Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/865 K.2025/1850

: 2- ... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

DAVA TARİHİ : 24/10/2022

KARAR TARİHİ : 05/11/2025

KR. YAZIM TARİHİ : 05/11/2025

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirkette ... nolu İşyeri Sigorta Poliçesi ile sigortalı ...-... Ortaklığına ait ... ...Sok. NO:18 .../Sakarya adresinde bulunan sigortalı iş yerinde, 14/02/2022 tarihinde davalı Ölmez Çelik.. Ltd.Şti'nin bina maliki olduğunu, davalı Remila Atık Yön. A.Ş'nin binada kiracı olarak işleteni olduğu ... ...Sok.

No:...Adapazarı/Sakarya adresinde bulunan atık geri dönüşüm fabrikasındaki sıvı kimyasal malzemelerin birbirileri ile reaksiyona girmesiyle çıkan yangın sonucunda sigortalı iş yerinin hasara maruz kaldığını, yapılan incelemeye ve ekspertiz raporlarına göre müvekkili sigorta şirketi tarafından sigorta poliçesi teminatından hasara uğrayan sigortalı işyeri için 235265 hukuk numaralı ... ... hasar nolu dosyası açılarak işbu hasar dosyası üzerinden 08/04/2022 tarihinde 367.450,88 TL,

15/06/2022 tarihinde 38.186,66 TL ve 14/07/2022 tarihinde 68.514,76 TL olmak üzere toplam 474.152,30 TL hasar tazminatının sigortalı ...-... ... ortaklığına ödendiğini, 68.514,76 TL KDV ödemesinden yasal düzenleme gereğince 34.257,38 TL KDV tevkifatını kesinti yaparak sigortalı ...-... ... ortaklığı adına vergi dairesine beyan ederek yatırdığını. Kalan bakiye 34.257,38 TL'yi sigortalısına ödediğini, açıklanan nedenlerle davanın kabulünü, yangının başladığı ... Mah. ... Sok.

No:11 Adapazarı/Sakarya adresindeki taşınmaz üzerine ve davalıların tespit edilecek araçları, taşınır ve taşınmaz malları üzerine üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.

Davalı Ölmez Çelik Mühendislik İnşaat Petrol Hafriyat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.

Vekili 12/12/2022 Tarihli cevap dilekçesinde özetle; yangının meydana geldiği binanın diğer davalı şirkete kiralandığını, söz konusu yangının diğer davalı şirketin binayı kullandığı esnada vuku bulduğunu, müvekkil şirketin yangının çıkması ile ilgili hiçbir bağlantısı veya kusurunun söz konusu olmadığını, yangının diğer davalı şirketin kullanmış olduğu kimyasallar nedeniyle çıkmış olduğunun itfaiye raporu ile sabit olduğunu, yangın sebebiyle müvekkil şirkette atfedilebilecek bir kusur olmadığını, borçlar kanunun 69. maddesine dayanarak bina sahibi müvekkil şirketin kusursuz sorumluluğundan da bahsedilemeyeceğini,

binanın yapımında herhangi bir bozukluk veya bakımında herhangi bir eksiklik olmaması nedeniyle müvekkil şirketin kusursuz sorumluluğuna gidilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Remila Atık Yönetimi İnş. San. Tic. A.Ş.'nin süresi içerisinde cevap dilekçesi vermediği ve davacının ileri sürmüş olduğu tüm vakıaları inkar etmiş sayıldığı anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...1-Davanın KABULÜ ile, 474.152,30-TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, alacağa 367.450,88-TL yönünden 08.04.2022 tarihinden, 38.186,66-TL yönünden 15.06.2022 tarihinden, 68.514,76-TL yönünden 14.07.2022 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı Ölmez Çelik Müh. İnş. Pet. Haf. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı Ölmez Çelik Müh. İnş. Pet. Haf. San. ve Tic. Ltd.

Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; yangının sebebinin, bina içindeki kimyasallar olduğu, yapı bozukluğu veya bakım eksikliğinin olmadığını; yangının çıkış sebebinin, kiracının (3.şahsın olarak) gerekli önlem ve tedbirleri almamış olması nedeniyle bina içindeki kimyasalların tepkimesi sonucu çıkmış olduğu ve bu durumun diğer davalı kiracının ağır kusurundan kaynaklandığının tespit edildiğini, bu bağlamda illiyet bağının kesildiğinin sabit olduğunu, eğer ki davalıya ait binada "yangın duvarı" olmasaydı iskan almasının mümkün olamayacağını, bu sebeple mahkemenin bu konudaki değerlendirmesininde hatalı olduğunu, davalı Ölmez şirketinden,

iş bu yangın nedeniyle tazminat talep edilmesinin kanunen mümkün olmadığını belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davacı vekili tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/02/2024 tarih, 2022/886 Esas - 2024/92 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava 6102 sayılı yasanın 1472. maddesi gereği rücuen tazminat talebine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı Ölmez Çelik Müh. İn. Pet. Haf. San ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf başvurusu yapılmıştır.

