Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/890 K.2024/854

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; yetkilisi olduğu Kadın Kooperatifi isimli işletmede kadın emeğini değerlendirip kadının sosyal yaşama dahil olması için çaba sarf ettiklerini, Kooperatif adresinde 26/11/2023 tarihinde tahmini olarak 00.30 saat sıralarında deniz seviyesinin aşırı yükselmesi ve aşırı dalga nedeniyle Halıdere sahilde deniz taşkınlarının yaşandığını, bu taşkınlıklar nedeniyle su baskını meydana geldiğini ve kooperatif merkezi olan binanın çok eski ve işletmenin deniz seviyesinin altında oluşundan dolayı sel/su baskını olduğunu, işletmenin zarar gördüğünü,

dava konusu yönetim kurulu karar defteri dahil evraklar su sebebiyle kullanılamaz hale geldiğini, bir kısmının kaybolduğunu belirterek sel/su baskınında zarar gören resmi evrak ve ticari defterlerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...Davanın REDDİNE,..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sel baskının 26/12/2023 tarihinde olduğu ve davanın da 21/03/2024 tarihinde açılmış olduğunu; sel baskınının hemen sonrasında defter ve belgelerin bulunduğu odaya girişleri ve durumu fark edişlerinin dava tarihinden birkaç gün önce olduğunu, buna göre yasada belirlenen hak düşürücü sürenin geçmediği kanısında olduklarını belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

DELİLLER

Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/03/2024 tarih, 2024/152 Esas - 2024/162 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; TTK 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacının bulunduğu ilçede meydana gelen sel felaketi nedeniyle, davacı kooperatif binası içerisinde zayi olan ve davacının saklamakla yükümlü olduğu bir takım defter ve belgeler hakkında Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7.maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi amacıyla eldeki davanın açıldığı, yerel mahkemece açılan davanın reddine karar verildiği, verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir. Ayrıca, 01/07/2022 tarihli 7417 sayılı Kanun'un55. Maddesiyle bu maddede geçen 15 gün ibaresi 30 gün olarak değiştirilmiştir.

Anılan TTK'nun 82/7. maddesinde zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin zıyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile zıyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır. Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir.

Somut olayda; talep eden kooperatife ait tutulması zorunlu ticari defterlerin 26.11.2023 tarihinde meydana gelen sel olayında zayi olduğu iddia edilerek eldeki dava açılmıştır. Dosyaya sunulan haber sitelerinin görüntüleri ve Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin şubat/2024 tarihli yazısına göre 26.11.2023 tarihinde davacı kooperatifin adresinin bulunduğu Halıdere Sahil Caddesinde deniz seviyesinin yükselmesi nedeniyle taşkınlar meydana geldiği anlaşılmıştır.

Ancak; dosya içerisinde davacının defterlerinin bu sel baskınında zayi olduğuna dair ispata yarar hiçbir belge bulunmadığı gibi, sel olayının 26.11.2023 tarihinde meydana geldiği, 6102 sayılı yasanın 18/2.maddesi gereği basiretli tacir olan davacının sel olayından sonra defterlerinin zayi olduğunu bilmemesinin, kontrol etmemesinin basiretli tacirden beklenemeyeceği, dolayısıyla ... tarihi olan 26.11.2023 tarihinden dava tarihi olan 21.03.2024 tarihine kadar 6102 sayılı yasanın 82/7.maddesindeki 30 günlük hak düşürücü sürenin geçtiği anlaşıldığından mahkemece davanın reddine karar verilmesi isabetlidir.

Gerekçeli karar başlığında; gerekçeli karar yazım tarihinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, davacının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; davacının istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

2-İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

4-İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

8-Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.15/05/2024

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*