Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/956 K.2025/408

: 2- GÜNSOY ENERJİ HAYVANCILIK EKİPMANLARI İNŞAAT TAAHHÜT İTHALAT İHRACAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ

DAVANIN KONUSU

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 20/09/2018

KARAR TARİHİ :03/03/2025

KR. YAZIM TARİHİ :04/03/2025

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili asıl dava dilekçesinde özetle; davacının dava dışı Günal Çelik İnşaat taahhüt İthalat İhracat Hayvancılık ve Tarım Ekipmanları Tic. San. Ltd. Şti.'nin davalı Ziraat Bankasından kullandığı krediler için imzaladığı kredi sözleşmesini dava dışı kişiler ile birlikte müşterek ve müteselsil sıfatıyla imzaladığını ayrıca davacının ... bağımsız bölümü üzerine kredilerin teminatı olarak ipotek tesis edildiğini, davalı bankanın Sakarya 4. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile kredi sözleşmesini imzalayan davacı ve dava dışı kişiler aleyhine icra takibi başlattığını, davacı yönünden takibin kesinleştiğini diğerleri hakkında ise itiraz sebebiyle takibin durduğunu, ayrıca davacının taşınmazının paraya çevrilmesi için Sakarya 4. İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi takibi başlatıldığını, davalı Bankanın dava dışı borçlular hakkında (birleşen) Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/407 Esas sayılı dosyasıyla itirazın iptali davası açtığını, itirazın iptali davası sonucunda Sakarya 4. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasındaki borcun 139.193,74-TL olarak hüküm altına alındığını, bu kararın istinafça kaldırılarak mahkemenin 2022/438 esas numarasında yargılamanın devam ettiğini, kendisi açısından da takibe konu borcun 139.193,74-TL olması gerektiğini, davacı ile yapılan kredi kefalet sözleşmesi ile taşınmaz rehin sözleşmesinin kanuni şekil şartlarına aykırı olup kanunen geçersiz olduğunu belirterek davacının kefaletinin ve taşınmaz rehininin geçersizliği ile kredi sözleşmesinden dolayı borçlu olmadığının ve kredi sözleşmesinden kaynaklı başlatılan Sakarya 4. İcra Müdürlüğü ... ve ...

Esas sayılı dosyalarından davalıya borçlu olmadığının tespitini, icra takiplerinin dava sonuna kadar tedbiren durdurulmasını, davalı aleyhine %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı banka vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı banka ile dava dışı Günal Çelik İnş. Taa. İth. İhr. Hay. ve Ekip. Tic. San. Ltd.

Şti. arasında 08.06.2015 tarihinde 460.000-TL limit ile genel kredi sözleşmesi ve eki niteliğinde kredi kartı sözleşmesi imzalandığını, davacının dava dışı diğer kişilerle birlikte 510.000-TL'lik limitle genel kredi sözleşmesine ve 25.000-TL limit ile kredi kartı sözleşmesine müşterek müteselsil kefil olduğunu, 18.05.2016 tarihli limit arttırım sözlemesi ile davacının kefalet limitinin 720.000- TL'ye çıkarıldığını, 27.04.2017 tarihinde Günal Çelik Ltd Şti ile 750.000-TL limitle yeni bir genel kredi sözleşmesi imzalanarak davacının 850.000-TL limit ile bu sözleşmeye yine müşterek müteselsil kefil olduğunu,

bu sözleşmeler dışında davalı Banka ile (birleşen dosya davalısı) Günsoy Enerji şirketi arasında 08.05.2015 tarihinde 460.000-TL bedelle imzalanan genel kredi sözleşmesinde davacının dava dışı kişilerle birlikte 510.000-TL'lik limit ile müşterek müteselsil kefil olduğunu, 18.05.2016 tarihinde limit arttırım sözleşmesi ile Günsoy Enerji şirketinin kredi kullanım limiti 600.000-TL'ye çıkarılarak davacının kefalet limitinin 660.000-TL olarak arttırıldığını,

28.04.2017 tarihinde Günsoy Enerji ile 800.000-TL limit ile yeni bir genel kredi sözleşmesi imzalanıp davacının diğer kişilerle birlikte 850.000-TL limit ile müşterek müteselsil kefil sıfatıyla taraf olduklarını, bu kredi sözleşmelerine istinaden kullanılan kredilerin geri ödenmemesi sebebiyle kat ihtarnamesi keşide edildiğini, borcun ödenmemesi üzerine davacının kefili olduğu iki şirketin de borçlarına ilişkin olarak 492.814,07-TL üzerinden Sakarya 4. İcra Müd. ...

