Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/828 K.2024/1343

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı şirket arasında hiçbir ticari yada işçi - işveren ilişkisi bulunmadığını, söz konusu senedin davacının ilgili dönemde çalıştığı Yücedağ Lojistik İnşaat Nakliye Orman Ürünleri Hayvancılık Sanayi Ve Ticaret Ltd.

Şti ye teminat amacı ile boş olarak verildiğini, dava dışı şirket veya davalı tarafından sonradan doldurularak Kocaeli 8 İcra Müdürlüğünün 2018/77612 Esas sayılı dosyası ile icraya konulduğunu, söz konusu senedin boş olarak ve teminat için verildiği ve davalı taraf ile davacının hiçbir ilişkisinin olmadığını, tarafların senede konu herhangi bir ilişki içerisine girmediklerini,iş bu nedenle öncelikle Kocaeli 8 İcra Müdürlüğünün 2018/77612 Esas sayılı dosyasının tedbiren durdurulmasını,

takibe konu senede ilişkin davacının davalıya borcu olmadığının tespitini istediklerini belirterek: Kocaeli 8 İcra Müdürlüğünün 2018/77612 Esas sayılı dosyasının tedbiren durdurulmasına, davacının 01.05.2018 tanzim tarihli ve 01.08.2018 vade tarihli 30.000,00 TL miktarlı senet nedeni ile davalıya borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davaya konu bononun alacaklısının müvekkili Eymen Danışmanlık İnşaat Nakliyat Lojistik Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

Olduğunu, davacının bononun Yücedağ Lojistik İnşaat Nakliye Orman Ürünleri Hayvancılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nde çalıştığı dönemde teminat karşılığı boş olarak verilmiş olmasına rağmen , dava dışı şirket ya da davalı tarafından sonradan doldurularak icraya konulduğu iddiası gerçeği yansıtmadığını, davacı ile müvekkili şirket arasında işçi - işveren ilişkisi bulunmadığını, davacı bononun bedelsizliğini , bononun o tarihte çalıştığı işverene boş ve imzalı olarak verildiğini sonradan işveren ya da davalı tarafından doldurularak icra takibine konulduğunu iddia ettiğini,

davacı tarafından davaya konu edilen bononun müvekkili şirketin bononun verildiği tarihteki ortağı ve yetkilisi olan ...'dan aldığı borç karşılığı olarak müvekkili şirket adına davacı tarafından düzenlenerek verildiğini, dava konusu bono bedeli olan 30.000,00-TL müvekkili şirket yetkilisi ...'dan 30.000,00 TL borç istediğini, müvekkilinin şirket yetkilisi şirket hesabından davacıya verdiği 30.000,00 TL borç karşılığı olarak davacıdan, müvekkili şirket EYMEN LOJİSTİK LTD.

ŞTİ.'nin lehtarı olduğu 01/05/2018 düzenleme tarihli, 01/08/2018 vade tarihli 30.000,00 TL tutarlı bono aldığını, davacı bu borcunu ...şirketindeki ücret ve haklarından kesinti yapılarak ödenmesini kabul ettiği için davacının ücretlerinden kesinti yapılarak borcun ödenmesi yoluna gidildiğini, dava konusu edilen bono davacı tarafından alınan borç karşılığı olarak müvekkiline verildiğini, davacının iddialarının tamamı gerçeğe aykırı olup haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini,

haksız ve kötü niyetli olarak dava açılmış olması nedeniyle davacı aleyhine asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...Davanın REDDİNE, İcra takibinin durdurulması için infaz edilmiş ihtiyati tedbir kararı olmadığından davalı lehine tazminata hükmedilmesine yer olmadığına,..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kemikleşmiş yargıtay kararları uyarınca şoförlerden işe girişlerinde teminat amacı ile senet alındığı ve bu senetlerin icraya konu edildiği oldukça bilinen yargıtaycada kabul edilen bir gerçek olduğunu, dosya kapsamında dinlenen tanık anlatımları ile huzurdaki davaya konu senedin iş başlangıcında teminat olarak ve boş olarak verildiğinin açıkça anlaşıldığını, senet lehtarı olarak gösterilen Eymen Lojistik Ltd Şti.'nin ticaret sicil gazete kayıtlarında yer almamakla böyle bir şirketin hukuken olmadığını,

