Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/1812 K.2026/59

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı Saydam Ambalaj Koli Matbaa. Şti.

İle davalı Esa Gru Karton Şti. arasında 2022 yılından süregelen ticari ilişkinin mevcut olduğunu, davacı Saydam Ambalaj, davalı Esa Gruptan ambalaj hammaddesinin temin edildiğini, davalı Esa Grup'un bir süre sonra finansal sıkıntıya düştüğünü ve ticari faaliyetinin sekteye uğradığını, bu durumdan ötürü davalı Esa Grup'un Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesine başvurarak konkordato talebinde bulunduğunu ve üç aylık geçici mühlet kararı verildiğini, 23/06/2023 tarihi itibari ile sürenin üç ay daha uzatıldığını,

davacı müvekkili tarafından davalı Esa Grup'a hem taraflar arasında açık hesap borcuna mahsuben hen de sipariş avansı olarak 07/03/2023 tarihinde iki adet toplam 1.000.000,00 TL bedelli çekleri teslim ettiğini, davalının çeklerin teslimi sonrası bir kısım mal teslimi gerçekleştirdiğini fakat KDV dahil 708.833,08 TL bedelli, SIS2023000000084 numaralı faturaya konu malları teslim etmediğini, tüm bu nedenlerle dava mesnedi T. Halk Bankası A.Ş.

İzmir Yolu/Bursa Şubesinin 01/09/2023 keşide tarihli, ... çek nolu, 700.000 TL. bedelli çekinin 573.895,37 TL.lik kısmı yönünden, İ.İ.K.nın 72/2 maddesine istinaden, takdir edilecek teminat karşılığında “çekin bankaya ibraz edilmemesi ve kanunî takibe konu olmaması yönünde” her iki davalıyı da kapsar surette ihtiyatî tedbir kararı verilmesini, davalarının kabulü ile T. Halk Bankası A.Ş.

İzmir Yolu/Bursa Şubesinin 01/09/2023 keşide tarihli, ... çek nolu, 700.000 TL. bedelli çekinin 573.895,37 TL'lik kısmı hakkında davacı şirketin davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, İhtiyatî tedbir kararı verilmemesi ve dava konusu çekin ibrazı ile icra takibine konu edilmesi halinde davalıların dava değerinin %20’si oranında tazminata mahkûm edilmesine karar verilmesini, dava konusu çeklerin ödenmek zorunda kalınması halinde davalarının istirdat davası olarak devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin lisanslı olarak faktoring hizmeti vererek müşterilerinin doğmuş faturalı alacaklarını ve ödeme belgesi olarak çek asıllarının temlik alındığını, bu temlik işlemi karşılığında temlik bedeli ödemesi yaptığını, dava dilekçesinde de belirtildiği üzere diğer davalı Esa Grup tarafından tarafından müvekkile faktoring işlem talebi olduğunu, bu işlem talebi esnasında tutarları 300.000,00 TL ve 700.000,00 TL olan iki adet çek aslının müvekkiline ödeme belgesi olarak verilmek istendiğini,

bunun üzerine işlem teyidi amacıyla keşideci olan davacının 07/03/2023 tarihinde müvekkili tarafından arandığını, yine de dava dilekçesinde belirtildiği üzere 300.000,00 TL'lik çek karşılığında malın teslim alındığını ancak 700.000,00 TL tutarındaki çek karşılığı malın teslim alınmadığını teyit edildiğini, bunun üzerine müvekkilinin 07/03/2023 tarihli ve 708.833,08 TL tutarlı faturanın 300.000,00 TL'lik kısmını temlik aldığını ve buna karşılık Esa Grup Şirketi'ne temlik bedelinin ödemesini yaptığını, bu ödemeye istinaden de Halkbankası İzmir Yolu Şubesi'ne ait, 01/08/2023 tarihli,

keşide yeri Bursa ve keşidecisi Saydam Ambalaj olan 300.000,00 TL bedelli çeki ödeme belgesi olarak aldığını, davacının huzurdaki davayı sadece 700.000,00 TL bedelli çek için açtığını, ancak bu çek ile ilgili müvekkilinin işlem yapmadığını, çek aslının müvekkiline hiç ulaşmadığını, bu nedenle müvekkili ile davacı arasında husumet yokluğunun söz konusu olduğunu, tüm bu nedenlerle; davanın müvekkili açısından reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...Davanın HMK'nın 114-d ve 115. maddeleri doğrultusunda USULDEN REDDİNE, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemenin, davalı Yaşar Faktoring A.Ş. yönünden tefrik kararı verdiği, netice olarak davacı aleyhine vekâlet ücretine hükmettiğini, davalı Yaşar Faktoring A.Ş.'nin aleyhinde dava açılmasına sebebiyet verdiğini, davacı şirket aleyhine vekâlet ücretine hükmolunmaması gerektiğini belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

DELİLLER

Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/01/2024 tarih, 2024/6 Esas - 2024/12 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; menfi tespit istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı Saydam Ambalaj Koli Matbaa. Şti.

