Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/522 K.2024/911

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 01.06.2019 tarihli ortak sağlık ve güvenlik birimi sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin süresinin 01.06.2019 - 31.05.2020 tarihlerini kapsadığını, sözleşmenin 4. maddesinde bu sözleşme süresinin dolmasından 1 ay öncesine kadar taraflar birbirlerine yazı ile sonlandırma bildiriminde bulunmadıkları müddetçe 1 yıl daha uzamış sayılır hükmü bulunduğunu, davalının 1 yıl uzadıktan sonra 31.05.2020 tarihinde tek taraflı olarak feshettiğine ilişkin yazılı bildirim yaptığını, sözleşmenin 10. maddesi 4. bendinde,

sözleşmenin bitim tarihinden önce işveren tarafından haklı bir neden olmaksızın tek taraflı olarak feshedilmesi halinde sözleşmesinden kalan süresine ilişkin ücretin ödeneceğinin belirtildiğini, davalı tarafın haksız feshi nedeni ile müspet zararı oluştuğunu, çalışanların iş akdini sonlandırmak zorunda kalarak kıdem ve ihbar tazminatı ödemek zorunda kaldığını gelir kaybı yaşadığını, kazanç kaybı ve yoksun kalınan karı olduğunu,

fazlaya ilişkin talep ve dava haklaı saklı kalmak kaydı ile taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 10. Maddesinin 4. Bendi de tazminat olarak kararlaştırılan ücretin ve ayrıca davacının uğradığı müspet zararın tespitinde bilirkişi marifeti ile yapılacak olan hesaplamadan sonra ortaya çıkacağı dikkate alınarak HMK 107. maddesi kapsamında belirsiz alacak davası olarak kabulü ile şimdilik 1.000,00-TL sözleşmeden doğan maddi tazminat ile, 1.000,00-TL müspet zarar olmak üzere toplam 2.000,00-TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsili talep ederek,

davanın kabulüne, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı ile sözleşme bitiminden 2 ay önce görüşmeye başladıklarını, aynı şartlarda devam edip edilemeyeceği hususunda görüştüklerini, davacının aynı şartlarda devam etmeyip sözleşmeyi yenilemeyeceğini söylemesi üzerine yeni teklif istendiğini, davacının gecikmeli olarak 36.500,00-TL teklif verdiğini, düşük bedel veren başka bir firma ile anlaşıldığını, 27.04.2020 tarihli mailde davacının aynı koşullar ile söleşmeyi sürdürmeyeceğini,

yeni dönemde yeni bir sözleşmeyle çalışabileceğini ve sözleşme bedelinin 36.500,00-TL olarak belirlenmesi halinde yeni dönemde çalışabileceğini bu maille bildirildiğinden aynı şartlarda devam etmeyeceğini kendisinin kabul ettiğini, işçilerim kıdem ve ihbar tazminatlarını kendileri ödediğinde bu hususda zararı olmadığını, personellerinden bir tanesinin şirketlerinde diğerinin Goodyearda çalışmaya devam ettiğini, ayrıca sözleşme yenilenmiş olsaydı 28.500,00-TL üzerinden yenileneceği ve hesaplamaya da bu rakamın esas alınacağından davacının zararı doğmadığını belirterek, davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... Davanın REDDİNE ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; her ne kadar gerekçeli karara esas alınan, hukuka aykırı olarak hukuki yorum yapılan bilirkişi raporunda sözleşmenin esaslı unsuru olan ücrette anlaşılmadığından sözleşmenin feshedildiği şeklinde haksız ve mesnetsiz tespit yapıldığı ve bu doğrultuda hukuka aykırı hüküm kurulmuş ise de bu hüküm kabul edilebilir olmadığını,

sözleşme hükmü açıkken davalı şirketin ticari teamül yerine bile geçmeyecek nitelikte açıkça kötü niyetli olarak sözleşmenin yenilenmeyeceğine dair bildirim göndermek yerine davacı şirketi tekliflerle oyalaması ve bu süreçte yeni bir şirketle anlaşma sağlaması hukuku aykırı olduğunu, davalı şirket TTK hükümleri kapsamında basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğünü yerine getirmeyip sözleşmenin yenilenmesinden sonra sözleşmeyi feshetmiş ve kanuna ve sözleşmeye aykırı olarak yapılan yorum sonucunda davacı şirket mağdur edildiğini, yine bu husus gerekçeli kararda değerlendirilmediği,

