Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/2102 K.2024/1949

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Asli müdahil Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş. vekili talep dilekçesinde;

-Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Kocaeli Ticari Şubesi'nin 22.05.2023 düzenleme tarihli, ... Nolu, 31.05.2024 vadeli, 2.370.000 TL tutarlı, 2.370.000 TL bakiyeli,

-Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Kocaeli Ticari Şubesi'nin 23.05.2023 düzenleme tarihli, ... Nolu, 06.06.2024 vadeli, 16.000.000 TL tutarlı, 16.000.000 TL bakiyeli,

-Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Kocaeli Ticari Şubesi'nin 23.05.2023 düzenleme tarihli, ...Nolu, 30.05.2024 vadeli, 1.728.000 TL tutarlı, 1.728.000 TL bakiyeli,

-Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Kocaeli Ticari Şubesi'nin 31.07.2023 düzenleme tarihli, ... Nolu, 07.08.2024 vadeli, 20.000.000 TL tutarlı, 20.000.000 TL bakiyeli,

-Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Kocaeli Ticari Şubesi'nin 18.05.2023 düzenleme tarihli, ... Nolu, 29.05.2024 vadeli, 2.370.000 TL tutarlı, 2.370.000 TL bakiyeli,

-Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Kocaeli Ticari Şubesi'nin 30.11.2023 düzenleme tarihli, ... Nolu, 22.11.2024 vadeli, 20.000.000 TL tutarlı, 20.000.000 TL bakiyeli,

-Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Kocaeli Ticari Şubesi'nin 31.07.2023 düzenleme tarihli, ... Nolu, 07.08.2024 vadeli, 650.000 TL tutarlı, 650.000 TL bakiyeli,

-Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Kocaeli Ticari Şubesi'nin 31.07.2023 düzenleme tarihli, ...Nolu, 31.07.2024 vadeli, 4.690.000 TL tutarlı, 4.690.000 TL bakiyeli,

-Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Kocaeli Ticari Şubesi'nin 22.05.2023 düzenleme tarihli, ...Nolu, 27.05.2024 vadeli, 1.620.000 TL tutarlı, 1.620.000 TL bakiyeli,

-Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Kocaeli Ticari Şubesi'nin 30.11.2023 düzenleme tarihli, ... Nolu, 15.11.2024 vadeli, 6.700.000 TL tutarlı, 6.700.000 TL bakiyeli,

-Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Kocaeli Ticari Şubesi'nin 30.11.2023 düzenleme tarihli, ... Nolu, 22.11.2024 vadeli, 650.000 TL tutarlı, 650.000 TL bakiyeli,

-Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Kocaeli Ticari Şubesi'nin 23.05.2023 düzenleme tarihli, ... Nolu, 06.06.2024 vadeli, 2.528.000 TL tutarlı, 2.528.000 TL bakiyeli,

-Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Kocaeli Ticari Şubesi'nin 22.05.2023 düzenleme tarihli, ... Nolu, 31.05.2024 vadeli, 15.000.000 TL tutarlı, 15.000.000 TL bakiyeli,

-Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Kocaeli Ticari Şubesi'nin 18.05.2023 düzenleme tarihli, ... Nolu, 29.05.2024 vadeli, 15.000.000 TL tutarlı, 15.000.000 TL bakiyeli,

-Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Kocaeli Ticari Şubesi'nin 18.05.2023 düzenleme tarihli, ... Nolu, 22.05.2024 vadeli, 1.620.000 TL tutarlı, 1.620.000 TL bakiyeli,

-Anadolubank A.Ş. Dilovası Şubesi'nin 24.08.2023 düzenleme tarihli, ... Nolu, 24.12.2024 vadeli, 850.000 EURO tutarlı, 597.000 EURO bakiyeli,

-Vakıf Katılım Bankası A.Ş. İzmit E5 Şubesi'nin 30.04.2024 düzenleme tarihli, ...Nolu, 01.09.2025 vadeli, 2.675.000 EURO tutarlı, 2.675.000 EURO bakiyeli,

