Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/186 K.2024/644

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin davalı ile Tuzla OSB Biyokütle Enetji Tesisi projesi hizmeti işi için 16.000,00 Euro+KDV bedel ile anlaştığını, davacı şirketin daha önce davalı şirketin sahiplerinin aynı olduğu Zeus Enerji ile Kırklareli'de Biyokütle Ür. San.

Proje Yapımı ve Onaylatılması işini 2016 tarihinde 16.000,00 Euro bedel ile yaptığını, söz konusu işin faturasının 12/02/2020 tarihli 16.000 Euro bedel ile kesildiğini, bu konuda ihtilaf olmadığının mail yazışmalarında açıkça anlaşıldığını, davacı şirketin üzerine düşen tüm edimleri ifa ettiğini, ancak davalının, davacı şirkete herhangi bir ödeme yapmadığını, bunun üzerine müvekkilinin Kocaeli 8. İcra Müdürlüğü'nün 2020/93858 Esas sayılı dosyasınca ibra takibi başlatıldığını, davalının yaptığı haksız ve hukuki mesnetten yoksun itirazı üzerine iş bu davayı açma zorunluluklarının hasıl olduğunu, tüm bu nedenlerle;

yargılama esnasında belirlenecek hususlar ışığında davalı borçlunun haksız ve mesnetsiz olan itirazının iptali ve takibin devamına, borçlunun takibe itiraz ettiğini, haksız ve kötü niyetli itiraz olduğundan %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı borçluya yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça davalı şirket hakkında Kocaeli 8. İcra Müdürlüğü'nün 2020/93858 Esas sayılı dosyasından ilamsız icra takibi başlatıldığını, başlatılan icra takibine dayanak olarak taraflar arasındaki Tuzla OSB Biyokütle Enerji Tesisi Hizmet İşi Projesi kapsamında kesin 15/09/2020 vade tarihli 16.000 Euro bedelli faturanın gösterildiğini, taraflarınca süresi içerisinde ödeme emrine, borca, faize, faiz oranına ve takibin tüm ferilerine itiraz edildiğini,

akabinde davacı tarafça itirazın iptali davası açılarak takibin devamı ile davalı hakkında icra inkar tazminatına hükmedilmesinin talep edildiği, ilamsız icra takibine dayanak fatura hakkında davalı şirketin herhangi bir borcunun olmadığını, her ne kadar dava dilekçesinde Tuzla OSB Biyokütle Enerji Tesisi Hizmet İşi Projesi kesilen bir fatura olduğu iddia edilse de taraf arasında bu sebepten doğmuş bir borç ilişkisinin olmadığını, ödenmemiş herhangi bir borcun da bulunmadığını, taraflar arasında böyle bir anlaşma yapılmadığını, davacının bu yönde yapmış olduğu bir hizmetinin de olmadığını,

dolayısı ile bu yapım işinden doğmuş bir fatura borcunun da kabulünün mümkün olmadığını, kaldı ki davacı tarafça yapım işinin kapsamında ve esasına dair hiçbir belge sunulmadığını, şayet böyle bir anlaşma var ise taraflar arasında anlaşılan işe dair ispat vasıtalarının da sunulmadı gerektiğini, davacı taraf ile davalı arasında daha önceden başka bir sebepten ticari bir ilişki kurulduğunu, iş bu davadan ve icra takibine dayanak faturadan tamamen bağımsız olarak daha önce davacı tarafça müvekkili şirketin sahibi olduğu elektrik enerjisi üretim santralinin elektrik alt yapı işlerinin üstlenildiğini,

bu üstlenmeye ilişkin olarak kesin faturanın davalı şirketin kayıtlarına girdiğini, ve davalının ikrarında olduğunu, ticari defterlerin incelenmesinde bu durumun tespit edileceğini, bu ticari ilişkinin dava konusu alacak ile hiçbir ilgisinin olmadığını, tüm bu nedenlerle; davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... Davanın REDDİNE ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu projenin hazırlanması ve davacı ile davalı ile eser sözleşmesi gereği yapığı işler farklı konular ve farklı işler olduğunu; yapılan proje hazırlanması, onaylandırılması hizmetin ve yapılan işin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğini; davacının yaptığı proje hizmet ve danışmanlık işi olmasa ve yapılan işle ilgili keşif cetveli ile teknik şartlar bulunmasa idi eser sözleşmesi ile yapılan iş de yapılamayacağını; ayrıca davacı şirket ve davalı şirket arasında eser sözleşmesinde kalem kalem yapılan bütün işler, projedeki keşif cetveli esas alınarak yazıldığını;

