Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/498 K.2025/1481

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı borçlu arasındaki ticari münasebet nedeniyle cari hesap ilişkisi kapsamında doğan alacağa istinaden, İstanbul Anadolu 24. İcra Dairesi'nin 2021/6603 E. sayılı icra dosyası ile davalı borçlu aleyhine icra takibi başlatıldğını, işbu takibe davalı borçlu tarafından haksız ve kötüniyetli olarak itiraz edildiğini, müvekkili şirkete ait ticari kayıtlar incelendiğinde açıkça görüleceği üzere, davalı borçlunun müvekkili şirket nezdinde borcunun olmadığı yönündeki itirazının gerçeği yansıtmamakta olup bu nedenle haksız itirazın iptalinin gerektiğini,

davalı borçlu tarafından yapılan haksız ve kötü niyetli itirazın iptali amacıyla dava açılabilmesi için gerekli olan arabulucuya başvuru dava şartı sağlandığını, taraflar arabuluculuk sürecinde anlaşamamış olup akabinde işbu davanın ikame edilmesi zaruriyeti doğduğunu, davalının İstanbul Anadolu 24. İcra Dairesi'nin 2021/6603 Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu haksız ve mesnetsiz itirazın iptalini ve takibin aynı koşullarla devamını, davalının itirazı, likit alacağın tahsilini geciktirmeye yönelik tamamen kötüniyetli olmakla birlikte, alacağın %20'den aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; avacı tarafça ileri sürülen alacak iddiası mesnetsiz olup, müvekkili şirket ile davacı taraf arasında aktedilmiş bir sözleşmenin olmadığını, müvekkilinin adresinin Kocaeli olması nedeniyle mahkemenin yetkili olmadığını, yetkili mahkemenin Kocaeli mahkemeleri olduğunu, müvekkili şirketin takım tezgâhları ve benzer makine türlerini satmak isteyenler ile makine almak isteyenleri ortak platformda buluşturan digital pazar yeri olarak iş gören bir firma olduğunu, diğital platformda alınıp satılan 2. el makinaların muhtemel arızaları ve eksiklikleri için talep olması halinde,

yine teklif alarak onarım yapan firma ile onarım talep eden firmayı buluşturmak sureti ile aracılık işi de gördüğünü, davanın .... Alüminyum Profil Kalıp San. ve Tic. Ltd. Şti'ye ihbar edilmesini, dava dilekçesi ile cevap dilekçesinin ihbar olunan şirket adresine tebliğe çıkartılmasını, usul ve yasaya aykırı kötü niyetli huzurdaki davanın reddini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... Davanın pasif husumet yokluğundan HMK'nın 114/1-d ve 115. maddelerine göre USULDEN REDDİNE ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında bir ticari ilişki olması sebebi ile davanın usulden reddine karar verilmiş olunması hatalı bulunduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca davalı her ne kadar hizmete karşılık bedeli ödemeyi taahhüt etmekte ise dosyaya mübrez faturalarla da açıkça görüldüğü üzere, davalı söz konusu fatura bedelinin vadesi geçmiş olmasına rağmen hiç ve/veya eksik ödemiş olup kendisi ile yapılan yazılı ve sözlü görüşmelerde ise herhangi olumlu sonuç alınamadığını, davalıya ihtar ve ihbarda bulunulduğunu,

her ne kadar İlk Derece Mahkemesi tarafından taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığı kanaatine varılmışsa da davalı şirketin internet sitesinin detaylıca incelenmesi akabinde internet sitesinde yer alan üyelik sözleşmelerinin daha detaylıca incelenmesi gerektiği açık olup yeterli inceleme yapılmaksızın, eksik inceleme ile hatalı karar verildiğini, kaldı ki.

İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın usulden reddine karar verilmişse de yargılama sırasında Müvekkil Şirket tarafından hizmet sunulup sunulmamış olduğu değerlendirilmişse de bu tespitlerin hepsine ilişkin itiraz hakkı saklı kalmakla beraber Müvekkil Şirketin üstüne düşen tüm sorumlulukları yerine getirdiğini, vermesi gereken hizmeti eksiksiz bir şekilde verdiğini beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacının iddia ettiğinin aksine, davalı müvekkil şirket ile davacı şirket arasında imzalanmış bir 'sözleşme' bulunmadığını, bunun yanında davacı şirketin müvekkil şirkete vermiş olduğu bir hizmet yahut yaptığı bir iş te söz konusu bulunmadığı, arada sözleşmesel yahut fiili hiç bir ilişki bulunmadığını, yerel mahkemece konu ile ilgili olarak hukuki bakımdan yerinde olan, gerekli tahkikat ve değerledirmeler yapıldığını, davacı itirazının tamamı ile gerçek dışı olduğu, davacının davaya konu taleplerin esas bakımından da haksız olduğu hususu dosya kapsamı ile sabit bulunduğunu beyan ederek, davacı yanın istinaf taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 16/11/2023 Tarih - 2022/62 Esas - 2023/604 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; takibe konu edilen faturaların yer aldığı cari hesap nedeniyle davacının alacaklı olup olmadığı noktasında toplanan itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince Davanın pasif husumet yokluğundan HMK'nın 114/1-d ve 115. maddelerine göre USULDEN REDDİNE karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacı tarafından ihbar olunan ... Alüminyum Profil Kalıp San. Ve Tic. Ltd. Şti.nin makinesinin tamiri için, davalı ... Makine Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin internet sitesi üzerinden anlaşıldığı, davacı tarafından davalıya fiyat teklifinde bulunulduğu ve hizmetin verildiği, Buna karşılık ücretinin ödenmediği iddiasıyla İstanbul Anadolu 24. İcra Dairesi'nin 2021/6603 E. sayılı icra dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından takibe itiraz edildiği, itirazın iptali için eldeki davanın açıldığı, Mahkemece davalının pasif husumet ehliyeti bulunmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar verildiği, kararın davacı tarafından istinaf edildiği görülmektedir.

Mahkemece özetle davalının hizmet satış sözleşmesinin tarafı olmadığı, onarım hizmetini ihbar olunan .... Alüminyum Profil Kalıp San. ve Tic. Ltd. Şti.nin yerine getirdiği belirtilerek davalının pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı değerlendirilmiştir. Bu kapsamda davalının hizmet alımından/satışından sorumlu olup olmadığı ön sorun olarak incelenmelidir.

01.05.2015 tarihinde yürürlüğe giren 6563 sayılı Kanun’un “Tanımlar” üst başlığını taşıyan 2. inci maddesine göre hizmet sağlayıcı ‘Elektronik ticaret faaliyetinde bulunan gerçek ya da tüzel kişileri’, aracı hizmet sağlayıcı ‘Başkalarına ait iktisadi ve ticari faaliyetlerin yapılmasına elektronik ticaret ortamını sağlayan gerçek ve tüzel kişileri’ ifade etmektedir.

Aynı Kanunun 9 uncu maddesi birinci fıkrasında ise; “(1)Aracı hizmet sağlayıcılar, hizmet sundukları elektronik ortamı kullanan gerçek ve tüzel kişiler tarafından sağlanan içerikleri kontrol etmek, bu içerik ve içeriğe konu mal veya hizmetle ilgili hukuka aykırı bir faaliyetin ya da durumun söz konusu olup olmadığını araştırmakla yükümlü değildir.

(2) Bu Kanunun 3, 4, 5, 6, 7 ve 8 inci maddelerinde düzenlenen yükümlülüklerin aracı hizmet sağlayıcılarına uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yine bu kanuna dayalı olarak çıkartılan 26.08.2015 tarihli Elektronik Ticarette Hizmet Sağlayıcı ve Aracı Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmeliğin “Aracı hizmet sağlayıcının yükümlülükleri” üst başlıklı 6. maddesinde “(1) Alıcı ve hizmet sağlayıcı arasında alım satım işleminin yapıldığı elektronik ticaret pazar yerlerini işleten aracı hizmet sağlayıcılar, kendileriyle ilgili olarak 5 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarındaki yükümlülükleri aynı usulle yerine getirir.

