,29-TL ilam harcından peşin olarak alınan 1.035,33-TL harç düşüldükten sonra bakiye 3.105,29-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

ç)Davacı tarafça yatırılan 80,70-TL başvuru harcı, 1.035,33-TL peşin harç ve 11,50-TL vekalet harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

d)Davacı tarafından yapılan toplam 5.122,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,

e)Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

f)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T ne göre 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,

g)Karar tebliğ giderleri düşüldükten sonra artan gider avansının karar kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,

h)6325 sayılı HUAK'ın 18/A-11 maddesi uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.560,00-TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;

a)İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

b)Alınması gereken 4.141,29-TL istinaf karar harcından, istinafa gelirken peşin alınan 1.035,32-TL'nin mahsubu ile kalan 3.105,97-TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302/5 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

c)İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

ç)İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

d)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

e)6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.16/01/2025

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*