bu sözleşme kapsamında daha önce tamamlanmış olduğu için dava konusu proje ile ilgili herhangi bir kalem bulunmadığını; yerel mahkemenin bu hususu incelemeden hüküm kurduğunu; sayın mahkemece yapılması gereken iş, davacı ile davalı arasındaki dava konusu hukuki ilişkinin bütünüyle açığa çıkarılabilmesi için, Bakanlıktan işe esas vekaletname ve yetki belgelerinin, ön proje, hesap ve keşif tutanaklarının, yazılı başvuruların, şartnamelerin ve proje müellifliğine ilişkin bilgi ve belgelerin celbi gerektiğini;

ilk derece mahkemesinin bu celpleri yapmayarak ve "davacı ile davalı arasındaki işe ilişkin kayıt bulunup bulunmadığı" hususundan ibaret olan bir müzekkere ile yetinmesi usul ve yasaya aykırı olmuş, eksik delil teminine yol açtığını beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı tarafça, istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/11/2022 Tarih - 2020/538 Esas - 2022/515 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

DAVA; faturadan kaynaklanan alacak için yapılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacının, faturadan kaynaklanan alacağının tahsili için Kocaeli 8. İcra Dairesi'nin 2020/93858 Esas sayılı ilamsız icra takibi başlattığı, davalının ödeme emrine süresinde itiraz etmesi üzerine eldeki davayı açtığı, davalının davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Davacının, davalı ile Tuzla OSB Biyokütle Enerji Tesisi projesi hizmeti işi için 16.000,00 Euro+KDV bedel ile anlaştığını, sözleşme gereği edimlerini yerine getirdiğini belirterek alacağın tahsilini istediği, şirket yetkilisi Yetkin Saner 03/11/2022 tarihli duruşmada danışmanlık ve hizmet bedeli alacağının dava edildiğin, elektrik işinin yapımının kendi edimleri olmadığını belirttiği, davalının Tuzla OSB Biyokütle Enerji Tesisi Hizmet İşi Projesine ilişkin taraflar bir anlaşma yapılmadığını, davacının bu yönde yapmış olduğu bir hizmetinin de olmadığını, dolayısı ile bu yapım işinden doğmuş bir fatura borcunun da kabulünün mümkün olmadığını belirterek davanın reddini istediği anlaşılmıştır.

Dava, cevap ve beyanlardan uyuşmazlığın davalıya ait Tuzla OSB Biyokütle Enerji Tesisi projesinin hazırlanması, bakanlıktan onaylanması vb. konularında davacının, davalıya danışmanlık hizmeti verip vermediği noktasında olduğu anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesince Tuzla OSB'den ve Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Enerji İşleri Genel Müdürlüğü'nden projeye ilişkin tüm belgelerin getirtilmiş, 16/06/2022 tarihinde mahallinde keşif yaptırılmıştır.

Keşif sonrası alınan 27/06/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda; hem davacı hem de davalının ticari defterlerinde takibe konu edilen 16.000,00 EURO +KDV (167.079,36 -TL)'lik tutarında fatura bulunmadığının anlaşıldığı, Tuzla-OSB'de yer alan davaya konu Biyo Kütle Üretim Santrali ve Proje Yapımı işi davacı tarafından yapılmış olduğu, dava konusu Biyo Kütle Üretim Santrali ve Proje Yapımı işi 05.12.2018 tarihinde projesine başlandığı, 06.02.2019 tarihinde ön onay aldığı ve 2020 yılı içerisinde sistemin devreye alındığı,

bu nedenle takibe konu edilen 16.000,00 EURO +KDV (167.079,36-TL) iş bedelinden davalının sorumlu olduğu ve davalının işin yapım aşamasında ve sonrasında bu iş nedeniyle davacıya ön ödeme (avans ödemesi) yaptığına dair dosya sunduğu somut ödeme belgesi (banka dekontu vb) bulunmadığı belirtilmiştir.

