Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/2312 K.2025/658

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Dava dışı sigortalı Bilin Global Taşımacılık Tic. Ltd. Şti, ile müvekkili şirket arasında 09.12.2017-09.17.2018 tarihleri arasında geçerli ... numaralı Nakliyat Aracısı / Komisyoncusu Yasal Sorumluluk Sigortası tanzim edildiğini, İtalya’da yerleşik Caprari S.p.A. adlı firma tarafından, toplam 167 adet dalgıç motoru cinsi emtia, Polmot Motor Makina San. ve Tic.

A.Ş. adlı firmaya, 19.07.2018 tarih ve ... nolu fatura ile 93.072,58 Euro karşılığında satıldığını, satışa konu emtia, 25.06.2018 tarihinde, ... plakalı tıra İtalya dan yüklenerek, sigortalı Bilin Global'in Çatalca/İstanbul'da bulunan geçici depolama alanına sevki gerçekleştirildiğini, gümrük işlemlerinin tamamlanması akabinde emtia, 30.07.2018 tarihinde, alıcı firmanın Selçuklu/Konya’daki tesisine nakledilmek üzere, Çatalca/İstanbul’ daki Bilin Antrepo’dan, forklift operatörü davalı Bofor Lojistik çalışanı ... tarafından tıra yüklendiğini,

yükleme sırasında emtiaların kutuları kırılarak içerisindeki emtialar dağılmış bu haliyle emtialar alıcı firmaya sevk edilerek alıcı firma adresinde emtiaların müvekkil şirketin atayacağı eksper tarafından incelenmesi gerektiği yönünde tutanak tanzim edildiğini, söz konusu durumun müvekkil sigorta şirketine bildirilmesi sonrasında,

müvekkil sigorta şirketi tarafından alanında uzman ve bağımsız eksper tarafından hazırlanan ekspertiz raporunda tespiti sağlanan liman masrafları ve terketme bedeli miktarına istinaden dava dışı sigortalıya karşı sigorta poliçesi kapsamında uygulanan muafiyetler doğrultusunda 32.351,31 TL ödeme gerçekleştirildiğini, somut olayda, sigortalı emtiaların sigortalıya ait antrepoya indirilmesi sonrasında davalı Bofor Lojistik çalışanı forklift operatörü ... tarafından hatalı yükleme nedeniyle hasar görmesi nedeniyle meydana gelen hasarın yüklemeyi gerçekleştiren davalıdan tanzim edilmesi gerektiğini, sigortalı emtialarda meydana gelen hasar,

müvekkil sigorta şirketinin akdi taşıyıcı konumunda bulunan Bilin Taşımacılık ile aralarında tanzim edilmiş olan Nakliyat Aracısı/Komisyonucusu sigorta poliçesi teminatları dahilinde giderilmesinden dolayı müvekkil şirket 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 1472/1 maddesi uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğunu, sigortalı şirket ile davalı Bofor Lojistik hasarın meydana gelmesinden müteselsilen sorumlu olmaları neticesinde, müvekkil sigorta şirketi ödemiş olduğu hasar tazminatı tutarını davalı Bofor Lojistik'ten rücu etme hakkına haiz olduğunu,

işbu ödemenin rücuen tazmini amacıyla İstanbul 32. İcra Müdürlüğü 2019/29871 Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatılmış olup işbu takibe itiraz edildiğini, itiraz akabinde, davalı taraf ile gerçekleştirilen arabuluculuk görüşmesinin olumsuz sonuçlanması nedeniyle itirazın iptaline, takibin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı dava dilekçesinde özetle dava dışı Bilin Global şirketi ile Nakliyat Aracısı/Komisyoncusu Yasal Sorumluluk Sigortası imzaladıklarını, dava dışı sigortalının 167 adet dalgıç motoru cinsi emtiayı alıcı Polmot Motor isimli firmaya sevk etmek üzere Çatalca'da bulunan geçici depolama alanında muhafaza ettiğini, emtiaların alıcı firmanın Selçuklu/Konya'daki tesisine nakledilmek üzere tıra yüklendiği esnada forklift operatörü davalı müvekkil çalışanı ...'ın hatalı yüklemesi sebebiyle emtiaların kutularının kırılarak zarar gördüğü, eksper tarafından yapılan incelemede 32.351,31 TL hasar tutarı tespit edildiği,

ilgili tutarın ödenmiş olması nedeniyle TTK halefiyet hükümleri uyarınca sigortalıya halef olduğunu, hasarın meydana gelmesinde davalı Bofor Lojistik'in sorumlu olduğunu iddia ederek davalı müvekkil aleyhine icra takibi başlattıklarını, takibe itiraz üzerine huzurdaki davayı ikame ettiklerini ifade ettiklerini, davalı müvekkilinin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, davacının delil listesinde sunduğu,

davalı müvekkil ile dava dışı Bilin Gümrük Müşavirliği arasında imzalanan Alt İşverenlik Sözleşmesi'nin 14. maddesinde anlaşmazlık halinde İstanbul Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olacağı hükme bağlandığını, TBK m.73 uyarınca rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zaman aşımına uğrar.