İnceleme; 6100 sayılı HMK.'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde; davacıya 25.04.2021-25.04.2022 tarihli ... numaralı İşyeri Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan dava dışı ...-... ... Ortaklığı’na ait ... Mah. ... Sokak No:18 Adapazarı/Sakarya adresinde faaliyet gösteren Başak Kereste isimli işyerinin, davalılardan Ölmez Çelik Müh. İn. Pet. Haf. San ve Tic. Ltd. Şti.’nin maliki olduğu, diğer davalının kiracısı olduğu işyerinde çıkan yangın sonucu hasar gördüğü, davacının sigortalısına toplam 474.152,30 TL ödeme yaptığı, anılan bedelin davalılar tahsili için eldeki davanın açıldığı, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı Ölmez Çelik Müh. İn. Pet. Haf. San ve Tic. Ltd. Şti.’nin istinaf yasa yoluna başvurduğu görülmüştür.

TTK'nın 1472 maddesi uyarınca, sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya geçeceği belirtilmiştir.

6098 sayılı TBK. madde 69 hükmü uyarınca, bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür. Bu maddedeki sorumluluk, objektif özen yükümlülüğüne aykırılıktan doğan ağırlaştırılmış bir kusursuz sorumluluk halidir. Diğer yandan özel hukuk sorumluluğu bakımından her zaman kusur (kast veya ihmal) unsurlarının bulunması zorunlu değildir. Bu gibi hallerde, zararın, hukuka aykırı bir davranıştan doğması yani objektif koşulun gerçekleşmesi yeterli olup, ayrıca sübjektif koşula yani kusura ihtiyaç yoktur. Özellikle kusursuz sorumluluk hallerinde durum böyledir. Zarar, ihmalden de kaynaklanabilir ve ihmali bulunanlar da zarardan sorumlu olur.

Yapı eserinin, yapım kurallarına, imar kanunu hükümlerine uygun yapılmış olması, eksiklik veya bozukluğun zarara sebep olması halinde, maliki sorumluluktan kurtarmaz. Malikin, mutad tedbirler almış olması da sorumluluktan kurtulması için yeterli değildir. Malikin özen ödevi, somut ve objektif bir nitelik taşır. Eksikliğin mahiyeti ve özellikle malikin özen ödevini yerine getirip getirmediği, eserin tahsis amacı (ciheti) ve alınması gerekli tedbirlerin niteliği gözönünde tutularak değerlendirilir. Malikin almak zorunda olduğu tedbirler her şeyden önce zaman ve teknik yönünden mümkün ve ayrıca ekonomik açıdan ondan beklenilebilir olmalıdır.

Malikin göstermek zorunda olduğu özen ödevi, objektif olarak değerlendirilmeli, onun sübjektif mazeret ve durumları göz önünde tutulmamalıdır. Zararın sebebi, yapım eksikliği, eserdeki inşaat bozuklukları, bakım noksanlıkları olmalıdır. Bu bakımdan, eserdeki eksiklik, umulmayan bir olaydan veya üçüncü bir kişinin davranışından (fiilinden) ileri gelse bile, zararın sebebi olduğu sürece, malik sorumludur. Ancak, zarar, eserdeki eksiklikten değil de malik veya üçüncü bir kişinin davranışından, zarar görenin ağır kusurundan veya mücbir sebepten meydana gelmişse, eksiklikle zarar arasında ya uygun illiyet bağı bulunmadığı ya da kesildiği için TBK. 69 uygulanmaz. (Prof. Dr. Fikret Eren, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Cilt 1, Gözden Geçirilmiş 6. Bası, Beta Yayınları, İstanbul, 1998, s:642-643).

Yapı malikinin sorumluluğu, bir bina ya da diğer bir inşa eserinin bizatihi kendisinden kaynaklanan bir nedenle oluşan zarardan sorumluluğu kapsamakta olup, niteliği itibariyle kusursuz sorumluluk türlerinden "olağan sebep sorumluluğu"dur. Burada malike kurtuluş kanıtı sunma olanağı tanınmamıştır. Malik ancak illiyet bağını kesen sebeplerin (mücbir sebep, zarar görenin kendi kusuru, üçüncü kişinin ağır kusuru gibi) varlığı durumunda sorumluluktan kurtulabilir.(Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2023/928 esas 2023/2787 karar sayılı ilamı)

Somut olayda; davalılardan Ölmez Çelik Müh. İn. Pet. Haf. San ve Tic. Ltd. Şti.’nin maliki olduğu, diğer davalının kiracısı olduğu ... Mah. ... Sokak No:11 Adapazarı/Sakarya adresinde (Sakarya ili Adapazarı İlçesi ... Mahallesi ... ada 1 parsel sayılı taşınmaz)14.02.2022 tarihinde yangın olayı meydana gelmiş ve anılan yangının davacının sigortalısı olan dava dışı ...-... ... Ortaklığı’na ait Tekeler Mah. Kalem Sokak No:18 Adapazarı/Sakarya adresindeki iş yerine sirayet ettiği anlaşılmaktadır. Dosyaya gelen bilirkişi raporundaki tespitlere göre anılan binaların bitişik nizam olarak inşa edildikleri görülmüştür.

Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmeliğin 25.maddesine göre. Bitişik nizam yapıları birbirinden ayıran yangın duvarları, yangına en az 90 dakika dayanıklı olarak projelendirilir. Yangın duvarlarının cephe ve çatılarda göstermeleri gereken özellikler ilgili maddelerde belirtilmiştir. Yangın duvarlarında delik ve boşluk bulunamaz.

Duvarlarda kapı ve sabit ışık penceresi gibi boşluklardan kaçınmak mümkün değil ise, bunların en az yangın duvarının direncinin yarı süresi kadar yangına karşı dayanıklı olması gerekir. Kapıların kendiliğinden kapanması ve duman sızdırmaz özellikte olması mecburidir. Bu tür yarı mukavemetli boşlukların çevresi her türlü yanıcı maddeden arındırılır.

Su, elektrik, ısıtma, havalandırma tesisatının ve benzeri tesisatın yangın duvarından geçmesi hâlinde, tesisat çevresi, açıklık kalmayacak şekilde en az yangın duvarı yangın dayanım süresi kadar, yangın ve duman geçişine karşı yalıtılır. Yüksek binalarda, çöp, haberleşme, evrak ve teknik donanım gibi, düşey tesisat şaft ve baca duvarlarının yangına en az 120 dakika ve kapaklarının en az 90 dakika dayanıklı ve duman sızdırmaz olması gerekir.

Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitlere ve dosyaya sunulan her iki yapıya ait yapı kullanma izin belgelerine göre; ilk olarak davacının sigortalısına ait yapının 14.12.2012 yılında yapı kullanım iznini aldığı, bu tarihte davalıya ait yapının henüz mevcut olmadığı nazara alındığında Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmeliğin 25.maddesine göre sigortalının yangın duvarı yapma yükümlülüğünün olmadığı, davalı Ölmez Çelik Müh. İn. Pet. Haf. San ve Tic. Ltd.

Şti.’nin maliki olduğu yapının ise 31.12.2021 yılında bitişik nizam olarak yangının başladığı yapıyı kullanmaya başladığı, ancak bilirkişilerce yapılan tespitte binalar arasında yönetmeliğin 25.maddesi gereği yapılması gereken yangın duvarının yapılmadığının tespit edildiği, dosyaya sunulan 25.05.2021 tarihli kira sözleşmesinin 4.6. maddesine göre kiralanan taşınmazın ÇED raporundaki faaliyet için kullanılacağının belirtildiği, dosyaya sunulan ÇED raporunda faaliyet alanının “Tehlikeli Atık Geri Kazanım, Tehlikesiz Atık Geri Kazanım” olarak açıkça yazdığı,

bu durumda davalı yapı malikinin tehlikeli atıklar nedeniyle yangın çıkabileceğini ön görmesinin gerektiği, dolayısıyla bilirkişi raporları ve mahkemece davalının yapı maliki olarak sorumlu tutulması isabetlidir.

Gerçekten de üçüncü kişinin kusuru gerekli objektif yoğunluğa, başka deyişle gerekli ağırlığa ulaşmadıkça, zarar görenin kusurunda olduğu gibi illiyet bağını kesmeye yetmeyecektir. Öteki deyişle, üçüncü kişinin kusuru yeterli ağırlığa ulaşıp, illiyet bağını kesmedikçe sonuç doğurmayacaktır.

Davalı yapı malikinin kira sözleşmesinde açıkça atıf yapılan ÇED raporundaki tehlikeli atıklar yönünden her an yangın çıkabileceğini öngörmesi, bunun için gerekli güvenlik ve emniyet tedbirlerini alarak, binaya yangın duvarı yaptırması gerektiği belirgindir. Söz konusu binanın yapıldığı zamanın şartlarına uygun yapılmış olması ve gerekli izin ve ruhsatların alınmış olması yukarıda da açıklandığı üzere, bina malikinin sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır.

(Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2014/11-289 esas 2016/163 karar sayılı ilamı) Bu nedenlerle davalının istinaf istemleri yerinde görülmemiştir.

Gerekçeli karar başlığında; davacının ve taraf vekillerinin adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde; usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK.'nun 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; davalı Ölmez Çelik Müh. İn. Pet. Haf. San ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden; istinaf başvurusunun esastan reddine, karar verilmesi gerekmiştir

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı Ölmez Çelik Müh. İn. Pet. Haf. San ve Tic. Ltd. Şti.'nin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; ESASTAN REDDİNE,

2-İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Alınması gereken 32.389,34-TL istinaf karar harcından, istinafa gelirken peşin alınan 8.097,34-TL'nin mahsubu ile kalan 24.292,00-TL istinaf karar harcının davalı Ölmez Çelik Müh. İn. Pet. Haf. San ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302/5 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

4-İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın Dairemizce taraflara tebliğine,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ilamın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.05/11/2025

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*