Teminat mektupları yönünden; duruşma beklenmeksizin verilecek bir ara karar ile kaldırılmasına karar verilmesini, bu talepleri kabul görmez ise, teminat mektupları hakkındaki tedbir kararının halihazırda vadesi geçtiği halde ödenmeyen 15/05/2024 vadeli 15 referans nolu, 17/05/2024 vadeli 16 referans nolu,

23/05/2024 vadeli 17 referans nolu ve 14/06/2024 vadeli 19 referans nolu kredi taksitlerine ilişkin olarak kaldırılarak bu kredilerle ilgili teminat mektubu tazmini yapılmasına izin verilmesi ile henüz vadesi gelmemiş kredi taksitleri yönünden ise teminat mektupları hakkındaki tedbir kararının konu kredilerin vadeleriyle sınırlı tutulmasına karar verilmesini ve kredi vadeleri geldiğinde mektup tazminine izin verilmesini, bu talepleri kabul görmez ise teminat mektupları hakkındaki tedbir kararının, belirtilen bankalar nezdinde bulunan teminat mektuplarının vadeleriyle sınırlı tutulmasına karar verilmesini,

komiser heyetinin görüşünün de dikkate alınmak suretiyle verilmiş olduğu belirtilen 15/05/2024 tarihli ara kararında ihtiyati tedbir kararının hukuka aykırı olduğunu ve kaldırılması gerektiğine ilişkin daha önce dilekçelerini ibraz ettiklerini ve bu tedbir kararının hukuka aykırı olduğunu, mahkemenin bu kararının kaldırılmasının gerektiğini, teminat mektuplarının garanti sözleşmeleri olduğunu, teminat mektuplarının borçlusunun davacı firmanın olmadığını, bu mektupları düzenleyen garantör bankalar olduğunu, mektupların tazmin edilmesi durumunda bedellerini ödeme yükümlülüğünün garantör bankalara ait olduğunu,

tazmin halinde davacı borçlunun borç yükü artmayacak, sadece alacaklısının değişeceğini, mahkemenin tedbir kararının borçlunun borç yükünün artmayacağını, davacı firmanın müvekkili bankaya olan kredi borçlarından 15/05/2024 vadeli 15 referans nolu, 17/05/2024 vadeli 16 referans nolu, 23/05/2024 vadeli 17 referans nolu ve 14/06/2024 vadeli 19 referans nolu kredilere ilişkin vadeleri gelmesine rağmen ödeme yapılmadığını, konu kredilere ilişkin temerrüt faizlerinin de işlemeye başladığını, müvekkili bankanın bir kamu bankası olduğunu, sermayesinin tamamının T.C.

Hazinesi'ne ait olduğunu, tedbirlerin devamı ile teminat mektuplarının paraya çevrilmemesi halinde hazine/kamu zararı oluşacağını, teminat mektupları üzerindeki tedbir kararının kaldırılması yönündeki taleplerinin kabul edilmemesi durumunda ise teminat mektupları hakkındaki tedbir kararının halihazırda vadesi geçtiği halde ödenmeyen 5/05/2024 vadeli 15 referans nolu, 17/05/2024 vadeli 16 referans nolu,

23/05/2024 vadeli 17 referans nolu ve 14/06/2024 vadeli 19 referans nolu kredi taksitlerine ilişkin olarak kaldırılarak bu kredilerle ilgili teminat mektubu tazmini yapılmasına izin verilmesi ile henüz vadesi gelmemiş kredi taksitleri yönünden ise teminat mektupları hakkındaki tedbir kararının konu kredilerin vadeleriyle sınırlı tutulmasına ve kredi vadeleri geldiğinde mektup tazminine izin verilmesine karar verilmesini, bu taleplerinin de kabul görmemesi halinde tedbir kararının müvekkili banka nezdinde bulunan teminat mektuplarının vadeleriyle sınırlı tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince 06/09/2024 tarihli ara karar ile; "...Alacaklı bankanın talebinin KISMEN KABUL VE KISMEN REDDİNE,

2-Vadesi gelen ve gelecek olan borç için verilmiş nakdi alacaklara müstenit düzenlenen teminat mektuplarının muhataplar tarafından ibraz edilmesi durumunda, alacaklı banka tarafından mühlet içerisinde davacı borçluya rücu edilmemek ve borçlu geçici mühlet kararındaki tedbirlerden faydalandırılmak kaydı ile nakde çevrilmesine İZİN VERİLMESİNE,

3-Mahkememizin 15/05/2024 tarihli ara kararından, vadesi gelen ve gelecek olan borç için verilmiş nakdi alacaklara müstenit düzenlenen teminat mektupları ile sınırlı olmak üzere dönülmesine,

4-Sair taleplerin REDDİNE, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı asli müdahil Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Asli müdahil Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle.