E. dosyası ile yasal takip işlemleri başlatıldığını, takibin davacı açısından kesinleştiğini, bu takip dışında banka alacağını teminen davacıdan alınan ipoteğin paraya çevrilmesi amacıyla Sakarya 4. İcra Dairesi'nin ...

E. dosyası ile takip yapıldığını, davacının taşınmazının borca mahsuben 195.100-TL bedel ile davalıya ihale edildiğini ve ihalenin kesinleştiğini, diğer kefillerin itirazlarının iptali için açılan (birleşen) Sakarya 1 AHM'nin 2018/407 esas sayılı dosyasında verilen kararın eksik hesaplama sebebiyle istinafça kaldırıldığını, kefalet sözleşmelerinin usulüne uygun ve geçerli olduğunu, davacının sözleşme tarihlerinde şirketlerin ortağı ve yetkilisi olması sebebiyle eşin rızasına gerek bulunmadığını, belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Birleşen davada davacı banka vekili özetl; davalıların (... ve Günsoy Enerji Ltd. Şti.) davacı bankaya olan kredi borcununun tahsili için Sakarya 4. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmolunmasını talep ve dava etmiştir. Birleşen davada davalılar (... ve Günsoy Enerji Ltd Şti) süresinde cevap vermemiş vakıaları inkar etmiş sayılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... A) Menfi tespit talepli asıl davada Sakarya 4. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası yönünden;

1-Davacı ...'ın Sakarya 4 İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibine konu alacak sebebiyle açtığı menfi tespit davasının reddine,

2-Davacının talebi üzerine İİK 72/3 maddesi gereğince Sakarya 4 İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesi ve ayrıca icra takibine konu ipotekli taşınmazın alacağa mahsuben alacaklı banka tarafından satın alınması halinde alacaklı adına tescil edilmemesine dair ihtiyati tedbir kararı verildiğinden ve tedbir icra edildiğinden, İİK 72/4 maddesi uyarında icra takip miktarı 400.000,00 TL nin %20 si oranında belirlenen 80.000,00 TL tazminatın davacı ...'tan alınarak davalı bankaya verilmesine,

B) Menfi tespit talepli asıl davada Sakarya 4. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası yönünden;

1-Davacı ...'ın Sakarya 4 İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı ilamsız takibe konu alacak sebebiyle açtığı menfi tespit davasının ise kısmen kabulüne, Davacının bu icra takibine konu kredi alacakları sebebiyle davacı bankaya takip tarihi 08/06/2018 itibariyle (467.459,30 TL asıl alacak, 6.997,24 TL işlemiş faiz ve 349,86 TL BSMV olmak üzere) toplam 474.806,40 TL borçlu olduğunun fakat icra takibinde fazladan talep edilen 18.007,67 TL yönünden ise davacı bankaya borçlu bulunmadığının tespitine,

2-Davalı bankanın kötüniyeti sabit görülmediğinden davacının kötüniyet tazminatı taleplerinin reddine,

C) Birleşen itirazın iptali davası (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2022/438 Esas sayılı dosyası) hakkında;

