Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2025/175 K.2025/240

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Us Orman Ürünleri ve Tic. Ltd Şti şirketine ait Garanti Bankası Adapazarı Şubesine ait ... seri numaralı çek üzerine ihtiyati tedbir kararı verilerek çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince, davacının çekin zilyetliğini devralmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde ve 27.11.2024 tarihli Delil dilekçesinde açık bir şekilde davaya konu çekin ne suretle elden çıktığı açıklanmasına rağmen ve delil dilekçesi ekinde bu hususa ilişkin kolluk ifade tutanağı sunulmasına rağmen hiç ilgisi olmayan bir şekilde çekin müvekkilin zilyedine girmeden zayi olduğu ve müvekkilin lehtar olduğu hususu benimsenerek yerel mahkemece hatalı karar verildiğini,

çekin müvekkile gönderilme aşamasında zıyaya uğradığı hususunun gerekçeli karara yazılmış olması söz konusu kararın İstinaf İncelemesi neticesinde kaldırılması için yeterli olup bu hususa ilişkin sadece kopyala yapıştır yapılırken başka bir dosyaya ait olay içeriğinin karara yazıldığı tahmininde olduklarını, çekin verildiği Banka ile görüşüldüğünde;

ancak Çek hakkında İptal kararı verilmesi halinde sonradan kötü niyetli şekilde ibraz edilmesi mümkün olan Çek'e karşılıksızdır işleminin yapılmasına engel olunabileceği aksi takdirde müvekkil şirketin güncel yetkililerinin haksız yere cezai sorumlulukları da doğacak şekilde işlem yapılmasının önüne geçilemeyeceğini beyan ederek yerel mahkeme ara kararının kaldırılması, davanın kabulüne karar verilmesi, Garanti Bankası Adapazarı Şubesinden verilme ... nolu Çek hakkında İptal Kararı verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/11/2024 tarih, 2024/714 Esas - 2024/676 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Çek İptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı şirket yetkilisinin dava dilekçesinde; davacı şirkete ait Garanti Bankası Adapazarı Şubesinden verilme ... seri numaralı çekin henüz boş iken kaybolıup zayi olduğunu belirterek çekin iptalini talep ettiği, ilk derece mahkemesince dava konusu çekte davacının lehtar olarak belirtilmişse de çekin kargoda kaybolduğu ve henüz zilyetliğin devralınmadığı ve davacının yetkili hamil olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 818-(1)-(s) maddesi yollaması ile çekler hakkında uygulanacak olan TTK'nın 757-(1) maddesinde; "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir. Zayi nedeniyle çek iptali davaları hasımsız olarak açılan davalardandır.

TTK'nın 757., 762. ve 764-(1) maddeleri birlikte değerlendirildiğinde; kıymetli evrakın iptaline karar verilebilmesi için, yetkili hamilin kıymetli evrakın bilgilerini mahkemeye bildirmesi, uygun aralıklarla usulüne uygun ilanların yapılması, ilk ilan tarihinden itibaren (3) aylık süre içerisinde kıymetli evrakın mahkemeye ibraz edilmemesi ve kimin elinde olduğunun bilinmemesi yeterlidir.

TTK'nın 778. ve 818-(s) bendi yollaması ile aynı Kanun'un 757. ve devamı maddeleri birlikte değerlendirildiğinde kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin dava açma yetkisinin hamile ait olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır.

İddianın ileri sürülüş biçiminden ve dosyadaki delillerden iptali istenen çekin davacı şirkete ait boş çek yaprağı olduğu anlaşılmakla, çekin iptalini ancak hamilin talep edebilecek olması ve davacı çek sahibinin eldeki davayı açmak yetkisi olmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken olaya uygun düşmeyen gerekçe ile davanın reddi doğru olmadığından kararın kaldırılarak düzeltilmiş gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle esastan reddine, yerel mahkemenin kararının kamu düzeni gereğince kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE;

1-SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 28/11/2024 tarih, 2024/714 Esas ve 2024/676 Karar sayılı kararının HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi gereğince kamu düzeni gereğince KALDIRILMASINA,

YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA,

a-Davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,

b-Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,

c-Talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,

ç-Artan gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333.Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde talep edene İADESİNE,

d-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince talep edene TEBLİĞİNE,

2-İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;

a-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden alınmasına yer olmadığına,

b-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,

c-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

ç-İstinaf eden davacı tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davacıya iadesine,

d-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

e-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

f-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 11/02/2025

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*