06/09/2024 tarihli ara kararın taraflarına tebliğ edilmediğini, “ALACAKLILAR ARASI EŞİTLİK İLKESİ” ne ve İİK 296. maddeye aykırı olarak vadesi gelen ve gelecek olan borç için verilmiş nakdi alacaklara müstenit düzenlenen teminat mektuplarının nakde çevrilmesine izin verilmesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, 06/09/2024 tarihli ara kararının gerekçesi incelendiğinde karar gerekçesi ile de karar arasında dayandığı yasal ve hukuksal sebepler arasında bağ kurulamadığını, ara kararın yarattığı hukuki durum itibariyle,

asli müdahillerden Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş.’nin konkordato projesindeki şartlara tabi olmaksızın ve hemen alacağını tahsil etmesinin diğer ifade ile alacaklılar arasındaki eşitlik ilkesinin bozulması sonucunu doğurduğunu, huzurdaki somut davada davacının üstlendiği işleri tamamlayabilmesi, diğer ifade ile faaliyetine devam ederek kazanç elde edebilmesi ve borçlarını ödeyebilmesi açısından konkordatonun tasdiki yargılaması boyunca teminat mektuplarının tazmininin önlenmesinin tedbirinin devamının çok önemli olduğunu, konkordatoya tabi bir alacaklının, konkordatoya tabi olmaksızın alacağını hemen tahsil etmesine,

banka dahil olmak üzere diğer alacaklılar ile arasındaki eşitliğin bozulmasına sebep olan ve İİK.

296. madde ve diğer konkordato düzenlemelerinin adeta hükümsüz kalmasına sebep olan mahkemenin 06/09/2024 tarihli “ Vadesi gelen ve gelecek olan borç için verilmiş nakdi alacaklara müstenit düzenlenen teminat mektuplarının nakde çevrilmesine izin verilmesine” dair ihtiyati tedbir/ara kararının kaldırılmasına, alacaklılar dengesinin ve eşitliğinin korunması açısından geçici mühlet kararının verildiği tarih olan 09/05/2024 tarihinden itibaren muhatap bankalar nezdindeki teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin tedbiren önlenmesine karar verilmesini belirterek;

istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davacı vekili tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/09/2024 tarihli ara karar, 2024/513 Esas sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; konkordato istemine ilişkindir.

Talep; 06.09.2024 tarihli ara karar ile verilen ihtiyati tedbir talebinin kısmen kaldırılmasına ilişkindir.

Mahkemece; " 1-Alacaklı bankanın talebinin KISMEN KABUL VE KISMEN REDDİNE,

2-Vadesi gelen ve gelecek olan borç için verilmiş nakdi alacaklara müstenit düzenlenen teminat mektuplarının muhataplar tarafından ibraz edilmesi durumunda, alacaklı banka tarafından mühlet içerisinde davacı borçluya rücu edilmemek ve borçlu geçici mühlet kararındaki tedbirlerden faydalandırılmak kaydı ile nakde çevrilmesine İZİN VERİLMESİNE,

3-Mahkememizin 15/05/2024 tarihli ara kararından, vadesi gelen ve gelecek olan borç için verilmiş nakdi alacaklara müstenit düzenlenen teminat mektupları ile sınırlı olmak üzere dönülmesine,

