Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/506 K.2023/776

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Talep eden vekilinin talep dilekçesinde özetle; talep eden ... (Bundan böyle “Maddox” olarak anılacaktır) ile borçlu ...

(Bundan böyle “Borçlu” olarak anılacaktır) arasında, 1 Ocak 2020 tarihinden evvel, düşük kükürtlü akaryakıt (“very low sulphur fuel oil”) satımına dair Sözleşme ile benzin satımına dair GO-010120 kodlu Sözleşme (“Sözleşme2”) akdedildiğini, taraflarca imzalanan ilgili anlaşmalar çerçevesinde, farklı taşıyan şirketler ve farklı gemiler aracılığıyla 16 adet farklı sefer gerçekleştirilmiş olup CYE Petrol Ticaret A.Ş. tarafından ithal edilen, bir başka deyişle Türkiye'ye sipariş edilen tüm yakıt ürünlerinin her bir seferin tamamlanmasıyla birlikte borçluya eksiksiz olarak teslim edildiğini,

nitekim son taşımacılık Türk Bayraklı BEBEKE gemisi ile gerçekleştirildiğini ve 10 Mart 2022 tarihinde son teslimin gerçekleştirildiğini, sipariş edilen akaryakıtın eksiksiz olarak ilgili gemilere yükletildiğini ve ilgili limanlara sevkiyatının sağlandığını, bir başka ifade ile müvekkili tarafından tüm borcun ifa edildiğini ekte sunulan Konişmento (Bill of Lading) tercümeleri ile sabit olduğunu, buna istinaden talep eden, borçlu şirket adına 52 adet fatura düzenlendiğini ancak borçlu şirketin faturaların bir kısmını ödemiş olup taplamda 6.631.005,30 USD değerindeki faturaları ödemekten imtina ettiğini,

müvekkil tarafından düzenlenen ancak ödenmeyen tüm faturaların (invoice) tercümeleri ile birlikte Mahkemeye sunduklarını, talep eden şirketin elinde bulundurduğu Banka Teminatları sayesinde borcun 6 milyon USD'lik kısmını Yapı Kredi Bankası ve Vakıf Bank aracılığıyla tahsil edilebildiğini, bakiye borç 631.005,30 USD'nin ise hiçbir şekilde tahsil edilemediğini, bahsi geçen bankaların, talep edenden sipariş edilen tüm akaryakıt ve benzinin borçlu CYE'ye yani yükün alıcısına teslim edildiğini teyit ederek alacaklı talep edene ödeme sağlandığını,

huzurdaki uyuşmazlık kapsamında talep edenin tüm ilgili yakıt ürünlerini borçlu şirkete teslim ettiğini, fakat borçlunun ödeme yükümlülüğünü ihlal ettiği ve talep edenin alacaklı hale geldiğini, delillerle sabit olduğu üzere talep edenin uğradığı maddi zararın şimdilik 631.005,30 USD olduğunu bu sebeple;

ihtiyati haciz taleplerinin teminatsız olarak kabulü ile fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, öncelikle CYE Petrol Ticaret A.Ş'ye ait Poliport Limanı'nda bulunan akaryakıt ürünleri ile bahsi geçen limandaki başkaca tüm mallar/ürünler üzerine 631.005,30 USD için ihtiyati haciz konulmasına ancak bununla sınırlı olmamak üzere borçlu şirkete ait menkul ye gayrimenkul tüm malvarlığı, banka hesapları ve 3.kişiler nezdindeki hak ve alacakları dâhil olmak üzere doğmuş ve doğacak tüm hak ve alacaklarına binaen ihtiyati haciz kararı verilmesini, talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince 07/11/2022 tarihli karar ile; " ... 1-Alacaklının ibraz ettiği dilekçe ve ekinde bulunan Konşimento, banka garanti ödemeleri, sözleşme ve faturalar incelendiğinde; İİK'nın 257 vd. maddelerindeki yasal koşulların oluştuğu anlaşılmakla 631.005,30.-USD (Dava tarihindeki kur karşılığı: 11.771.466,97.-TL) nakdi miktar için İHTİYATİ HACİZ TALEBİNİN KABULÜNE, 2-Borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarının borca yetecek miktarının İHTİYATİ HACZİNE ... " karar verilmiştir.

İhtiyati haciz kararına itiraz eden borçlu vekili dilekçesinde özetle; karşı taraf yabancı şirketşz, Temmuz 2022 tarihinde İngiltere'de aynı konuda şirketleri aleyhine bir dava açmış olduğunu belgeleri ile birlikte ekli ihtarname ile taraflarına ve Gebze İcra Müdürlüğü'ne bildirdiğini ancak İngiltere'de açılan dava tarihi olan 12 Temmuz 2022 tarihini bilhassa belirtmediğini, esas dava için İngiltere Mahkemesinde dava ikame eden, alacaklı olduğunu iddia eden yabancı karşı taraf şirketin, İİK Kanunu ve HMK gereğince ihtiyati haciz talebini de ancak esas davanın, yani alacağın yargılandığı mahkemeden isteyebileceğini, yabancı şirketin,