1-Davacı Ziraat Bankası'nın itirazın iptali davasının kısmen kabulüne, davalılar ... ve Günsoy Enerji Ltd. Şti'nin Sakarya 4 İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibine yapmış oldukları itirazlarının kısmen iptaline, Bu icra takibinin adı geçen davalılar yönünden takip tarihi 08/06/2018 itibariyle (467.459,30 TL asıl alacak, 6.997,24 TL işlemiş faiz ve 349,86 TL BSMV olmak üzere) toplam 474.806,40 TL üzerinden devamına ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ve fer'i müdahil vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeden eksik ve hatalı son rapor hükme esas alınarak usul ve yasaya aykırı karar verildiğini, Takibe konu kredi sözleşmeleri kat edilmediğinden takip usulüne uygun bulunmadığını, davaya konu takiplerin kaynağı tek olup her iki dosyanın toplamı üzerinden yargılama giderine hükmedilmesi hatalı olduğunu, davada kabul edilen miktar üzerinden davacı lehine eksik vekalet ücretine hükmedildiğini, istinaf harç ve masrafları yönünden adli yardım talepleri bulunduğunu beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Fer'i müdahil ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; öncelikle yerel mahkeme dosyasında müvekkil hakkında adli yardım kararı olduğundan feri müdahil olarak bulunduklarını, ilk derece mahkemesi dosyasında müvekkil ile ilgili somut gerçeklikler yeterince araştırılmadığından ve öncelikle adli yardım kararının devamına karar verilmesine ve asıl davacı talebine yönelik tehiri icra talebi olduğundan ve müvekkili de bu durum ilgilendirdiğinden bu talebin kabulüne karar verilmesine,

müvekkil lehine davacı banka aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine belirtmiş oldukları mükerrer icra dosyalarının incelenerek celbi ile bu takibin iptaline karar verilmesi (Sakarya 4. İcra Müdürlüğü ... E. - Sakarya 4.İcra Müdürlüğü ... E.) beyanı ile yerel mahkeme kararının kaldırılması, davanın kabulüne karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı/Birleşen dosya davacısı Ziraat Bankası A.Ş. vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararı kısmen doğru olmakla birlikte bazı yönlerden hatalı olup Mahkemece bilirkişi raporunda her ne kadar tüm borçlular yönünden 491.082,89 TL alacağı olduğu tespit edilmiş olsa da mahkemece 18.007,67 TL fazladan talep bulunulduğu ve bu yönden talebin kısmi olarak reddedildiği yazıldığını,

fakat Sakarya 4 İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı yapılan takip talebinde de alacak talebi 492.814,07 TL olup bilirkişice tespit edilen miktar ise 491.082,89 TL yani arada bin küsür TL'lik bir fark olup bu fark öncelikle olağan sapma içerisinde değerlendirilmeli, bununla birlikte mahkemece reddedilen 18.007,67 TL yönünden de miktar hatalı olup, kabul anlamına gelmemekle birlikte red miktarı en kötü ihtimalde dahi talep ile bilirkişi raporu arasındaki fark kadar olması gerektiğini, red olunan kısım yönünden mahkemece hatalı olarak tespit yapıldığını, ayrıca, davacı,

birleşen dosya davalısı ve feri müdahilin istinaf talepleri hukuka aykırı olup, yerel mahkemece ... ve ...'in istinaf taleplerindeki iddiaları detaylı olarak değerlendirildiğini beyan ederek, ihtiyati tedbirin de kaldırılarak, istinaf taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/10/2023 tarih, 2022/831 Esas - 2023/581 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; menfi tespit istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş karara karşı davacı vekili ve fer'i müdahil vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İnceleme; 6100 sayılı HMK.'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İstinaf aşamasında asıl dava davacısı birleşen dava davalısı ... vekilinin 24/02/2025 tarihli feragat dilekçesiyle asıl davadan feragat ettiklerini belirterek ihtiyati tedbir kararlarının kaldırılmasını talep ettiği ve karşı taraftan vekalet ücreti, harç ve masraf talebi olmadığını bildirdiği anlaşılmıştır.

Yine istinaf aşamasında, birleşen dava davalılar vekilinin 25/02/2025 tarihli dilekçeyle icra takibine ödeme emrine itirazdan 21/02/2025 tarihinde feragat ettiklerini ve vekalet ücreti ve masraf taleplerinin olmadığını bildirdiği, birleşen dava davacısı asıl dava davalısı vekilinin 24/02/2025 tarihli dilekçeyle, birleşen davaya konu icra takip dosyasında borçluların itirazdan feragat ettiklerini ve davanın konusuz kaldığını belirterek asıl dava davacısının asıl davadan feragat etmesi nedeniyle asıl davanın feragat nedeniyle reddine, birleşen davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini talep ettiği, her iki dava yönünden vekalet ücreti ve yargılama gideri taleplerinin olmadığını bildirdiği anlaşılmıştır.

