Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2025/127 K.2025/277

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. S.S.

İzmit Boğazı Konut Yapı Kooperatifi 2017 yılında davacı ..., ... ve ... tarafından kurulduğunu, konut yapma amacı ile kurulmuş olan söz konusu kooperatif kurulduğu yılda karşılaştığı olağanüstü bir durum olan tüm dünyayı etkisi altına alan Covid süreci yaygınlaşması sebebi ve kanunda öngörülen üye sayısının düşmesi sebepleri ile genel kurul toplantıları yapılamadığı gibi kurulma amacını da karşılayamaz hale geldiğini, fiilen dağılmış olan yapının koşulların sağlanamaması sebebi ile de bakanlıkça bir türlü kooperatifin kapatılması için dava sürecine başvuru da yapılmadığını,

bu durum davacının ve diğer asil üyelerin mağduriyetlerini gittikçe arttırmış genel kurul toplantılarının yapılmaması sebebi ile sürekli ihbar ile cezai yargılama ile karşı karşıya kaldıklarını, hiç kimseye bir alacak veya borcu da bulunmayan bu yapının ne defteri ne de bir dökümü bulunmadığını, ismi dışında bir şeyi bulunmayan bu yapının müvekkilinin ve diğer asil üyelerin daha fazla zarara uğramaması adına kapatılması gerektiğini, kooperatif üyelerinin sayısının 7'den aşağı olması şartı da asil üyeler dışında başka hiçbir üyenin olmaması da bu koşulun gerçekleştiğini göstermediğini,

hal böyle iken asil üyeler arasında da problem olması sebebi ile bir araya da gelemediklerini, bu nedenlerle mahkeme gerek görürse dava konusu kooperatife kayyum atanmasına, S.S. İzmit Boğazı Konut Yapı Kooperatifi’nin dağılması (tasfiyesinin) tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, vekili kooperatifin amacına ulaşmadığı iddiasında bulunmakta ise de bu durumda Bakanlıkça tespiti halinde mahkemeden karar alınabileceği hükmü nazara alındığında 81. maddenin 7. bendi kapsamında fesih talebi istenilmesinde davacının taraf ehliyeti bulunmadığını, kanunen bakanlıkça

talep edilmesi gerektiğini, davacının kooperatifin olağan genel kurulunun 3 yıldır yapılmadığını belirterek ve 81. madde ve 6. madde kapsamında feshin

tespitini talep ettiğini, ilgili kanun maddesi gereğince davanın husumet yokluğundan ve yanlış hasım gösterilerek açıldığından reddini, aksi halde davacının iş bu davayı açma yetkisi bulunmadığından reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... Davanın, hukuki yarar yokluğundan HMK 114/1-h ve 115. maddeleri uyarınca usulden REDDİNE ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, yerel mahkemenin işin esasına girmeden kesin karar olduğundan iş bu davanın reddine karar vermiş olup iradi taraf değişikliği kararı vermediğini, iradi taraf değişikliğine karar vermeden sanki karar vermiş gibi hareketle davalı tarafın muvafakati varmış gibi ve bir de yargılama giderinden feragat edilmiş gibi karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

DELİLLER

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/12/2024 tarih, 2024/247 Esas - 2024/699 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; S.S. İzmit Boğazı Konut Yapı Kooperatifi'nin dağıldığının tespiti istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiş karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde; davacı, S.S. İzmit Boğazı Konut Yapı Kooperatifinin dağıldığının tespitine karar verilmesini talep etmiş ise de. Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/232 Esas ve 2023/47 Karar sayılı dosyası ile ilgili kooperatifin fesih ve tasfiyesine karar verildiği, kooperatifin tasfiye işlemlerini yerine getirmek üzere ...'ın tasfiye memuru olarak atandığı,

kararın 22/04/2024 tarihinde kesinleştiği belirlenmiş olup, fesih ve tasfiyesine karar verilen kooperatif hakkında dağıldığının tespitine yahut fesih ve tasfiyesine ilişkin talepler bakımından güncel hukuki yararın bulunduğundan bahsedilemeyeceğinden davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle usulden reddine, iradi taraf değişikliğine muavafakat verildiğinden davacı aleyhine yasal vekalet ücreti verilmemesine karar verilmiş, işbu karara karşı vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiğinden bahisle davalının istinaf yoluna başvurduğu görülmüştür.

Davalı vekilinin vekalet ücretine yönelik istinaf isteminin incelenmesinde;

Eldeki davada, mahkemece netice itibariyle taraf değişikliğine karar verilmeden hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş ve davalı olarak Kocaeli Valiliği yer almaktadır.

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7. maddesinde "(1) Ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar davanın nakli, davanın açılmamış sayılması, görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi durumunda bu Tarifede yazılı ücretin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra karar verilmesi durumunda tamamına hükmolunur. Şu kadar ki, davanın görüldüğü mahkemeye göre hükmolunacak avukatlık ücreti, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçemez.

(2) Davanın dinlenebilmesi için kanunlarda öngörülen ön şartın yerine getirilmemiş olması ve husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde, davanın görüldüğü mahkemeye göre bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçmemek üzere üçüncü kısımda yazılı avukatlık ücretine hükmolunur." denilmiştir.

Davalı vekilinin duruşmada, tarafta iradi değişiklik talebini açıkça kabul ettiğine dair bir beyanının olmadığı, takdiri mahkemeye bıraktığı görülmektedir.

Diğer yandan 6100 sayılı HMK'nın 124/4-son cümlesinde "Bu durumda hakim, davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen kişi lehine yargılama giderlerine hükmeder." hükmü bulunmakta olup aynı kanunun 323/1-ğ hükmü uyarınca vekalet ücreti yargılama giderlerinden olup resen hükmedilmesi gerekir.

Mahkemece; davanın hukuki yarar yokluğundan reddine şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davada iradi taraf değişikliği yapılmamış olmasına ve davanın ön inceleme duruşmasında dava şartı yokluğundan usulden reddedilmiş olması nedeniyle AAÜT 7/1. maddesi uyarınca davalı lehine 15.000,00-TL maktu vekalet ücreti hükmedilmesi gerekirken aksi yöndeki ilk derece mahkemesi kararı doğru olmadığından kararın kaldırılması gerekmiştir.

Bu nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir hususta bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere ;

1-Davalının ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle KABULÜNE, Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/12/2024 tarih, 2024/247 Esas ve 2024/699 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince, KALDIRILMASINA,

YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA,

a)Davanın, hukuki yarar yokluğundan HMK 114/1-h ve 115. maddeleri uyarınca usulden REDDİNE,

b)Alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcından, istinafa gelirken peşin alınan 427,60-TL'nin mahsubu ile kalan 187,80-TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302/5 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

c)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

ç)Davalı tarafça yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

d)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 15.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

e)Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,

2-İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;

a)İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harcının hazineye irat kaydına,

b)İstinaf Karar Harcının talep halinde ilk derece mahkemesince davalıya iadesine,

c)Davalı tarafından yapılan 350,00-TL posta masrafının davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

ç)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

d)Davalının yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince davalıya iadesine,

e)Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca temyizi kabil kararın Dairemizce taraflara tebliğine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.14/02/2025

...

Başkan ...

¸e-imzalıdır

...

Üye ...

¸e-imzalıdır

...

Üye ...

¸e-imzalıdır

...

Katip ...

¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*