Mahkememize bu durumu yani gerçeği bildirmeyip ihtiyati haciz talep ettiğini ve lehine karar verildiğini, müvekkili şirket aleyhine uygulanan hacizler neticesinde müvekkilinin büyük zarar gördüğünü, karşı taraf, yani alacaklı olduğunu ileri süren yabancı şirket ile müvekkili arasındaki ticari kapsamlı meselelerden, taşımalardan dolayı tam da aksine yabancı şirketin müvekkiline 363.850.21 USD borçlu olduğunu bu sebeple;

davacı yabancı şirketin, alacak iddiası davasını, ihtiyati haciz talebinde bulunmadan 4 ay önce, İngiliz mahkemesinde açmış bulunduğu sabit olduğundan, bundan böyle İİK ve yasalar gereğince ancak esas davanın görüldüğü Mahkeme'den ihtiyati haciz talep edebileceği hükmüne rağmen, Mahkemeyi bu hususta bilgilendirmeden ihtiyati haciz talebinde bulunması sebebiyle; mahkemece verilen kararın yetkisizlik ve görevsizlik vesair mahkemece uygun görülecek hukuki sebeplerle kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince 08/12/2022 tarihli ek karar ile; " ... 1-İhtiyati hacze itiraz edenin yetki itirazının kabulü ile; Mahkememizin 2022/235 D.İş Esas, 2022/235 D.İş Karar sayılı kararı ile itiraz eden borçlu hakkında verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; ihtiyati hacze konu borcun varlığına temel teşkil eden sözleşmesel ilişkinin mevcudiyeti konusunda herhangi bir ihtilaf bulunmadığını; somut uyuşmazlık özelinde yerel mahkemenin yetkili olmadığına yönelik iddialar hukuki dayanaktan yoksun olup, yerel mahkemenin yetkisizlik nedeniyle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar vermesi ise hukuken mümkün olmadığını beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur. Karşı tarafça, istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/235 D.İş Esas - 2022/235 Karar sayılı 08/12/2022 Tarihli Ek Kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep; ihtiyati haciz istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; alacaklının borçlu ile iki adet akaryakıt satış sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeler kapsamında akaryakıtların teslim edildiğini, son teslimatın 10/03/2022 tarihinde yapıldığını, teslimatlara ilişkin konişmentoların bulunduğunu ve 52 adet fatura düzenlendiğini, toplam 6.631.005,30 USD alacağının 6.000.000,00 USD'lik kısmının Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. İle Vakıflar Bankası T.A.O.

Teminat mektuplarıyla tahsis edildiğini, bakiye 631.005,30 USD alacağı kaldığını belirterek ihtiyati haciz talep ettiği, ilk derece mahkemesince 07/11/2022 tarihli karar ile, ihtiyati hacze karar verildiği, borçlunun alacaklıya borçlu olmadığı, kendisinin alacaklı olduğu, Gebze Mahkemelerinin yetkili olmadığı gerekçesiyle itiraz ettiği, duruşmalı yapılan inceleme sonunda 08/12/2022 tarihli ek karar ile, Gebze Mahkemelerinin yetkili olmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verildiği, karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

İİK'nın 257-(1) maddesi; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir".

İİK'nın 257-(2) maddesi; "Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder".

İİK'nın 258-(1) maddesi; " ... Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur ... " hükmü düzenlenmiştir.

Rehinle temin edilmemiş muaccel bir alacağın var olması halinde ihtiyati hacze karar verilebilir. Mahkemece ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi şart olmayıp alacağın varlığı hakkında yeterli kanaate sahip olunması için mahkemeye bu konuda delillerin sunulması yeterli kabul edilmelidir. Başka bir söyleyişle alacağın varlığının yaklaşık olarak ispat edilmesi gerekli ve yeterlidir.

İİK'nın 265-(1) maddesindeki; "Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere,mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir." şeklindeki hüküm ile itiraz sebepleri sınırlı olarak sayılmıştır.

Bu açıklamalara göre itirazlar incelendiğinde;

Talep dilekçesi ekindeki konişmentolara göre akaryakıtın Gebze ilçesinde bulunan Poliport limanında teslim edildiği, 6100 sayılı HMK'nın 10. maddesine göre, sözleşmenin ifa yeri mahkemesinin yetkili olması nedeniyle ihtiyati haczin kaldırılmasına dair kararın kaldırılması gerekmiştir.

Esas yönünden incelemede ise; alacaklının alacağını dayandırdığı konşimento ve faturaların birbiri ile uyumlu olması ve borcun bir kısmının banka teminat mektuplarının nakte çevrilmesi yoluyla ödenmesi nedeniyle ihtiyati haciz isteyen alacaklının malları teslim ettiğini ve alacaklı olduğu yaklaşık olarak ispat ettiği ve borçlunun itirazının İİK'nın 265. maddesi kapsamındaki itirazlardan olmadığı anlaşılmakla ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Bu nedenlerle; ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulüne, yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-)İhtiyati haciz Talep edenin İSTİNAF BAŞVURUSUNUN KABULÜNE; Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/235 D.İş Esas - 2022/235 Karar sayılı 08/12/2022 Tarihli Ek Kararı Sayılı kararının KALDIRILMASINA, HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi gereğince YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,

a-İhtiyati hacze İTİRAZIN REDDİNE,

b-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

2-)İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;

a-İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harcının hazineye irad kaydına,

b-İstinaf Karar Harcının talep halinde ilk derece mahkemesince talep edene iadesine,

c-Talep eden tarafından yapılan 492,00-TL İstinaf Kanun yolu masrafı ile 238,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 730,00 TL'nin karşı taraftan tahsili ile talep edene verilmesine,

ç-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

d-İstinaf edenin yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince istinaf edene iadesine,

e-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.11/05/2023

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*