Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/1811 K.2024/1778

2-... 3-... 4-... 5- ... 6-... VEKİLİ : Av. ...

DAVALI

SINIRLI SORUMLU 37 NOLU SAKARYA VİB OTOBÜSÇÜLER MOTORLU TAŞIYICILAR KOOPERATİFİ - ... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali

TALEP

İhtiyati Tedbir

DAVA TARİHİ : 08/07/2024

KARAR TARİHİ : 04/12/2024

KR. YAZIM TARİHİ : 04/12/2024

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacıların, şehirler arası yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan davalı Kooperatifin ortağı olduklarını, Kooperatif yönetimi tarafından 13.06.2024 tarihinde genel kurul toplantısı yapılmak üzere çağrıda bulunulduğunu, söz konusu çağrıda 16 adet gündem maddesi belirlendiğini, bu gündem maddelerinde yer alan; yönetim ve denetim kurulunun 2022 faaliyetlerinin ibrası, ana sözleşme değişikliği, genel kurulun birleştirilerek iki yılda bir yapılması, araç demirbaş malzeme alınması, arsalar üzerinde kredi kullanılmasında bankalara rehin ve ipotek verilmesi hususunda yönetime yetki verilmesi,

dış denetçi seçimi hususları bir önceki 26.12.2023 tarihli genel kurul toplantısında karara bağlandığını ve iptali için Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinde 2024/56 E sayılı dava dosyasının açıldığını, açılan davanın derdest olduğunu, 26/12/2023 tarihli genel kurul toplantısında karar bağlanan ve hükümsüz olduklarının tespitine dair devam eden hususların, 13/06/2024 tarihinde yapılan genel kurulda tekrar gündeme alınarak karar bağlandığını, yargılaması devam eden bir konunun tekrar genel kurul gündemine alınarak karar verilmesini iyi niyet esaslarına aykırılık teşkil ettiğini, bu itibarla,

13/06/2024 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların iptalinin gerektiğini, tüm bu nedenlerle.

13.06.2024 Tarihli genel kurulda taşınmaz satışına dair alınan 16. maddenin uygulamasının durdurulması hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini, Kooperatifin maliki olduğu ve genel kurulda satış kararı alınan; ... taşınmazların tapu kayıtlarına taşınmaz satışına yönelik olarak genel kurulda verilen yetkiye ilişkin davalıdır şerhi konulmasını ve bu hususta Adapazarı Tapu Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmasını, yargılama sonrasında Kooperatifin 13.06.2024 tarihli genel kurul toplantısında karara bağlanan 5, 11, 12, 13, 15 ve 16. Maddelerinin hükümsüz olduğunun tespiti ile iptalini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... 1-Davacılar vekilin talebinin kısmen kabulüne, ... nolu dükkan vasıflı bağımsız bölüm sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının beyanlar hanesine " Bu taşınmazların devri amacıyla malik kooperatif yönetim kuruluna verilen yetkinin dayanağı 13/06/2024 tarihli genel kurul kararının iptali talebiyle Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/441 esas sayılı dosyasında devam eden yargılama bulunmaktadır" şerhinin işlenmesine, takdiren teminat alınmasına yer olmadığına, Davalı kooperatifin 97/100 oranında hissedar olduğu dava dışı şirket adına kayıtlı 633 ada 140 parsel sayılı taşınmaz yönünden talebin ise reddine, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle. Mahkemenin ret gerekçesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, zira taşınmazın sahibi olan VIB Akaryakıt Ürünleri Nak. Tic. San. Ltd.

Şti'nin davalı Kooperatif dava açıldığı an itibarı ile 97/100 hisse oranı ile hissedarı olduğu, Kooperatif genel kurulundan alınacak yetkiye bağlı olarak mevcut taşınmaz üzerinde tasarruf edilmesinin söz konusu olduğunu, Kooperatif gayrimenkullerinin satışı ile ilgili olarak 1163 sayılı kanunda oldukça sıkı düzenlemeler getirilmiş olduğu, gayrimenkul alım ve satımına karar vermenin genel kurulunun devir ve terk edemeyeceği yetkileri arasına dahil edildiğini, taşınmazın tapu kaydı üzerine genel kurulda alınan satışa yönelik yetkiye ilişkin olarak davalıdır şerhinin konulmasını belirterek;

istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı vekili tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/07/2024 tarihli ara karar, 2024/441 Esas sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava kooperatif genel kurul kararlarının iptali talebine ilişkindir.

Uyuşmazlık ihtiyati tedbir talebine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı talep eden/davacı vekili tarafından istinaf başvurusu yapılmıştır.

Davacının, davayı kazanması halinde dava konusu mal veya hakka kavuşmasını güvence altına almak amacıyla davadan önce veya yargılama sırasında verilen tedbirlere ihtiyati tedbir denilmektedir. 6100 sayılı Kanun'un "Geçici Hukuki Korumalar" başlığı altında 389 uncu ve devamı maddelerinde ihtiyati tedbir, ihtiyati tedbirin şartları, ihtiyati tedbir kararı, teminat gösterilmesi, uygulanması ve diğer hususlar düzenlenmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 389 uncu maddesinde, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği, 391 inci maddesinde ise Mahkemenin, tedbire konu olan mal veya hakkın muhafaza altına alınması veya bir yediemine tevdii ya da bir şeyin yapılması veya yapılmaması gibi sakıncayı ortadan kaldıracak veya zararı engelleyecek her türlü tedbire karar verebileceği düzenlenmiştir.