gerekçeli karar ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda taraflar arasındaki sözleşmenin dürüstlük kuralları çerçevesinde irdelemesi yapılırken bu husus değerlendirilmediğini beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; yerel mahkemece usul ve yasaya uygun şekilde dosya muhteviyatında yer alan tüm bilgi-belgeler, somut ve hukuki gerçekliği yansıtan tespitleri havi bilirkişi raporu ve beraberinde dinlenen tüm tanık anlatımları doğrultusunda yeterli ve kapsamlı araştırma yapılmak suretiyle hüküm ihdas edilmiş olup davacı yanın aksi yöndeki, yasal mevzuat hümüne aykırı, dayanaksız tüm iddiaları son derece haksız olup kabul edilemez nitelikte olduğunu beyan ile; davacı tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.

DELİLLER

Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/12/2022 Tarih - 2021/17 Esas - 2022/579 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

DAVA; tazminat istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; taraflar arasında 01/06/2019 tarihli Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi Hizmet Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 4. maddesine göre sözleşmenin 01/06/2019 - 31/05/2020 tarihleri arasında geçerli olduğu, sözleşmenin 4. maddesinde sözleşmenşn süresinin dolmasından 1 ay öncesine kadar taraflar birbirlerine yazı ile sonlandırma bildiriminde bulunmadıkları müddetçe 1 yıl daha uzamış sayılacağının kararlaştırıldığı, eldeki dava ile davacı vekilinin;

davalının sözleşme 1 yıl uzadıktan sonra 31/05/2020 tarihinde tek taraflı olarak feshettiğine ilişkin yazılı bildirim yaptığını, sözleşmenin 10. maddesinin 4. bendinde sözleşmenin bitim tarihinden önce işveren tarafından haklı bir neden olmaksızın tek taraflı olarak feshedilmesi halinde sözleşmesinden kalan süresine ilişkin ücretin ödeneceğinin kararlaştırıldığını belirterek sözleşmenin erken feshinden kaynaklı şimdilik 1.000,00-TL sözleşmeden doğan maddi tazminat ile, 1.000,00-TL müspet zarar olmak üzere toplam 2.000,00-TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsilini talep ettiği;

davalı vekilinin, davacı ile sözleşme bitiminden 2 ay önce görüşmeye başladıklarını, davacının aynı şartlarda devam etmeyip sözleşmeyi yenilemeyeceğini söylemesi üzerine yeni teklif istendiğini, davacının gecikmeli olarak 36.500,00-TL teklif verdiğini, 27.04.2020 tarihli mailde davacının aynı koşullar ile sözleşmeyi sürdürmeyeceğini, yeni dönemde yeni bir sözleşmeyle çalışabileceğini ve sözleşme bedelinin 36.500,00-TL olarak belirlenmesi halinde yeni dönemde çalışabileceğini bildirdiğini, işçilerim kıdem ve ihbar tazminatlarını kendileri ödediğinden bu hususta zararı olmadığını,

sözleşme yenilenmiş olsaydı 28.500,00-TL üzerinden yenileneceği ve hesaplamaya da bu rakamın esas alınacağından davacının zararı doğmadığını belirterek, davanın reddini istediği; ilk derece mahkemesince deliller toplandıktan sonra bilirkişi raporu alındığı ve davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık; sözleşmenin 4. Maddesi uyarınca sözleşme süresinin 1 yıl daha uzayıp uzamadığı ve davalının sözleşmeyi feshinin haklı nedene dayanıp dayanmadığı, davacı yararına tazminat (müspet zarar ve maddi tazminat) koşullarının oluşup oluşmadığı noktasındadır.

Davacı vekilinin sözleşmenin feshinden kaynaklı kâr (gelir) kaybı tazminatı istemine yönelik istinaf isteminin incelenmesinde;

Taraflar arasında yazılı olmayan sözleşme belirli bir süre devam eden sürekli edimli ve iki tarafa borç yükleyen bir sözleşmedir. Sözleşmenin davalı tarafından feshedildiği konusunda uyuşmazlık yoktur.

