İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/1815 K.2024/2255

Davacı tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucunda.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Didim ... Bank Şubesi'nden adına almış olduğu bir adet Z0991763 seri numaralı imza çek yaprağını 2021 yılı içerisinde kayıp ettiğini, söz konusu çek yaprağını bulamadığını, imzalamış olduğu çek yaprağının kötü niyerli kişilerin eline geçip yüksek miktarlarda doldurularak piyasaya sunulması ihtimaline karşı çek yaprağının iptali ile bankadan tahsilini önlemek için ödeme yasağı konulması yönünde karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; "...Dava çek iptali talebine ilişkindir. 6102 sayılı TTK’nun 651. ve 657. maddeleri uyarınca dava açma yetkisi hamile ait olup, keşidecinin hasımsız olarak çek veya senet iptali davası açabileceğine ilişkin herhangi bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle söz konusu çek yönünden davacının dava açmada hukuki yararının bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddi yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." şeklinde karar verildiği görülmüştür.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı istinaf dilekçesinde; mahkemenin ret kararının kanunlara aykırı olduğunu, adına Didim ...

Bank Şubesinden almış olduğu bir adet Z0991763 seri numaralı imzasını taşıyan boş çek yaprağını 2021 yıl içerisinde kayıp ettiğini, çek yaprağını esnaf olması sebebi ile bir iş görüşmesine bağlı boş olarak herhangi bir miktar belirtilmeden imzaladığını, iş görüşmesi olumsuz olunca, imzaladığı miktarı yazılı olmayan çek yaprağını kayıp ettiğini, kayıp ettiği çek yaprağını tüm aramalarıma rağmen bulamadığını, bankadan da söz konusu çek yaprağının halen açık olarak gözüktüğünü, art niyetli imzamı taşıyan boş çek yaprağı art niyetli kişilerce bulunup miktar doldurularak piyasaya sürülür endişesi taşıdığını,

çek yaprağının iptali ile bankadan düşümü ve piyasaya sürülmemesi için iptali talebinde bulunmasına rağmen davanın reddi yönünde karar verilmesinin kanunlara aykırı olduğunu, yerel mahkeme kararının istinaf yolu ile bozulup, davanın yeniden görülmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesini talep ve istinaf etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME,

DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nun 355. Maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda res'en gözetilerek yapılmıştır.

Dava, hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/1.s maddesi atfıyla aynı Kanun'un 757 ve devamı hükümleri uyarınca, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiştir; bu karara karşı davacı vekilince, yasal süreci içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355.maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Kıymetli evrakın iptali, kıymetli evraka ilişkin "umumi hükümler" arasında TTK'nın 651 ve 652'de genel bir şekilde düzenlenmiş, ayrıca nama 'TTK m.657) ve hamiline senetlerin iptali hakkında (TTK m.757-765) getirilerek bu hükümlerin TTKm.778/1-ı yollamasıyla bonolar bakımından, 818/1-s yollamasıyla çekler bakımından da uygulanacağı öngörülmüştür.

TTK'nın788/1 hükmü uyarınca emre yazılı veya belirli bir kimse lehine düzenlenen çek, ciro ve teslim yolu ile devredilebilir. Emre yazılı senetlerin devri iki tasarruf işleminin bir arada yapılması ile gerçekleşir. Bu işlemlerin birincisi senedin ciro edilmesi, ikincisi de buna ek olarak senedin zilyetliğinin devralana geçirilmesidir.

Dolayısıyla, kambiyo senedinde mündemiç hakka sahip olmak için senet üzerindeki zilyetlik zorunludur (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 06/06/2012 tarih ve 2011/4524 Esas 2012/9838 Karar sayılı kararı da benzer yöndedir) somut olayda da, dava konusu çekin keşideci tarafından boş olarak muhafaza edilirken kaybolduğu veya çalındığı ileri sürüldüğüne göre, davacının çekin hamili olmadığının kabulü gerekmektedir.

Bu durumda davacı çekin keşidecisi olup, yetkili hamili olmadığından çek yönünden iptal davası açmaya hakkı bulunmamaktadır. Bu nedenle mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle, 353/1-b-1 maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olup davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.