Mahkemelerce verilebilecek ihtiyati tedbir kararlarının nelerden ibaret olduğu Kanunda sınırlı şekilde sayılmamıştır. Mahkeme, dava konusu şeyin niteliğine uygun düşecek bir ihtiyati tedbire karar verilebilecektir.

Dava konusu taşınmazların başkasına devrini önlemek bakımından ihtiyati tedbir kararı verilebilmektedir. Söz konusu ihtiyati tedbir kararı tapu kütüğüne şerh verilir. Şerhler, şahsi hakların kuvvetlendirilmesi, malikin bazı tasarruf yetkilerinin sınırlandırılması, çekişmeli bir hakkın korunması, bir tescil işleminin geçici olarak tapuya yazılması için gerçekleştirilen tapu işlemidir. Tapu Sicili Tüzüğü'nün 46 ncı ve devamı maddelerinde şerhler düzenlenmiştir.

Eşya hukukunda tapu kütüğüne yapılan diğer kayıtlar gibi şerhler bakımından da sınırlı sayılı ilkesi benimsenmiştir. Kanunlarda belirtilen haller dışında tapu kütüğüne şerh verilemez. 4721 sayılı sayılı Kanun'un 1010 uncu maddesinde taşınmazların tasarruf yetkisinin kısıtlanmasına dair şerhler ve 1011 inci maddesinde ise geçici tescil şerhleri düzenlenmiştir. Tapu kaydına yazılan şerhler taşınmazın ayni hak durumunda bir değişiklik yaratmazlar.

Şerhler ilgili oldukları hususu aleni hale getirirler. Bu nedenle de tapuda işlem yapanlar şerh edilen hususu bilmediklerini ileri süremezler. Çekişme konusu yapılan hususun, sonradan hak iktisap eden üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesini sağlar.

Taşınmazların tapu kaydına konulan "Davalıdır" şerhi ise kanunda açıkça düzenlenmiş ya da tanımlanmış değildir. Ancak uygulamada sıklıkla taşınmazların tapu kaydına "davalıdır" şerhinin işlenmesine şeklinde ara kararlar kurulduğu ve bu ara kararlar kurulurken taşınmaz üzerindeki tasarruf yetkisinin kısıtlanmadığı ve genellikle de teminat alınmadan karar verildiği görülmektedir.

Yargıtay ve Bölge Adliyelerinin uygulamalarına bakıldığında "davalıdır" şerhinin tasarruf yetkisini kısıtlamadığı, tapu sicilini işlem yapmaya kapatmadığı görülmektedir (Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 24.05.2012 tarihli 2012/6976 E., 2012/6023 K. sayılı ve 29.02.2012 tarihli 2012/2886 E., 2012/2157 K. sayılı kararları).

Bir taşınmazın tapu kaydına konulan "davalıdır" şerhi, malikin ya da şeklen malik görünen kişinin taşınmaz üzerindeki tasarruf yetkisini hiçbir şekilde kısıtlamayıp, mülkiyetten doğan haklarını kullanmasına engel olmayacaktır. Söz konusu taşınmazla ilgili olarak bir uyuşmalık bulunduğunu, bir davanın derdest olduğunu gösterecektir. Ve derdest davanın sonunda davacının davasında haklı çıkması halinde, haklarının üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesini sağlayacaktır.

"Davalıdır" şerhi sadece üçüncü kişilerin iyi niyetini ortadan kaldıran bir işlev görecektir (Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 03.12.2012 tarihli 2012/6608 E., 2012/14332 K. sayılı kararı).

Tüm bu anlatılanlar ışığında taşınmazların tapu kaydına "davalıdır" şerhi işlenmesine dair verilen ara kararların 6100 sayılı Kanun'un 389 uncu ve devamı maddeleri uyarınca hukuki anlamda ihtiyati tedbir kararı niteliğinde olmadığının kabulü gerekir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 05.07.2017 tarihli 2016/28553 E., 2017/10126 K. sayılı kararı). Buradan hareketle taşınmazların tapu kaydına "davalıdır" şerhinin işlenmesine dair mahkeme kararları 6100 sayılı Kanun'un 341 inci maddesinde öngörülen nihai kararlardan olmadığından istinaf yoluna tabi olmadığından (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2023/6403 esas 2024/1231 karar sayılı ilamı) davacılar vekilinin istinaf talebinin usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Karar başlığında; davacıların T.C. kimlik numarası ve adreslerinin yazılmaması İİK'nın 260. ve kıyasen uygulanması gereken HMK'nın 391-(2) maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacıların istinaf başvurusunun HMK'nın 341-(2) ve 346-(1) maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,

2-İstinaf eden tarafından yatırılan karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harçlarının hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf yolu için yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince esas hükümle birlikte yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

5-İstinaf eden tarafın istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359-(3) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

7-Dosyanın mahkemesine iadesine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.04/12/2024

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*