İle davalı Esa Gru Karton Şti. arasında 2022 yılından süregelen ticari ilişkinin mevcut olduğunu, davacı Saydam Ambalaj, davalı Esa Gruptan ambalaj hammaddesinin temin edildiğini, davalı Esa Grup'un bir süre sonra finansal sıkıntıya düştüğünü ve ticari faaliyetinin sekteye uğradığını, bu durumdan ötürü davalı Esa Grup'un Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesine başvurarak konkordato talebinde bulunduğunu ve üç aylık geçici mühlet kararı verildiğini, 23/06/2023 tarihi itibari ile sürenin üç ay daha uzatıldığını,

davacı müvekkili tarafından davalı Esa Grup'a hem taraflar arasında açık hesap borcuna mahsuben hen de sipariş avansı olarak 07/03/2023 tarihinde iki adet toplam 1.000.000,00 TL bedelli çekleri teslim ettiğini, davalının çeklerin teslimi sonrası bir kısım mal teslimi gerçekleştirdiğini fakat KDV dahil 708.833,08-TL bedelli, SIS2023000000084 numaralı faturaya konu malları teslim etmediğini, davalarının kabulü ile T. Halk Bankası A.Ş.

İzmir Yolu/Bursa Şubesinin 01/09/2023 keşide tarihli, ... çek nolu, 700.000 TL. bedelli çekinin 573.895,37 TL'lik kısmı hakkında davacı şirketin davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava ettiği, davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının huzurdaki davayı sadece 700.000,00 TL bedelli çek için açtığını, ancak bu çek ile ilgili müvekkilinin işlem yapmadığını, çek aslının müvekkiline hiç ulaşmadığını, bu nedenle müvekkili ile davacı arasında husumet yokluğunun söz konusu olduğunu, tüm bu nedenlerle;

davanın müvekkili açısından reddini talep ettiği, Mahkemece davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle HMK'nın 114-d ve 115. maddeleri doğrultusunda davanın usulden reddine karar verildiği, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Bu dosyanın tefrik olunduğu 2023/381 Esas sayılı dava dosyasında davacı vekilinin 02/09/2023 tarihli dilekçesi ile davalı faktoring şirketi aleyhine yapılan istihbarat çalışması ile davalı Esa şirketinin beyanlarına göre dava açıldığını, dava konusu çekin davalı faktoring şirketine ibraz edilmemesi karşısında davalı sıfatı bulunmayan faktoring şirketinin HMK'nın 124. maddesine göre davalı olmaktan çıkarılmasını talep ettiği anlaşılmıştır.

Somut olayda; davacı vekili tarafından istinaf itirazında da davalı faktoring şirketi aleyhine yapılan istihbarat çalışması ile Esa şirketinin beyanlarına göre dava açıldığını belirterek HMK 124'e göre işlem yapılarak yine HMK'nın 124/4. maddesi gereği aleyhine vekalet ücreti hükmolunmaması gerektiği talep edilmiş ise de dosya kapsamındaki delillere göre 700.000,00 TL bedelli çekte davalının cirosu bulunmadığından davalıya yöneltilen husumetin kabul edilebilir yanılgıdan doğmadığından HMK'nın 124. maddesinin uygulama olanağı olmadığı,

davanın açıldığı tarih itibariyle 700.000,00 TL bedelli çekin davalı Yaşar Faktoring A.Ş. elinde olmadığı anlaşıldığından davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinde ve AAÜT'nin 7/2. maddesi gereğince davacı aleyhine maktu vekalet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; ESASTAN REDDİNE,

2-İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Alınması gereken 732,00-TL istinaf karar harcından, istinafa gelirken peşin alınan 427,60-TL'nin mahsubu ile kalan 304,40-TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302/5 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

4-İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın Dairemizce taraflara tebliğine,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ilamın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.15/01/2026

Başkan ...

e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*