Yine TBK m. 72 uyarınca tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zaman aşımına uğrar.

Diğer yandan CMR Konvansiyonu m. 32 uyarınca taşımadan doğacak davalar bir yıl içinde açılması gerektiğini, davaya konu olayla ilgili olarak, 31.07.2018 tarihinde tutanak tutulduğu, 14.09.2018 tarihinde eksper raporunun düzenlendiği, 02.07.2019 tarihinde icra takibinin başlatıldığı,

itirazımız üzerine takibin durduğunu, davacı ise arabuluculuk başvurusunu 15.08.2022 tarihinde yapmış, huzurdaki dava ise 03.04.2023 tarihinde açıldığını, bilindiği üzere TBK m. 154/2'ye göre alacaklının icra takibinde bulunması zaman aşımını kesen işlemlerden olduğunu, bu sebeple, icra takibinin başladığı tarih olan 02.07.2019 tarihinden itibaren zaman aşımı kesilmiş ve iki yıllık süre tekrar işlemeye başladığını, ancak davacı, üç yıl içinde icra takibi ile ilgili hiçbir işlem yapmamış olup, üç yıl sonra arabuluculuğa başvurduğunu, bu sebeplerle, rücu alacağının zaman aşımına uğramış olması sebebiyle davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...Davanın zamanaşımı nedeniyle REDDİNE ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme nezdinde ikame edilen itirazın iptali davasına konu olan davalının itirazı, davacı sigorta şirketine tebliğ edilmemiş olmakla beraber işbu davanın süresinde ikame edildiğini, mahkeme tarafından alacağın zaman aşımına uğradığı gerekçesiyle verilen ret kararının tamamı ile hatalı olduğunu, zira icra takibinin başlatılması ile kesilen zaman aşımı süresi, dosyada gerçekleştirilen her işlem ile tekrar kesilerek baştan başladığını, bu doğrultuda mahkemece icra dosyasındaki taraf işlemlerinin neler olduğu incelenmeden ve tarihleri dikkat edilmeden alacağın zaman aşımına uğradığı nedeniyle davanın reddi kararının kaldırılması gerektiğini,

dosyanın yerel mahkemeye iadesi ile dosyanın esasına girilerek karar verilmesi gerektiğini belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının icra takibi başlattığı 02.07.2019 tarihinden itibaren dava konusu alacak ile ilgili herhangi bir işlem yapmamış olduğu, Mahkemenin dava konusu alacağın öğrenmeden itibaren başlayan 2 yıllık zaman aşımı süresinin dolmuş olduğunu dikkate alarak zaman aşımı nedeniyle davanın reddi yönünde vermiş olduğu kararının yerinde olduğunu, Mahkemece icra takip dosyası celp edilmiş ve dosyaya sunulan tüm deliller ile birlikte değerlendirilmiş olup, Mahkeme tarafından verilen kararı hukuka ve usule uygun olduğunu belirterek; haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/09/2023 tarih, 2023/259 Esas - 2023/829 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava nakliyat aracısı/komisyoncusu yasal sorumluluk sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuya ilişkin itirazın iptali davasıdır. İlk derece mahkemesince davanın zaman aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusu yapılmıştır. İnceleme; 6100 sayılı HMK.'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde; davacı ile dava dışı sigortalı Bilin Global Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. arasında 09.12.2017-09.12.2018 arasını kapsayan ... poliçe numaralı nakliyat aracısı/komisyoncusu yasal sorumluluk sigorta poliçesi imzalandığı, dava dışı alıcı Polmot Motor Makine San. ve Tic. AŞ.

Tarafından alınan emtianın satıcı İtalya’da mukim Caprari S.P.A. tarafından ... plakalı tır ile karayolundan sevk edildiği, anılan emtianın gümrük işlemleri için İstanbul/Çatalca’da bulunan geçici depolama alanına sevk edildiği, gümrük işlemlerinden sonra yeniden yükleme yapılırken davalının çalışanı forklift operatörünün kusuru sonucu emtianın hasar gördüğü, anılan hasar nedeniyle davacının ödeme yaptığı, anılan ödemenin rücusu için başlatılan takibe davalının itirazı üzerine eldeki davanın açıldığı, mahkemece davanın zaman aşımı nedeniyle reddine karar verildiği, karara karşı davacının istinaf yasa yoluna başvurduğu görülmüştür.

