Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2026/294 K.2026/712

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

dedilen araç alım-satım sözleşmesi ve bu sözleşmeye dayalı cari hesap ilişkisi çerçevesinde davalının 21.326.000,00 TL bakiye borcunun bulunduğunu, borcun vadesinde ödenmemesi üzerine borçlu aleyhine Kocaeli İcra Müdürlüğü nezdinde başlatılan genel haciz yoluyla ilamsız takibin kesinleştiğini ancak borçlunun mal varlığına rastlanılamaması sebebiyle takibin İİK’nın 43/2. maddesi uyarınca iflas yoluna dönüştürüldüğünü,

yetki itirazı neticesinde Gölcük İcra Dairesi’nin 2023/1666 Esas sayılı dosyası üzerinden gönderilen iflas yoluyla adi takipte ödeme emrine davalı vekili tarafından 07.06.2023 tarihinde haksız ve mesnetsiz şekilde itiraz edildiğini, takibin durduğunu ve İİK’nın 156. maddesi uyarınca itirazın kaldırılması ile borçlunun iflasına karar verilmesi şartlarının oluştuğunu belirterek; davanın kabulü ile davalının ödeme emrine vaki itirazının kaldırılmasına ve iflasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça davalı aleyhine başlatılan iflas yolu ile adi takibe süresinde itiraz edildiğini, huzurdaki davanın zorunlu dava şartı olan arabuluculuk yoluna başvurulmadan ikame edildiğini, mahkemece ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık konusunun hatalı tespit edildiğini ve alacağın ihtilaflı olması nedeniyle öncelikle delillerin toplanıp bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, aynı alacağa ilişkin mükerrer icra takipleri başlatılmış olması sebebiyle derdestlik itirazında bulunduklarını,

davalı tarafından davacı şirkete çek ve taşınmaz devri yoluyla yüklü miktarda ödeme yapıldığını, söz konusu ödemelerin mahsubu halinde davalının borçlu değil alacaklı konumda olacağını, alacağın likit ve ispatlanmış olmaması nedeniyle 29/05/2024 tarihli depo emrine ilişkin ara karardan rücu edilmesi gerektiğini, ayrıca depo emrine ilişkin muhtıranın müvekkiline usulüne uygun tebliğ edilmediğini belirterek davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Davanın KABULÜNE, 2-Davalı ... T.C. Kimlik numaralı ...'in İFLASINA, -İflasın 24.12.2025 günü saat 10.02 itibariyle açılmasına, -İflas kararının derhal Kocaeli İflas Müdürlüğü'ne ihbar edilmesine, -İlanların İİK 166. Maddesi kapsamında iflas müdürlüğü tarafından yapılmasına, -Kararın kesinleşmesi durumunda iflas müdürlüğüne bilgi verilmesine... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; öncelikle huzurdaki dava dosyasın davacı tarafından arabuluculuk yoluna başvurulmadan ikame edildiğini, sayın yerel mahkeme 26.11.2025 tarihli duruşmanın 4 numaralı ara kararı ile 1.016.665,00 TL tutarındaki bakiyenin depo edilmesi için müvekkile iki haftalık kesin süre verdiğini, depo yükümlülüğü yönünden verilen kesin süre, dosyanın kapsamı ve uyuşmazlığın niteliği dikkate alındığında ölçülülük ilkesine aykırı olduğunu beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalının istinaf başvurusunun hukuka aykırı olup tamamen iflas sürecini uzatmaya yönelik olduğunu, dava, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile Türk Ticaret Kanunu’nun 5/a maddesi kapsamında zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığını beyan ile; davalı tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.

DELİLLER

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/12/2025 Tarih - 2023/323 Esas - 2025/833 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; iflas istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacı tarafından Kocaeli İcra Dairesi nezdinde başlatılan genel haciz yoluyla ilamsız takibin kesinleştiği, takibin 2004 sayılı İİK’nın 43-(2) maddesi uyarınca iflas yoluna dönüştürüldüğü, yetki itirazı neticesinde Gölcük İcra Dairesi’nin 2023/1666 Esas sayılı dosyası üzerinden iflas yoluyla adi takip yapıldığı, davalı tarafından ödeme emrine itiraz edilmesi üzerine eldeki davanın açıldığı, mahkemece yapılan yargılama sonunda davalının iflasına karar verildiği, kararın davalı tarafından istinaf edildiği görülmektedir.

