Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2025/2112 K.2026/375

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talebinde bulunan alacaklı vekili talep dilekçesinde; talep edenin, karşı taraftan noter kanalı ile 41 ... plakalı aracı satın aldığını, bir kısım nakit ve bir kısım ödemenin de çek ile yapıldığını, toplamda 1.150.000,00 TL ödediklerini, aracı aldıktan sonra aracın change araç olduğu ve şasi numarasının değiştirildiği gerekçesi ile kolluk tarafından el konulduğunu beyan ederek 1.150.000,00-TL için karşı taraf hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince 04/09/2025 tarihli karar ile, yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... İhtiyati haciz talebinin KISMEN KABULÜ ile ;

1-Davacının 510.000,00 TL alacağa yönelik ihtiyati haciz taleplerinin REDDİNE,

2-Kabul edilen 640.000,00 TL alacak miktarının % 15'i oranında nakdi teminatın mahkeme veznesine depo edilmesi yada teminat mektubu ibraz edilmesi halinde borçlunun taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslar üzerindeki hak ve alacaklarının borca yetecek miktarının İcra İflas Kanunu'nun 257 maddesi gereğince İHTİYATEN HACZİNE, ... " karar verilmiştir.

İhtiyati haciz kararına itiraz eden vekili dilekçesinde; karşı tarafın, araç change yapılması ile bir ilgisinin olmadığını, uyuşmazlıkta talep eden tarafın alacağının net olmayıp yargılamayı gerektirdiğini, vadesi gelmiş bir borçtan bahsedilemeyeceğini, ihtiyati haciz nedeniyle karşı tarafın hesaplarına bloke konulduğunu ve iş yapamaz hale geldiğini beyan ederek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince 14/10/2025 tarihli ara karar ile; " ... 1-İhtiyati hacze yapılan itirazın REDDİNE

2-İtiraz eden vekilinin teminatın kaydırılmasına ilişkin talebinin İİK 266 maddesi uyarınca mahkememiz görevsiz olduğundan reddine, ..." karar verilmiştir.

Bu karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; tarafların arasındaki uyuşmazlıkta talep eden tarafın alacağının net olmadığı yaşananların somut olarak ortaya konmasının bir yargılamayı gerektirdiği ve vadesi gelmiş bir borçtan bahsedilemeyeceğinin açık olduğunu, tüm bu nedenlerle ihtiyati haczin koşullarının oluşmadığı ve verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerektiğini beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur. Talep eden tarafça, istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/278 D.İş Esas - 2025/282 D.İş Karar sayılı 14/10/2025 Tarihli Ek Kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep; ihtiyati haciz istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince 04/09/2025 tarihli D.İş kararı ile, ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulüne karar verildiği, karara karşı, karşı tarafça itiraz edilmesi üzerine 14/10/2025 tarihli ek karar ile ihtiyati hacze yapılan itirazın reddine karar verildiği, karar verilmiş karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Eldeki davada, talep eden vekili, müvekkilinin karşı taraftan noter kanalıyla 41 ... plakalı aracı satın aldığını, satış bedeli olarak bir kısım nakit, bir kısım da çekle olmak üzere toplam 1150000 ödediğini aracın sonradan change araç olduğunun ve şasi numarasının değiştirildiğinin kolluk tarafından tespit edilerek araca el konulduğunu, bu nedenle ödenen bedelin iadesi gerektiğini belirterek 1.150,000 tl alacak yönünden ihtiyati haciz karar verilmesini talep ettiği, ilk derece mahkemesince 04/09/2025 tarihli ara kararla ;

dosya kapsamındaki noter satış sözleşmesi ödeme belgeleri ve soruşturma evrakı birlikte değerlendirilerek talebin kısmen kabulü ile 640.000,00 TL yönünden ihtiyati haciz verilmesine 510.000,00 TL yönünden ise talebin reddine karar verildiği, verilen karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilince itiraz edilmesi üzerine 14/12/2025 tarihli ara karar ile mahkemece itirazın reddine karar verildiği , verilen karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

2004 sayılı İİK'nın 257-(1) maddesi "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir."

2004 sayılı İİK'nın 257-(2) maddesi "Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder."

2004 sayılı İİK'nın 258-(1) maddesi" ...Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur..." hükmü düzenlenmiştir.