Tarafların ticari defterleri üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesinde sonrasında alınan 08/11/2021 tarihli raporda; dava konusu 16.000-Euro+KDV tutarında 167.079,36 TL'lik faturaya her iki tarafında defterlerinde rastlanıldığının bildirildiği görülmüştür.

Davacı tanığı ... 07/04/2022 tarihli duruşmadaki beyanında davacının çalışanı olarak dava konusu projenin bakanlığa sunumunu kendisinin yaptığını belirtmiştir.

İlk derece mahkemesince.

Tuzla OSB Bio Kütle Enerji Tesisi Projesi kapsamında dava dosyasının ne proje ile ilgili ne de projenin danışmanlık ve hizmet kısmına ilişkin delil sunulmadığı, dinlenen tanığın bakanlıklara sunum yaptığını ve bir takım resmi işlerini takip ettiğini belirtmesine rağmen söz konusu işlerin ortaya koyulmayan eser sözleşmesinin kapsamında olup olmadığının yahut haricen bu hususta anlaşıldığının ortaya çıkartılmasına yeterli olmadığı, danışmanlık ve hizmet sözleşmesinin mevcudiyetine ilişkin dosya kapsamında yeterli delil bulunmadığı,

takibe konu edilen faturanın davacının ticari defter ve kayıtlarında yer almasına rağmen davalının ticari defter ve kayıtlarında yer almadığı, bakanlığın vermiş olduğu bilgiden hizmetin verildiğinin tespit edilememesi nedenleriyle davanın ispatlanamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak, biyokütle enerjisi 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun'nun 3. maddesinin 9. bendinde tanımlanmış ve Lisanssız elektrik üretim faaliyeti Kanun'un 6/A maddesinde düzenlenmiştir.

Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Enerji İşleri Genel Müdürlüğü 21/04/2021 tarihli yazısında bahse konu tesislere ilişkin, bakanlık ve bakanlıkça yetki verilmiş kurumlarca, ilgili mevzuat kapsamında yalnızca elektrik üretimine yönelik olarak proje onayı ve kabul işlemi gerçekleştirildiği belirterek dava konusu projeye ilişkin proje onay ve kabul belgelerinin mahkemeye gönderildiği belirtilmiştir.

İlk derece mahkemesince de yazı ekinde gönderilen belgelerin incelendiği ve ekte projeler olduğunun belirtildiği görülmektedir. Davacı taraf da projenin onay aşamasında danışmanlık hizmeti verdiğini ileri sürmektedir. Bilirkişi raporlarında ise projelerin incelenmediği anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda, elektrik mühendisi bilirkişi veya bilirkişi kurulundan 5346 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik ve genelge, tebliğ gibi tali mevzuat uyarınca, proje hazırlanması ve onay aşamasında proje sahiplerinin alabileceği danışmalığın ne olduğu,

bakanlık ve yetkilendirdiği kuruluşta proje sahibi şirketin temsilinin [6098 sayılı TBK m.40 (yetkili temsil) vd. veya m. 502 (vekalet sözleşmesi) vd.] ne şekilde yapılması gerektiği, bakanlık ve Tuzla OSB tarafından gönderilen ek belgeler üzerinde inceleme yapılarak davacının proje hazırlanması ve bakanlık veya bankalığın yetkilendirdiği kuruluş tarafından onaylanması aşamasında davacının bir ediminin olup olmadığının belirlenmesi,

varsa mahalli rayiçlere göre bedelinin ne kadar olacağı konusunda taraf ve mahkeme denetimine uygun rapor alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna göre karar verilmesi doğru olmadığından davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesince kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının; İlk derece mahkemesinin kararına ilişkin İstinaf Başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince ESASTAN KABULÜNE,

a-Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/11/2022 Tarih - 2020/538 Esas - 2022/515 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

b-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

2-İstinaf Karar Harcının, talebi halinde ve ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

3-İstinaf eden tarafından yapılan İstinaf başvuru giderlerinin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirilmesine,

4-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362-(1)-g) maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.17/04/2024

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*