4-Sair taleplerin REDDİNE," karar verilmiş olup, karara karşı Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Dosyanın incelemesinde; davacının 09.05.2024 tarihinde konkordato talep ettiği, mahkemece 09.05.2024 tarihinde davacıya geçici mühlet verildiği ve ilk derece mahkemesince konkordato tedbir kararlarına hükmedildiği, Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş. vekilinin talebi sonucunda ilk derece mahkemesince 06.09.2024 tarihli ara karar ile vadesi gelen ve gelecek olan borç için verilmiş nakdi alacaklara müstenit düzenlenen teminat mektuplarının muhataplar tarafından ibraz edilmesi durumunda,

alacaklı banka tarafından mühlet içerisinde davacı borçluya rücu edilmemek ve borçlu geçici mühlet kararındaki tedbirlerden faydalandırılmak kaydı ile nakde çevrilmesine izin verilmesine ve 15.05.2024 tarihli ara kararından, vadesi gelen ve gelecek olan borç için verilmiş nakdi alacaklara müstenit düzenlenen teminat mektupları ile sınırlı olmak üzere dönülmesine, karar verildiği, karara karşı Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

HMK'nın, "İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar" başlıklı 341/(1). maddesi, "İlk Derece Mahkemelerinde verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir." hükmünü,

İİK'nın 7101 Sayılı Yasa ile değişik "Geçici mühlet" başlıklı 287. maddesinin birinci ve altıncı fıkraları, " Konkordato talebi üzerine mahkeme, 286. maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir ve 297. maddenin ikinci fıkrasındaki hâller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır.

...Geçici mühlet talebinin kabulü, geçici komiser görevlendirilmesi, geçici mühletin uzatılması ve tedbirlere ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz." hükmünü içermektedir.

Pozitif hukukta aynı konuyu düzenleyen birden fazla yasal düzenlemenin bulunması durumunda, hangi düzenlemenin uygulanacağı konusunda özel yasa-genel yasa ölçütü esas alındığında özel yasa hükmünün; önceki yasa-sonraki yasa ölçütü bakımından değerlendirme yapıldığında ise sonraki yasa hükmünün uygulanması gerektiği genel hukuk ilkelerindendir.

Buna göre, 6100 sayılı HMK'nın 12.01.2011 tarihinde kabul edildiği ve 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe girdiği; 2004 sayılı İİK'nin 287. maddesinin uygulanması gereken hükmünü değiştiren 7101 sayılı Yasanın ise 28.02.2018 tarihinde kabul edilerek 15.03.2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, buna göre 2004 sayılı İİK'nin 287. maddesinin altıncı fıkrasının sonraki bir düzenleme olduğu açıktır. Ayrıca 6100 sayılı HMK, hukuk davalarındaki yargılama usulünü düzenlemesi bakımından genel bir kanun iken, 7101 sayılı Yasa ile değişik 2004 sayılı İİK'nin 287. maddesinin altıncı fıkrası usule ilişkin özel bir düzenlemedir.

Bu durumda, HMK'nın 341. maddesinin (1) numaralı fıkrasının lafzı ile bağlı kalınıp buna göre yorum yapılarak, sonraki değişikliği yok saymak suretiyle adi konkordato talebi sırasında tedbire ilişkin kararlarda istinaf kanun yolunun açık olduğu sonucuna ulaşmak hukuken mümkün değildir.

Gerek özel yasa-genel yasa ilişkisi, gerekse önceki yasa-sonraki yasa ilişkisi ve gerekse kanun koyucunun amacı birlikte değerlendirilerek, konkordato istemlerinin süratle sonuçlandırılması gereği nazara alındığında, İlk Derece Mahkemesince verilen, konkordato istemi sırasındaki ihtiyati tedbirlere ilişkin kararlara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması yasal olarak mümkün bulunmamaktadır. (Benzer yönde Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2024/2558 esas 2024/3133 karar sayılı ilamı)

İstinaf kanun yolu kapalı olmasına rağmen İlk Derece Mahkemesince kararda istinaf kanun yolunun açık olduğunu belirtilmesinin de yasada mevcut olmayan istinaf kanun yoluna başvurma hakkını bahşetmeyeceği değerlendirilmekle, itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-İtiraz eden asli müdahil Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.'nin istinaf başvurusunun HMK'nın 341-(1) maddesi gereğince USULDEN REDDİNE,

2-İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-İstinaf eden tarafından yatırılan karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

4-İstinaf yolu için yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince esas hükümle birlikte yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

5-İstinaf eden tarafın istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

8-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.26/12/2024

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*