Dava, 2004 sayılı İİK'nın 155 vd. maddeleri uyarınca iflas takibinde borçlunun itirazının kaldırılması ve iflasına karar verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkeme, takipli iflas prosedüründe, genel hükümlere göre yapacağı inceleme sonucunda alacağın mevcut olduğunu tespit eder ve davalının itiraz ve def'ilerini yerinde bulmaz ise itirazın kaldırılmasına karar verir ve bu halde iflas takibi kesinleşeceğinden iflas talebini 2004 sayılı İİK'nın 166. maddesindeki usule göre ilan eder (KURU B./ARSLAN R./YILMAZ E.. İcra ve İflas Hukuku 23. Baskı, Ankara 2009, s. 471).

İflas yoluyla takipte davalı borçlunun itiraz ve def'ilerini yerinde bulunmaz ise davalı borçluya takip konusu borcu ödemesi için 2004 sayılı İİK'nın 158. maddesine uygun olarak bir depo kararı çıkarılır. Depo kararında takip konusu borç ve fer'ilerinin ne olduğu açıkça gösterilip (7) gün içinde depo edilmemesi halinde iflasa karar verileceği meşruhatı yer almalıdır.

Mahkemece depo kararı verilirken alacağın karar tarihinde ulaşacağı miktar hesaplanarak depo emri çıkarılması gerekir(Benzer yönde Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2014/2699 esas 2014/3033 karar sayılı ilamı, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2006/6094 esas 2006/9184 karar sayılı ilamı).

Eldeki olayda; davalının borca itirazının kaldırılmasına 26/11/2025 tarihli duruşmada karar verildiği, aynı duruşmada ilanların yapılmasına karar verilmesi ve icra müdürlüğünden sonraki duruşma tarihi için kapak hesabı sorulması ve yapılan kapak hesabına göre depo emri verilmesi gerekirken, davacının alacaklı olduğu miktar üzerinden depo kararı verildiği, depo kararında ise takip konusu borç ve fer'ilerinin ne olduğunun açıkça gösterilmediği, bu durumda depo kararının usulüne uygun olmadığı ve iflas kararı verilmesinin hatalı olduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece yapılması gereken iş, tespit edilen 1.016.665,00 TL alacağın, işlemiş faiz, icra masrafı, vekalet ücreti, tahsil harcı gibi ferileriyle birlikte, karar verilecek tarihteki kapak hesabının sorulması, depo kararının bu hesaba göre verilmesi, karar duruşmasından önce bu eksikliklerin giderilmesi ve ilanların yapılması ve oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

Davalı vekilince, davanın arabuluculuğa tabi olduğu iddia edilmiş ise de, davanın konusunun iflas olduğu gözetilerek, 6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesine göre arabuluculuk dava şartına tabi davalardan olmadığından istinaf talebi yerinde görülmemiştir. Davalının bilanço esasına göre defter tutan kişilerden olması nedeniyle tacir olduğu gözetildiğinde, Mahkemenin, davalının iflasa tabi kişilerden olduğuna yönelik değerlendirmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Dava konusu takibin Kocaeli İcra Dairesinde başlatılan 2021/86278 E. Sayılı takibin 2004 sayılı İİK'nın 43-(2) gereğince devamı niteliğinde bulunduğundan mükerrer takip olmadığı görülmektedir. Bu nedenle kararın kaldırılması gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesince kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince ESASTAN KABULÜNE,

a-Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/12/2025 Tarih - 2023/323 Esas - 2025/833 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

b-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

2-İstinaf Karar Harcının, talebi halinde ve ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

3-İstinaf eden tarafından yapılan İstinaf başvuru giderlerinin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirilmesine,

4-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362-(1)-g) maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

16/04/2026

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... *Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*