vekil eden ile davalı şirket arasında hiçbir suretle borç - alacak ilişkisi kurulmadığı gibi davalı şirkette de hiç bir çalışmışlığının bulunmadığını, davalı şirket yetkilisi ile takibe konu teminat senedinin verildiği dava dışı Yücedağ Lojistik İnşaat Nakliye Orman Ürünleri Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti nin yetkilisinin karı-koca olduğunu, dinlenen tanık beyanları ve davalı şirket yetkilisinin beyanları ile vekil edenin davalı şirkete borcu olmadığını senedin de teminat senedi olduğunun açıkça anlaşıldığını belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava konusu bononun baskı ve zorla işe başlatma şartı koşularak kendisinden alındığını ispat edememesi, aksine dava konusu bononun davacı tarafından zaten işe başladıktan aylar sonra düzenlenerek davalıya verilmiş olmasının sabit olması, yine davacının keşideci olarak imzalayıp verdiği bononun sonradan anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğu iddiasını da yazılı delille ispat edememesi, davacı tanığının davalı lehine beyanları karşısında, davacının iddialarının tamamının gerçeğe aykırı olduğunun açıkça ortada olduğunu belirterek; haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/11/2022 tarih, 2021/308 Esas - 2022/647 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava menfi tespit talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusu yapılmıştır. İnceleme; 6100 sayılı HMK.'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde; davaya konu edilen lehtarı Eymen Lojistik A.Ş., düzenleyeni Tüncar Aksoy olan, 01.05.2018 düzenleme, 01.08.2018 ödeme tarihli 30.000, TL bedelli bononun davalı şirket yetkili olan ... ile davacının olay tarihinde işvereni olan Yücedağ Lojistik İnşaat Nakliye Orman Ürünleri Hayvancılık San. Ve Tic. Ltd.

Şti’nin yetkilisi olan ...’ın karı-koca oldukları, davacının dava dışı işvereni yanında işe girerken kendisinden zorla ve baskı ile teminat olarak ve boş bir şekilde dava konusu senedin alındığını, daha sonra doldurulduğunu beyan ederek menfi tespit talebiyle eldeki davayı açtığı, davalı tarafından davacıya verilen borç nedeniyle anılan senedin düzenlendiği ve davacının ücretlerinden kesinti yapılarak bedelinin ödenmesinin kararlaştırıldığından bahisle davanın reddinin talep edildiği, mahkemece davanın reddine karar verildiği görülmüştür.

1-Kamu Düzeni Yönünden Yapılan İncelemede; 6100 sayılı HMK'nın 1. maddesine göre göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. HMK'nın 114/1-c bendi ile mahkemenin görevli olması dava şartı olarak kabul edilmiş olup 115/1. maddesine göre de mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5/1-a maddesine göre İş mahkemeleri, 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava ve işlere bakar.

Gerek mülga 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 1’inci maddesi, gerekse 25.10.2017 tarihinde yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5’inci maddesi uyarınca, İş Kanunu'na göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş sözleşmesinden veya İş Kanunu'na dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözüm yeri iş mahkemeleridir.

Eldeki uyuşmazlıkta; davacının, dava dışı Yücedağ Lojistik İnşaat Nakliye Orman Ürünleri Hayvancılık San. ve Tic. Ltd.

Şti’ye ait iş yerinde iş (hizmet) sözleşmesi ile 5510 sayılı yasanın 4/1-a maddesine göre çalıştığı; davacının davaya konu senedi davalı şirketin yetkilisinin eşine ait iş yerinde 5510 sayılı yasanın 4/1-a maddesi kapsamında hizmet (iş) sözleşmesi ile çalıştığı dönemde yaptığını iddia ettiği, uyuşmazlığın iş hukukundan ve işçi- iş veren ilişkisinden kaynaklanıp kaynaklanmadığının iş mahkemesince değerlendirilmesi gerektiği, bu şekilde ilk derece mahkemesince görev dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken (Sakarya BAM 9. HD., 2022/2122 E., 2022/2378 K..

Sakarya Bam 9. HD., 2024/322 E., 2024/677 K.).(Dairemizin 2024/1277 esas 2024/1158 karar sayılı ilamı) gerekçede yazılı şekilde esasa girilerek karar verilmesi hatalıdır.

2-Kaldırma sebebine göre diğer istinaf istemleri incelenmemiştir. Gerekçeli karar başlığında; taraf vekillerinin adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir. Bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulüne, yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN KABULÜNE;

1-)Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/11/2022 tarih, 2021/308 Esas - 2022/647 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi gereğince YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,

a)Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen eldeki davanın dava şartı (görev) yokluğu nedeniyle HMK'nın 114-(1)-c) ve 115-(2) maddeler gereğince USULDEN REDDİNE,

Dairemiz kararı kesin nitelikte olduğundan, HMK'nın 20. maddesi uyarınca bu kararının tebliğ tarihinden itibaren (2) haftalık kesin süre içinde ve talep halinde dosyanın yetkili ve görevli Kocaeli Nöbetçi İş Mahkemesine gönderilmesine, aksi halde ilk derece mahkemesince davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,

b)6100 sayılı HMK'nın 331-(2) maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerine o mahkemece hükmedilmesine,

c)6100 sayılı HMK'nın 331-(2) maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise, talep halinde mahkemece verilecek ek kararla dosya üzerinden bu durumun tespiti ile yargılama giderleri ve vekalet ücreti hususunda karar verilmesine,

2-)İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;

a-İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harcının hazineye irad kaydına,

b-İstinaf Karar Harcının talep halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,

c-Davacı tarafından yapılan 492,00-TL İstinaf Kanun yolu masrafı ile 263.30-TL posta masrafı olmak üzere toplam 755,30-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

ç-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

d-Davacının yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince davacıya iadesine,

e-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.10/10/2024

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*