Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/1821 K.2024/1774

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı ...'in şirketin alacaklarını tahsil etmek adına ikâme ettiği davalarda, münferiden temsil ve ilzam yetkisini kötüye kullanarak, hatta bu yetkilere dair kısıtlılık kararının bulunmasının karşısında, kararı tabir-i caizse ezip geçerek,

davalı tarafla ikili ilişki kapsamında menfaat teminine dönük feragat beyanında bulunduğunu ve şirketi alacaklarından mahrum bırakmış olduğundan, şirket malvarlığında kayıtlı taşınmazları, müşterilerine geri ödeme yapıp haber vermeksizin uhdesine geçirmiş yahut hiç ödeme yapmadan şirketten habersiz olarak çekirdek aile üyelerinin (kızına) uhdesine geçirmiş olduğundan, şirkette müvekkili ...'den hisse devri alırken devraldığı tutarı ödemediğinden, öncelikle dava sonuçlanıncaya dek, şirketi daha önce soktuğu ekonomik yönlü zararların yanında telafisi mümkün olmayacak ilave zararların engellenmesi adına, davalı ...'in;

teminatsız olarak yönetim haklarının ve temsil yetkilerinin sınırlandırılması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, akabinde yapılacak yargılama neticesinde, davalı ...'in şirket üzerindeki yönetim hakları ve temsil yetkilerinin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince 31/07/2024 tarihli ara karar ile; "...Davacının, davalının şirketi borçlandırıcı hiçbir eylemde bulunmaması için yönetim hakkı ve temsil yetkisinin (müdürlük hakkı ve yetkisinin) dava sonuçlanıncaya kadar teminatsız ve tedbiren sınırlandırılmasına yönelik tedbir talebinin REDDİNE, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesi ekinde flash bellekle sundukları deliller içinde; davalı ...'in kısıtlılık kararını delerek feragat beyanında bulunduğu tüm dilekçeleri, kendi mahkemelerince verilen kısıtlılık kararı, usulden ret kararı, doğrudan kendisi ve kızı üzerine geçirdiği taşınmazların tapu kayıtları, Anka Yapı'nın kurulduğu günden bugüne kadar olan ticaret sicil gazetesi kayıtları ve şirketin ana sözleşmesinin olduğunu, delillerin toplanmadığı gerekçesinin tamamıyla gerçek dışı olduğunu, ihtiyati tedbir kararı verilmesine yeter derecede delilin mevcut olduğunu,

taraflarınca sunulan delillerle yaklaşık ispat koşulunun fazlasıyla karşılandığını, mevcut delillerin tahtında yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediği gerekçesinin yerinde olmadığını, şirket aleyhine feragat ederek anılan eylemiyle şirketi asgari 50.000.000,00 TL zarara uğrattığını, üstelik davalı ...'in feragat beyanlarını, feragat yetkisinin olmadığı aşamada verdiğini, davalı ...'in şirket aleyhine eylemlerinin yanında, şirketin malvarlığındaki taşınmazları; belirli bir süre sonra bazı kişilere şirket üzerinden geçirdiği,

daha sonrasında devrettiği bu taşınmazları, şirket üzerinden geri ödeme yaparak ya da hiç ödeme yapmayarak kendisi ve kızının üstüne aldığının tespit edildiğini, davalı tarafın hukuka aykırı ve suç teşkil eder biçimde feragat beyanı verdiği, şirketin taşınmazlarını kendisi ve kızı uhdesine aldığı düşünüldüğünde;

ayrıca davacının, anılan şirketin %90 ortağı ve yetkilisi sıfatının bulunduğu da gözetildiğiğinde, hak ve sorumluluk dengesinin korunması gerekçesinin yersiz olduğunu, gerek davacı gerekse şirket menfaatinin ancak verilecek olan tedbir kararıyla korunabileceğini, hak - sorumluluk dengesini bozanın bizzat davalı taraf olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 31/07/2024 tarihli ara karar, 2024/610 Esas sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; yöneticinin azli istemine ilişkindir.

Talep; davalının şirketi temsil yetkisinin kısıtlanması için ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.

İhtiyati tedbir talebi üzerine ilk derece mahkemesince talebin reddine karar verildiği, karara karşı ihtiyati tedbir talep eden/ davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 389/1. maddesi, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir, şeklindedir. HMK'nın 390/2 maddesine göre de, tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Ayrıca bu kapsamda ihtiyati tedbir talebinin somutlaştırılması gerekir.

