Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2026/9 K.2026/368

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki yurt dışına gönderilmek üzere çeşitli araç parçaları hususunda ticari anlaşma sağladıklarını, davalı tarafından 27/06/2022 tarihli KRD... fatura numaralı 2.941.997,24-TL'lik fatura kesildiğini, davalı şirket ile davacı şirket arasında sözlü olarak anlaşmaları üzerine söz konusu malların teslim edilmeden önce belli bir ücret ödeneceği ve teslim sonrası kalan kısmının ödeneceğini, davacı şirket tarafından toplamda 3.168.937,00-TL'nin ödendiğini, bazı teslim edilmeyen malların olması üzerine davalı tarafa başvurduklarını ve fazlaca ödenen kısmın iadesini talep ettiklerini,

ancak ödemenin yapılmadığını, davacı tarafından yapılan 226.939,79-TL'lik fazla ödemenin bulunduğunu, bu alacağa karşılık Sakarya 3. İcra Dairesi'nin 2025/3286 esas sayılı dosyasından icra takibi başlattıklarını, takibe davalı tarafından haksız ve kötü niyetle itiraz edildiğinden itirazın iptali ile alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Mahkememizin 2025/308 Esas sayılı işbu dosyasının fiili ve hukuki irtibat sebebiyle Mahkememizin 2025/225 Esas sayılı dosyası ile BİRLEŞTİRİLMESİNE, 2-Yargılamaya mahkememizin 2025/225 Esas sayılı dosya üzerinden devamına, esasın bu şekilde kapatılmasına ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme huzurunda açılan davada davalı tarafın Şaban Kardeş Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olduğunu, birleştirilen dosya olan Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/225 E. Sayılı dosyasında davacı tarafın Mmt Dış Ticaret Limited Şirketi olduğunu, söz konusu kişilerin ayrı tüzel kişiliklerinin bulunmadığını, davalı tarafça sayın mahkeme yanlış yönlendirilerek şirketler arasında mahsuplaşma olduğunu alacak ve vereceğin şirketler arasında yapıldığını iddia ederek mahkemeyi yanıltığını beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; iki dosyanın birbirinden bağımsız olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığını beyan ile; davacı tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/10/2025 Tarih - 2025/308 Esas - 2025/661 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; faturadan kaynaklanan alacak için yapılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince dosyanın, 2025/225 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Davaların birleştirilmesi ve ayrılması ile kanun yolları 6100 sayılı HMK'nın 166. vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

Davaların birleştirilmesini düzenleyen 6100 sayılı HMK'nın 166. maddesinde şu şekildedir;

(1) Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar.

(2) Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme, talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren, bununla bağlıdır.

(3) Birleştirme kararı, derhâl ilk davanın açıldığı mahkemeye bildirilir.

(4) Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır.

(5) İstinaf incelemesi ayrı dairelerde yapılması gereken davaların da bu madde hükmüne göre birleştirilmesine karar verilebilir. Bu hâlde istinaf incelemesi, birleştirilen davalarda uyuşmazlığı doğuran asıl hukuki ilişkiye ait kararı inceleyen bölge adliye mahkemesi dairesinde yapılır.

Davaların ayrılması ise 6100 sayılı HMK'nın 167. maddesinde şu şekilde düzenlenmiştir;

"(1) Mahkeme, yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak için, birlikte açılmış veya sonradan birleştirilmiş davaların ayrılmasına, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden karar verebilir. Bu durumda mahkeme, ayrılmasına karar verilen davalara bakmaya devam eder."

Davaların birleştirilmesi ve ayrılmasına ilişkin kararlara karşı başvurulabilecek kanun yolları ise 6100 sayılı HMK'nın 168. maddesinde şu şekilde düzenlenmiştir;

"Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde görülmekte olan davalar yönünden verilen birleştirme ve ayırma hususundaki ilk derece mahkemesi kararlarına karşı istinaf yoluna; bölge adliye mahkemesi kararları hakkında ise temyiz yoluna, ancak hükümle birlikte gidilebilir. Şu kadar ki, bu husus tek başına, bölge adliye mahkemesinde hükmün kaldırılarak esastan incelenme; Yargıtayda ise bozma sebebi teşkil etmez.".

Bu yasal düzenlemeler belirtildikten sonra eldeki dava dosyası incelendiğinde Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/308 Esas sayılı dosyasının, aynı Mahkemenin 2025/225 E. sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, Sakarya Asliye Ticaret Mahkemelerinin her birinin aynı yer Mahkemesi sayıldığı, kaldı ki eldeki davanın aynı mahkemenin farklı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, bu nedenlerle Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/308 Esas sayılı dosyasındaki birleştirme kararı ile Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/225 Esas sayılı dosyasında mahkemenin 6100 sayılı HMK'nın 166-(1) gereğince bağlı olduğu,

aynı yer mahkemeleri arasında verilen birleştirme kararının kesin nitelikte olduğu, ancak 6100 sayılı HMK'nın 166-(2) maddesi gereğince farklı yerdeki mahkemeye verilecek kararların kanun yoluna tabi olduğu, keza anılan kanun maddesinde kararın kesinleşmesi şartının açıkça ifade edildiği, bu durumda birleştirme kararı verilen Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/308 Esas sayılı dosyasında tarafların davanın ayrılması için 6100 sayılı HMK'nın 167. maddesi gereğince her zaman itirazda bulunabileceği, bunun ise aynı mahkemede yapılacak itiraz ile mümkün olduğu,

mahkemenin bunu her zaman ara kararla değerlendirebileceği, bu ara kararın da hükümle birlikte istinafa tabi olduğu, 6100 sayılı HMK'nın 168. maddesine göre de; aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde görülmekte olan davalar yönünden verilen birleştirme ve ayırma hususundaki ilk derece mahkemesi kararlarına karşı istinaf yoluna ancak hükümle birlikte gidilebileceği hususunun açıkça düzenlendiği, 6100 sayılı HMK'nın 294. maddesine göre; hüküm, yargılama sonunda uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karar olarak tanımlandığı,

bu anlamda birleştirme kararının usul hukuku açısından teknik olarak hüküm olarak kabul edilemeyeceğinin açık olduğu, mahkemece birleştirme kararının istinaf yolu açık olmak üzere verilmesi, aynı şekilde bu kararın istinafına verilen red kararının istinafının da, istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilmesi, kanunla kesin olarak düzenlenmiş kararın istinafına hak kazandırmayacağı değerlendirildiğinden, açıklanan nedenlerle istinaf incelemesine tabi olmayan kararın istinaf edilmiş olması nedeniyle davacı vekilince yapılan istinaf talebinin usulden reddine karar verilmiştir.