(2) Aracı hizmet sağlayıcı, elektronik ticaret ortamı sunduğu hizmet sağlayıcıya ilişkin bilgilerin, hizmet sağlayıcıya tahsis edilen alanda gösterilebilmesi ve güncellenebilmesi için gerekli teknik imkânları sağlar. (3) Aracı hizmet sağlayıcı, hizmet sağlayıcının elektronik ticaret faaliyetine başlamasından önce 5 inci maddenin dördüncü ve beşinci fıkralarındaki yükümlülüklerini yerine getirmesini sağlar.

(4) Aracı hizmet sağlayıcı, hizmet sunduğu elektronik ortamı kullanan gerçek ve tüzel kişiler tarafından sağlanan içeriği kontrol etmek, bu içerik ve içeriğe konu mal veya hizmetle ilgili hukuka aykırı bir faaliyetin ya da durumun söz konusu olup olmadığını araştırmakla yükümlü değildir.” şeklinde düzenlenme yer almaktadır. Bu kapsamda davalının aracılık faaliyetinde mi bulunduğu, yoksa satıcı-sağlayıcı konumunda mı olduğu yeterince araştırılıp, değerlendirilmemiştir.

Somut olayda, yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde internet ağı üzerinden elektronik ticarete imkan sağladığı iddia edilen davalı şirketin aracı hizmet sağlayıcısı konumunda olup olmadığı, taraflar arasında mesafeli satış sözleşmesi, buna ilişkin bir ön bilgilendirme formu düzenlenip düzenlenmediği, hizmetin satıcısı tarafın ihbar olunan .... Alüminyum Profil Kalıp San. Ve Tic. Ltd. Şti. Olup olmadığı (bkz.

Aynı yönde Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2021/4000 Esas, 2021/11403 Karar Sayılı, 15/11/2021 Tarihli ilamı) davalının ana sözleşmesinde Aracı hizmet sağlayıcısı olduğuna ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, aksine makinelerin alımı, satımı, kiraya verilmesi, ithali, ihracının faaliyet alanı olarak belirlendiği, davalının hizmet satış sözleşmesini kiminle imzaladığı, ihbar olunan ile davacı arasında direkt bir hizmet satış sözleşmesinin bulunup bulunmadığı araştırılmamıştır.

O halde mahkemece verilen karar eksik araştırmaya dayanmaktadır.

Mahkemece yapılması gereken iş, davalının 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi ve 26.08.2015 tarihli Elektronik Ticarette Hizmet Sağlayıcı ve Aracı Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik kapsamında aracı hizmet sağlayıcı olup olmadığı, anasözleşme, davacı ile davalı, davalı ile ihbar olunan, varsa davacı ile ihbar olunan arasındaki sözleşme, ön bilgilendirme formu gibi evrak ve belgeleri getirterek incelemek, davalının aracı hizmet sağlayıcısı mı olduğu, yoksa, ihbar olunanı taşeron olarak kullanan hizmet satış sözleşmesinin tarafı mı olduğu değerlendirilerek,

gerekirse elekronik satış konusunda uzman bir bilirkişiden rapor almak ve oluşacak sonuca göre davalının pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı noktasında önce bir değerlendirme yapmak, daha sonra dosya kapsamına göre davalının pasif husumet ehliyeti bulunduğu değerlendirildiği takdirde esas hakkında bir karar vermekten ibarettir.

Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, diğer istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,

2-KOCAELİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 16/11/2023 tarih, 2022/62 Esas ve 2023/604 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,

5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi. 24/09/2025

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*