A-Asıl dava yönünden;

HMK'nın 307. maddesi uyarınca; feragat, davacının, talep konusundan kısmen veya tamemen vazgeçmesidir. Aynı Yasa'nın 310. maddesi uyarınca; feragat ve kabul, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir.

HMK'nın 310. maddesinde, hüküm kesinleşinceye kadar davadan feragatin mümkün olduğu, maddenin 2. fıkrasında ise; feragat veya kabulün, hükmün verilmesinden sonra yapılması halinde, taraflarca kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi, dosya kanun yolu incelemesine gönderilmeyeceği ve ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesince feragat veya kabul doğrultusunda ek karar verileceği hüküm altına alınmıştır. Bu hüküm uyarınca feragat hakkında karar verme görevinin Dairemize ait olduğunun kabulü gerekmiştir.

Eldeki uyuşmazlıkta, dairemizce henüz karar verilmeden ve hüküm kesinleşmeden davacı vekili davadan feragat ettiğini beyan etmiştir. Davacı vekilinin dilekçesini UYAP üzerinden ve elektronik imzayla imzalamak suretiyle gönderdiği; vekaletnamesinde davadan feragat yetkisinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl davanın feragat nedeniyle reddine, ilk derece mahkemesince verilmiş tedbir kararlarının kaldırılmasına, taraflar talep etmediğinden vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, taraflarca yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerilerinde bırakılmasına karar verilmesi gerekmiştir.

B-Birleşen dava yönünden;

Taraf vekillerinin beyanı doğrultusunda birleşen dava borçlularının icra takibine itirazdan feragat etmiş olmaları, itirazın iptali davasının dinlenebilmesi için ödeme emrine geçerli bir itirazın bulunmasının gerekmesi, eldeki uyuşmazlıkta da ödeme emrine itirazdan feragat edilmesi nedeniyle itirazın iptali davasının dinlenilmesi koşullarının ortadan kalktığı ve davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.

Her ne kadar 6100 sayılı yasanın 331. maddesine göre davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderleri belirlenecek ise de; tarafların karşılıklı olarak birbirlerinden yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi de bulunmadığından yargılama giderleri hususunda tarafların anlaşmalarına göre karar verilmiş ve karşılıklı olarak vekalet ücretine hükmedilmemiş, yargılama giderlerini yapan taraflar üzerinde bırakmak gerekmiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle, ilk derece mahkemesinin kararlarının kaldırılarak, asıl davanın feragat nedeniyle davanın reddine, birleşen davanın ise dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-İstinaf incelemesine konu; Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/10/2023 tarih, 2022/831 Esas - 2023/581 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA,

A-Asıl dava yönünden (Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/831 Esas - 2023/581 Karar),

1-Davanın feragat nedeniyle REDDİNE,

2-İlk derece mahkemesince 16/12/2022 tarihinde İİK'nın 72-(3) maddesi kapsamında verilen ihtiyati tedbir kararının davacı vekilinin talebi doğrultusunda kaldırılmasına,

3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 615,40-TL harcın peşin alınan 8.416,04-TL harçtan mahsubu ile bakiye 7.800,64-TL harcın talep halinde davacıya iadesine,

4-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

5-Taraflar karşılıklı olarak talep etmediğinden taraflar lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

6-Dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Kanuna göre ve davalı aleyhine açılan davanın reddedilmesi nedeniyle davacıdan tahsili için hazineye müzekkere yazılmasına,

7-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıranlara iadesine, B-Birleşen dava yönünden (Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 2022/438 Esas - 2023/180 Karar), 1-Dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 2-Talep olmadığından davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına, 3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 615,40-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

5-Taraflar karşılıklı olarak talep etmediğinden taraflar lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

6-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıranlara iadesine,

2-İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;

a-İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harçlarının hazineye irad kaydına,

b-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden alınmasına yer olmadığına,

c-İstinaf Kanun yolu masrafının istinaf edenler üzerinde bırakılmasına,

ç-İstinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

d-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

e-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin kararın temyize tabi bulunması nedeniyle Dairemiz tarafından yerine getirilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 03/03/2025

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*