TTK'nun "Halefiyet" başlığı altındaki 1472.(eski TTK 1301.) maddesinde; "sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder" hükmüne yer verilmiştir.

Eldeki olayda; davacı sigortacı ile dava dışı sigortalı Bilin Global Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. arasında 09.12.2017-09.12.2018 arasını kapsayan ... poliçe numaralı nakliyat aracısı/komisyoncusu yasal sorumluluk sigorta poliçesi bulunduğu, dava dışı alıcı Polmot Motor Makine San. ve Tic. AŞ. Tarafından alınan emtianın satıcı İtalya’da mukim Caprari S.P.A. tarafından ... plakalı tır ile karayolundan sevk edildiği, anılan emtianın gümrük işlemleri için İstanbul/Çatalca’da bulunan geçici depolama alanına sevk edildiği, gümrük işlemlerinden sonra yeniden yükleme yapılırken davalının çalışanı forklift operatörünün kusuru sonucu emtianın hasar gördüğü, anılan hasar nedeniyle davacının ödeme yaptığı, anılan ödemenin rücusu için eldeki davanın açıldığı görülmektedir.

Mahkemece eldeki olayda 2918 sayılı yasanın 109/4. maddesi, 4925 sayılı yasanın 24. maddesi ve 6102 sayılı yasanın 1420. maddesi gereği 2 yıllık zaman aşımı süresinin dolduğundan davanın zaman aşımı nedeniyle reddine karar verildiği görülmüş ise de; 4925 sayılı yasanın 24.maddesinin olay ve dava tarihinde yürürlükte olmadığı, davacı ile davalı arasında sigorta ilişkisi bulunmadığından 6102 sayılı yasanın 1420. maddesinin eldeki olayda uygulama yerinin bulunmadığı, hasarın depoda yükleme esnasında oluşması nedeniyle 2918 sayılı yasanın da olayda uygulama yeri olmadığı görülmekle mahkemece anılan gerekçelerle davanın zaman aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi yerinde değildir.

Dosyaya sunulan belgelerden, davacının sigortalısı ile davalı arasında 01.05.2018 - 31.12.2018 tarihleri arasını kapsayan “Alt İşverenlik Sözleşmesi” bulunduğu, anılan sözleşmenin 3.maddesine göre sözleşme konusunun “…teknik bir altyapı gerektiren ve sertifikalı işçiler aracılığıyla yapılan depo operasyon işi…” olduğu, davaya konu hasarın da dava dışı sigortalıya ait geçici depolama alanına gümrükleme için indirilen emtianın gümrükleme sonrası araca yüklenmesi esnasında meydana geldiği, yüklemeyi yapan forklift operatörünün davalı işçisi olduğu iddia edilerek anılan davanın açıldığı görülmektedir.

Sigortalı ile davalı arasında anılan hizmet alım sözleşmesi kapsamın bir ilişki bulunduğu, davalının depodaki yükleme işinin anılan sözleşme kapsamında yerine getirdiği, taraflar arasındaki ilişkinin ve sorumluluğun belirlenmesinde anılan sözleşmenin ve özellikle iddianın ileri sürülüşüne göre sözleşmenin 4.13.maddesinin değerlendirilmesi gerekeceğinden, yine davalının fiili taşıyan/alt taşıyan da olmaması nedeniyle 6102 sayılı yasanın taşıma sözleşmesi hükümleri ile CMR konvansiyonun da eldeki olayda uygulama yeri olmadığından,

sözleşmeden kaynaklanan davalarda 6098 sayılı yasanın 146.maddesindeki on yıllık zaman aşımının uygulanması gerekmektedir.

Bu belirlemelere göre eldeki olayda on yıllık zaman aşımı dava tarihi itibariyle dolmamış olup; mahkemece davalının öncelikle yetki ilk itirazı hakkında bir değerlendirme yapılması, gerekirse davanın esasına girilerek taraf iddia ve savunmaları göz önüne alınarak bir karar verilmesi gerekirken hükümde yazıldığı şekilde davanın reddine karar verilmesi hatalıdır.

Gerekçeli karar başlığında; taraf vekillerinin adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir. Anılan nedenlerle, davacının istinaf talebinin yukarıda açıklanan nedenlerle HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının anılan sebeplerle kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,

2-Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/09/2023 tarih, 2023/259 Esas - 2023/829 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,

5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.17/04/2025

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*