İhtiyati haciz kararı, geçici hukuki koruma tedbirlerinden olduğu için durumun gerektirdiği hallerde karşı taraf dinlenmeden (İİK m.258) ve tüm deliller toplanmadan yaklaşık ispat şartı yeterli görülerek de verilebilir. Mahkemece ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi şartı olmayıp, alacağın varlığı hakkında yeterli kanaate sahip olunması için mahkemeye bu konuda delillerin sunulması yeterli kabul edilmelidir.

Geçici hukuki koruma yargılamasını asıl hukuki koruma yargılamasından ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsü noktasındadır. Kanunda açıkça öngörülmemişse ya da işin niteliği gerekli kılmıyorsa, bir davada normal bir yargılamada yaklaşık ispat değil, tam ispat aranır. Çünkü; hakim, mevcut ispat ve delil kuralları çerçevesinde, tarafların iddia ettiği bir vakıa konusunda tam bir kanaate varmadan o vakıayı doğru kabul edemez.

Ancak; kanun koyucu bazen ya doğrudan kendisi düzenleme yaparak ya da işin niteliği ve olayın özelliği gereği hakime, bu durumu belirterek, ispat olgusunu düşürme imkanı vermiştir. Bu düşürülmüş ispat ölçüsü çerçevesinde; tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaat yeterli görülmektedir. Doktrinde bu yön karar verilmesi için tam ispat ölçüsü yerine yaklaşık ispat ölçüsü olarak ifade edilmektedir. Ancak; yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez.

Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan ibarettir. İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir.

Tam ispatın arandığı durumlarda bu ölçü tereddütsüz ortaya konmalıdır. Yaklaşık ispat durumunda ise hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez. Bu sebepledir ki; genelde geçici hukuki korumalara, özel de ihtiyati tedbire ve ihtiyati hacze karar verilirken haksız olma ihtimalide dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması öngörülmüştür.

Geçici hukuki korumalarda; bazen karşı tarafın dinlenmemesi, tüm delillerin ayrıntılı bir biçimde incelenmesine yeterli zamanın olmaması gibi sebeplerle yaklaşık ispat yeterli görülmüştür; bu çerçevede, aslında ispat ölçüsü bakımından HMK.'unda bir yenilik getirilmemekle birlikte; “yaklaşık ispat” kavramı kullanılarak doktrinde kabul gören ifade tasarıya alınmış; ayrıca, burada hem tam ispatın aranmadığı belirtilmiş hem de basit bir iddianın yeterli olmadığı vurgulanmak istenmiştir.

Uyuşmazlık, ihtiyati haciz şartlarının somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediği ve verilen kararın usul ve yasaya uygun olup olmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda da değinildiği gibi, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 257. Maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın muaccel olması ve alacaklının alacağını yaklaşık olarak ispat etmesi gerekmektedir. Yaklaşık ispat, alacağın varlığının kuvvetle muhtemel olduğunu gösteren belge ve olguların bulunmasını ifade etmektedir.

Eldeki olayda; ihtiyati haciz talep eden tarafından sunulan noter satış sözleşmesi, ödeme belgeleri birlikte değerlendirildiğinde, aracın satışının gerçekleştirildiği, belirli bir bedelin ödendiği ve aracın şasi numarasının değiştirilmiş olması nedeniyle kolluk tarafından el konulduğu hususlarının dosya kapsamı ile desteklendiği, bu haliyle talep edenin ödediği bedelin iadesine yönelik alacağının en azından bir kısmı bakımından yaklaşık olarak ispatlandığı anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, ilk derece mahkemesince yapılan değerlendirmede; dosya kapsamı ile desteklenen 640.000,00 TL yönünden ihtiyati haciz kararı verilmesi, buna karşılık yeterli belge ile desteklenmeyen 510.000,00 TL yönünden talebin reddedilmesi isabetli görülmüştür. Zira. İhtiyati haciz, istisnai nitelikte bir koruma tedbiri olup; ancak yaklaşık ispat şartının gerçekleştiği ölçüde uygulanabilmektedir.

Yine, borçlunun ihtiyati hacze itirazı üzerine yapılan incelemede de, ilk kararda dayanılan delillerin varlığını koruduğu, ihtiyati haciz şartlarını ortadan kaldıracak nitelikte yeni bir olgu veya belgenin sunulmadığı anlaşılmış olduğundan, mahkemece 14/12/2025 tarihli kararla borçlu tarafından yapılan itirazın reddine karar verilmiş olmasında da herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak ihtiyati hacze itiraz edenin vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine, karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; İhtiyati hacze itiraz edenin İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,

2-Bakiye 116,60 TL harcın istinaf edenden alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden taraf üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

8-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.03/03/2026

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*