Kural olarak bir davada tarafların ileri sürdüğü iddia ve savunmaların ispatı için tahkikat yapılması ve delillerin toplanması gerekir. Hakim tüm delilleri inceleyip değerlendikten ve tam bir karara ulaştıktan sonra nihai kararını verir. Bu husus asıl davanın kabulü için geçerli olup, bu nedenle tam ispat aranır. İhtiyati tedbirlerde ise tam değil yaklaşık ispat yeterli olacağı HMK'nın 390/3. maddesinde düzenlenmiştir. Değişik ifadeyle, ihtiyati tedbire karar verebilmek için iddia olunan vakıanın sübutu yönünde gerçeğe yakın bir ispatın başarılması yeterlidir.

İhtiyati tedbir kararı verilebilmesinin en önemli şartı bir ihtiyati tedbir sebebinin mevcut olmasıdır. Kanunda bu husus genel olarak düzenlenmiş, hâkime oldukça geniş bir takdir alanı bırakılmıştır(m. 389/1). Kanun, burada "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından" söz etmektedir.

Bu hüküm dikkate alındığında, mevcut durumun değişmesi halinde, hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması, hakkın elde edilmesinin tamamen imkânsız hale gelmesi, gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğması tehlikesi varsa, ihtiyati tedbir sebebi var kabul edilecektir.

Hâkim kararında somut sebep gösteremiyor, bunu en azından açıklayacak veya asgari ölçüde ikna edecek delil değerlendirmesi yapamıyor, yaklaşık ispat ölçüsünü yakalayamıyorsa tedbire karar vermemelidir. Ancak bu da hiçbir zaman tam bir ispat seviyesinde ispat şartına dönüşmemelidir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 630/2. maddesinde, her ortağın haklı sebeplerin varlığında, yöneticilerin yönetim hakkının ve temsil yetkilerinin kaldırılmasını veya sınırlandırılmasını mahkemeden isteyebileceği düzenlenmiştir. Ancak anılan maddede bu halde alınacak önlemlere ilişkin bir düzenleme yapılmamıştır. Bu nedenle, limited şirket yöneticisinin azli davasında yöneticinin şirketi temsil yetkisinin sınırlandırılması talebi hakkında ihtiyati tedbire ilişkin genel hükümlerin uygulanması gerekir.

TTK'nın 630. maddesinin II. fıkrasında; “Her ortak, haklı sebeplerin varlığında, yöneticilerin yönetim hakkının ve temsil yetkilerinin kaldırılmasını veya sınırlandırılmasını mahkemeden isteyebilir.” Aynı maddenin III. Fıkrasında ise; “Yöneticinin, özen ve bağlılık yükümü ile diğer kanunlardan ve şirket sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini ağır bir şekilde ihlal etmesi veya şirketin iyi yönetimi için gerekli yeteneği kaybetmesi haklı sebep olarak kabul olunur.” denilmektedir.Bu durumda, davacının öncelikle şirket müdürünün azlini gerektiren haklı sebeplerin varlığını ispat etmesi gerekmektedir. Haklı sebep kavramı Yasa maddesinde tanımlanmamıştır. Müdürün, kanun ve ana sözleşmenin kendisine yüklediği görevleri yapmaması haklı sebep oluşturacaktır.

Somut olayda; şirket müdürü olan davalının şirkete ve davacı ortağa zarar verme kastı ile hareket ettiği iddialarına dayalı olarak şirket müdürlüğü görevinden azil davasında talep edilen tedbir bakımından; davacının bildirdiği dava dosyalarına sunulan bilirkişi rapor içerikleri ve taraf beyanları, davacının beyanında bildirdiği taşınmazların devri tarihleri, anılan tarihlerden sonra davalının 2018 yılında yeniden müdür olarak seçilmesi,

mevcut delillere göre yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmemesi ve değişen koşul ve delil durumuna göre her zaman yeniden ihtiyati tedbir talep edilebileceği göz önünde bulundurulduğunda, tarafların hak ve sorumluluk dengesinin korunması yönünden şirketin yönetimiyle ilgili olarak geçici hukuki koruma kararı verilmesi için şartların oluşmadığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesinin kararının isabetli olduğu sonucuna varılmıştır.

Karar başlığında; tarafların T.C. kimlik numarasının yazılmaması İİK'nın 260. ve kıyasen uygulanması gereken HMK'nın 391-(2) maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde; usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; İhtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden; istinaf başvurusunun esastan reddine, karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; ihtiyati tedbir talep eden davacının istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

2-İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

4-İstinaf yolu için yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince esas hükümle birlikte yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine

5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

8-Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.04/12/2024

... Başkan ... ¸e-imzalıdır

... Üye ... ¸e-imzalıdır

... Üye ... ¸e-imzalıdır

... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*