Sürekli edimli sözleşmelerde borçlunun temerrütü 6098 sayılı TBK'nın 126. Maddesinde; ''İfasına başlanmış sürekli edimli sözleşmelerde, borçlunun temerrüdü hâlinde alacaklı, ifa ve gecikme tazminatı isteyebileceği gibi, sözleşmeyi feshederek, sözleşmenin süresinden önce sona ermesi yüzünden uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir.'' şeklinde düzenlenmiştir. Bu hüküm uyarınca yapılacak fesihte sözleşme ileriye etkili olarak sona ereceğinden tazmini istenebilecek zararda müspet zarar olup, genellikle kar mahrumiyeti tazminatıdır. Bu hüküm uyarınca, sözleşme borçlu tarafından feshedildiğinde, alacaklının tazminat isteyebilmesi için borçlunun sözleşmeyi haksız olarak feshettiğini kanıtlaması gerekir.

6098 sayılı TBK'nın 1. maddesi uyarınca, sözleşme, tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla kurulur.

6098 sayılı TBK'nın 2. maddesi; "Taraflar sözleşmenin esaslı noktalarında uyuşmuşlarsa, ikinci derecedeki noktalar üzerinde durulmamış olsa bile, sözleşme kurulmuş sayılır.

İkinci derecedeki noktalarda uyuşulamazsa hakim, uyuşmazlığı işin özelliğine bakarak karara bağlar.

Sözleşmelerin şekline ilişkin hükümler saklıdır." şeklindedir.

Bu hükümler ve ilkeler uyarınca, davacının ileri sürdüğü üzere feshe konu sözleşmenin yenilenmiş sözleşme mi yoksa devam eden sözleşme mi olduğu, başka bir anlatımla feshin devam eden sözleşmenin süre sonunda biteceğinin mi ihtar edildiğinin irdelenmesi gerekmektedir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin 4. maddesindeki, sözleşmenin süresinin dolmasından 1 ay öncesine kadar tarafların birbirlerine yazı ile sonlandırma bildiriminde bulunmadıkları müddetçe 1 yıl daha uzamış sayılacağına ilişkin hüküm uyarınca, sözleşme taraflarca bildirim yapılmadığı durumda aynı şartlarda devam edecektir. Bu durumda sözleşmenin aynı bedelde devam edeceğinin kabulü zorunludur.

Taraflar arasındaki e-posta yazışmalarına göre; davacının 27/04/2020 tarihinde yeni bir fiyat teklif ettiği, e-posta içeriğinde aynen "2020 fiyat dökümü ile ilgili çalışma yaptım. Devlet zamları kadar ek yaptım." şeklindeki cümleden davacının yeni bir "öneri" sunduğu, davalının 28/04/2020 tarihli e-posta içeriğine göre aynen "Bu yıl için akciğer grafisi de planlamaktayız. Fiyat teklifinizi ona göre gözden geçirirmisiniz." şeklinde cevap verildiği görülmektedir.

Bu yazışmalardan her iki tarafın da sözleşmenin bitiminden 1 ay öncesinde sözleşmenin aynı koşullarda devam ettirmeyecekleri konusunda irade açıkladıkları anlaşılmaktadır. Bu irade açıklamaları devam eden sözleşmeden ayrı yeni bir sözleşme kurulması yönündeki irade açıklamalarıdır.

Bu durumda, sözleşmenin, sözleşmenin 4. Maddesi uyarınca bir yıl daha uzamadığı, davalının fesih bildirimin devam eden sözleşmenin süresi sonunda biteceğine yönelik bir bildirim olduğu, böylelikle davacının sözleşmenin bittiği tarih olan 31/05/2020 tarihinden sonraki bir dönem için sözleşme hükümlerine göre müspet zarar talep edemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, dosyadaki delillere, tanık beyanlarına ve bilirkişi raporuna göre davacının ileri sürdüğü diğer zararları da ispat edemediği anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf isteminin reddi gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde; usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden; istinaf başvurusunun esastan reddine, karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,

2-Bakiye 247,70 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden davacı tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davacıya iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

8-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.30/05/2024

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*